Mượn tiếng làm quan phán đủ điều
Ngôn từ hách dịch
nói xằng điêu
Xòe tay ngoác miệng
như loài nhiễu
Mắt trợn đầu nghênh
giống kẻ liều
Ỷ thế cường hào
buông giọng đểu
Khoe phường bá đạo
rống lời kiêu
Buồn vây cuộc sống
nào ai hiểu
Xót cảnh công dân khổ thật nhiều.
Trong xã hội sẽ có rất nhiều kiểu người khác nhau, mỗi người một
tính cách không ai giống ai. Mỗi cá nhân luôn tồn tại trong mình những đức tính
tốt và những đức tính xấu, không ai hoàn hảo cả. Nhưng điều quan trọng là con
người ta có biết cách để kiềm chế bản thân, loại bỏ những điểm không tốt, cố gắng
phát huy những điểm mạnh.
Có thể trong nhiều trường hợp ai đó bị mọi người xung quanh đánh
giá là tự cao tự đại, hay chèn ép người khác hoặc cũng có thể là hay trách móc,
chê bai người khác. Những biểu hiện trên đều là những biểu hiện của tính hách dịch.
Khái
niệm
Hách dịch là một tính cách của con người được thể hiện qua hành động
và lời nói như chê bai, ra oai với người khác, luôn cho mình là đúng. Hay thể
hiện thái độ mình là người có quyền lực để chèn ép, ức hiếp mọi người xung
quanh.
Tính
hách dịch của người Việt
Từ điển định nghĩa, hách dịch là có thái độ ra oai, nạt nộ, hạch
sách người khác, do cậy mình có quyền thế. Hách dịch đồng nghĩa với hống
hách. Ai cũng có thể trở thành người có tính hách dịch khi có chút quyền
thế hơn người. Con người càng dễ dàng mắc tính hách dịch khi họ trở thành người
có quyền thế do tiền bạc hay chạy chọt, cơ hội, bơm thổi, do thế lực nào đó đưa
lên, do tự hão huyền… Người có tính hách dịch thường không nhận ra mình đang
hách dịch với người khác mà luôn tự nhủ hành động của mình chẳng có gì sai và
mình có quyền làm như vậy.
Chồng đi làm ra nhiều tiền, vợ không làm ra tiền mà còn hay ốm
đau, nếu điều kết nối họ không phải là tình yêu thì anh chồng dễ sinh tính hách
dịch với vợ. Hách dịch thông qua giọng nói, thái độ: “Việc nhà là của cô, tôi
đã phải còng lưng kiếm tiền nuôi cái nhà này rồi, muốn gì nữa, đòi gì nữa?” Với
ba mẹ: “Ông bà già rồi thì chăm cháu, việc nhà cửa việc xã hội biết gì mà bàn.”
Hay ngoài xã hội: “Này, tuổi gì mà đòi kết bạn với bố?” “Mày biết ông là ai
không?” Với đồng nghiệp, người làm việc cùng, các mối quan hệ: “Này, phải người
thế nào mới được gặp, mới được tiếp xúc với tôi chứ không phải ai tôi cũng gặp.”…
Chúng ta có thể kể ra hàng ngàn trường hợp.
Chúng ta gặp thói hách dịch ở khắp nơi: công sở, công quyền,
trong gia đình, trong nhà trường, trong bệnh viện, trong hàng quán,… Trong tất
cả các mối quan hệ: vợ chồng, cha mẹ con cái, anh em, người thân, bạn bè, sếp
nhân viên,… Và khi gặp thái độ hách dịch, người ta rất ghét. Thật ra ai cũng
ghét và khó chịu với thói hách dịch, nhưng cứ có điều kiện là lại dễ nhiễm tính
hách dịch.
Người Việt dễ nhiễm tính hách dịch một cách vô thức vì phần đông
người Việt có một tuổi thơ bị bắt nạt bằng rất nhiều hình thức bởi rất nhiều đối
tượng khác nhau. Trẻ bị ép ăn, trẻ bị đánh đòn, trẻ bị chỉ trích mắng mỏ, trẻ bị
đổ thừa, trẻ bị chịu đựng những trận cãi vã của ba mẹ, trẻ bị bạn bè đánh đập
hành hạ, trẻ bị thầy cô phạt bằng đòn roi quát mắng, trẻ bị xúc phạm phẩm giá
nhân thân… tất cả đều là hành vi bắt nạt. Chúng đều để lại di chứng hoặc nhỏ hoặc
lớn. Những di chứng này, cộng thêm một số yếu tố và điều kiện hình thành nên
trong tiềm thức con người một tâm lý phòng vệ. Cái tâm lý phòng vệ này làm người
ta thường tư duy theo xu hướng: để tránh bị bắt nạt thì ta bắt nạt người khác
trước. Và khi làm điều này, vô hình chung, mắc tính hách dịch một cách vô thức.
Tại sao lại nói nhiều người Việt mắc tính hách dịch một cách vô
thức? Vì, khi quan sát kỹ, rất nhiều hành vi hách dịch chẳng qua là để phòng thủ
và che chắn bản thân trong một xã hội con người và con người ít tin và ít đối xử
tử tế với nhau. Va quẹt xe máy nhẹ, chưa kịp ngồi dậy thì một hoặc cả hai bên
đã hùng hổ ra oai thể hiện và dọa nạt gọi người này người nọ để khỏi phải bị
bên kia đổ lỗi cho mình! Đánh nhau, chém nhau… chỉ vì thằng đó có thái độ hách
dịch. Có ai muốn hách dịch với người thân, ba mẹ của mình? Nhưng vẫn đầy ra đó.
Khi bị chê trách về thái độ hách dịch thì người có tính hách dịch lập tức phản
bác và chối bỏ. Một chính phủ thường xuyên phải đi xin viện trợ, một đất nước
nghèo và kém về mọi mặt, nhìn xuống chỉ hơn được số ít, nhìn lên thua quá nhiều
nơi, thì hách dịch ra oai được với ai? Ấy vậy mà ta vẫn thấy đầy tuyên bố, lời
nói, thái độ, hình ảnh hách dịch của quan chức đấy thôi. Người Việt mình có giỏi
giang có tài cán thì so với người các nước khác chúng ta đã đóng góp được gì
cho nhân loại, thế thì làm sao dám hách dịch với ai? Vậy mà, vẫn đầy người hống
hách.
Những người có quyền thế bởi tiền bạc bất minh, bởi tâng bốc bơm
thổi, bởi hão huyền… thì hình thành tính hách dịch có ý thức và nó được nâng
lên mức cực đoan. Bởi khi thể hiện thái độ hách dịch, nói giọng hách dịch… họ
được thỏa mãn tính kiểm soát và tự phụ, ve vuốt những tổn thương của cái tôi bản
thân. Chúng ta thường thấy ở quan chức, ở khá nhiều người nổi tiếng trong nhiều
lĩnh vực.
Hách dịch gây hại gì cho bản thân, người khác và cộng đồng? Bản
thân: Phá hỏng các mối quan hệ.Với người khác và cộng đồng: Phá hỏng sợi dây
liên kết ràng buộc tạo thành xã hội có môi trường phát triển.
Tiến sĩ "lừng
danh" chỉ đại đồn
Ngôn từ đoản khúc
ngỡ rằng khôn
Vì như kẻ trộm
đìu hiu trốn
Bởi giống thằng
điên nhục nhã tồn
Giận ả ngu đần
buông tiếng hỗn
Căm phường hách dịch
ngẫm đời tôn
Còn mơ nghĩa khí
rồng đang lộn
Não phủ bùn nhơ lại muốn cồn.
Bức xúc vì cán bộ, công chức
hách dịch với dân
Người dân, doanh nghiệp nộp thuế để vận hành bộ máy quản lý hành
chính công nhưng chính những con người trong bộ máy ấy lại quay ra làm khó dân?
Thời gian qua đã xảy ra rất nhiều vụ cán bộ nhà nước có hành vi
côn đồ như xô xát, hành hung người dân hoặc cấp dưới. Gần đây nhất là vụ Trưởng
công an xã đá thúng cá của dân. Trước đó,
cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường Kon Tum rút súng dọa bắn dân, Giám đốc
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình đánh lái xe vì lý do anh này đi nhầm đường;
Cán bộ trật tự đô thị ở Hội An đánh dân vì...làm vấy bẩn giày… Những hành vi
này đã và đang làm xấu đi hình ảnh của người cán bộ công chức.
Ngay giữa Thủ đô Hà Nội cũng đã có những hình ảnh không văn minh
về lối hành xử của cán bộ, công chức với người dân. Mới đây nhất là vụ cấp giấy
chứng tử cho người dân ở phường Văn Miếu; một cán bộ đánh thầy giáo ngoài 70 tuổi
thâm tím mặt mày.
Trước hàng loạt những vụ việc phản cảm xảy ra thời gian qua, lãnh
đạo thành phố Hà Nội đã phải thừa nhận: “Điểm yếu nhất trong việc thực hiện cải
cách hành chính của thành phố hiện nay là trình độ, thái độ, tác phong của một
số người đứng đầu, cán bộ, chuyên viên tại bộ phận một cửa của cấp phường, xã
còn nhiều hạn chế, thậm chí yếu kém và hách dịch. Đây là những cán bộ, chuyên
viên trực tiếp thụ lý hồ sơ, giao tiếp với dân nên vô hình chung đã tạo ra hình
ảnh "người cán bộ" không đẹp trong mắt người dân”.
Trình độ, thái độ, tác phong là những yếu tố cơ bản, cần thiết và
quan trọng nhất đối với một cán bộ, công chức làm việc trong hệ thống cơ quan
Nhà nước. Tuy nhiên, những yếu tố này dường như đang bị xem nhẹ và nếu có thì
hàm lượng vẫn chưa đủ. Khi có công việc phải giải quyết, nhiều người phải đi
“đường vòng”, đi cửa sau hoặc phải cậy nhờ các mối quan hệ thân quen thì mới
xúc tiến được.
Rõ ràng, người dân, doanh nghiệp nộp thuế để vận hành bộ máy quản
lý hành chính công. Thế nhưng, những con người vận hành bộ máy ấy lại quay lại
làm khó chính những người đã trả tiền nuôi mình. Đó là một thực tế cần thay đổi.
Chúng ta đang bàn nhiều đến cải cách thủ tục hành chính, tinh giản
biên chế, làm gọn nhẹ bộ máy. Trong hệ thống có rất nhiều người đang nhàn rỗi,
“ăn lẹm” vào phần thù lao của những người làm việc thực sự. Chính vì thế, để giải
quyết bài toán hiệu quả, thúc đẩy sự phát triển, cải cách tiền lương, chúng ta
cần quyết tâm đạt mục tiêu: Không cần nhiều, không cần đông, chỉ cần những con
người đạt chuẩn thì công việc sẽ “chạy”.
Như hiện nay, với một bộ máy cồng kềnh trả lương theo cách “cào bằng”
đã khiến cho cả hệ thống trì trệ. Thước đo, thang bảng đánh giá chất lượng công
việc, con người chưa chính xác, thiếu công bằng và chưa minh bạch nên không rạch
ròi được người làm được việc, người có phẩm chất, năng lực tốt với những người
lười biếng “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về”.
Vào tháng 9/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số
26/CT-TTg về tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong các cơ quan hành chính nhà nước
các cấp. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra,
giám sát về kỷ luật, kỷ cương hành chính bao gồm cả giám sát từ phía nhân dân;
về văn hóa công sở; về trách nhiệm và đạo đức, văn hóa giao tiếp của cán bộ,
công chức, viên chức khi thi hành nhiệm vụ, công vụ. Tuy nhiên, đến thời điểm
này, những hành vi thiếu văn hóa, côn đồ của cán bộ, công chức lại có xu hướng
gia tăng. Dường như chế tài răn đe, xử phạt vẫn còn bị buông lỏng?
Người dân mong gì ở những cán bộ công chức? Ngoài sự thân thiện,
lịch thiệp cần phải có tác phong đúng mực, phù hợp quy tắc ứng xử. Chỉ cần làm
tốt điều này, người dân sẽ tin tưởng, gần gũi với đội ngũ công chức hơn.
Bạo chúa tham lam
nhà lắm của
Quan liêu hách dịch
dân cơ cực
Ăn chia rút ruột
"bạc" người dân
Bớt xén từng ti
"tiền" chính phủ
Mặt dầy trác táng
như loài thú
Độ sâu tham nhũng
nạn bê tha
Gánh vác lầm than đi đóng thuế.
KHI
SẾP LÀ KẺ HÁCH DỊCH
Khi
ai đi làm công cũng có những lần gặp những người Sếp tử tế và cũng có những lần
gặp những người Sếp chẳng ra gì. Vô tình một hôm nọ đi lang thang trên mạng đọc
được bài báo "When my Boss is Bully" (tạm dịch KHI SẾP tôi là người
Hách dịch) và nhớ lại thời đi làm của mình. Nhân đây Ngọc Minh chia sẽ với mọi
người đọc chơi, nếu có gặp những người SẾP như vậy để thêm cách ứng xử.
Khi mà nền kinh tế không ổn định và khó đoán trước được, các công
ty , doanh nghiệp đang chịu sức ép dữ dội trong việc cải thiện lợi nhuận. Không
còn nghi ngờ gì nữa, sự cảm nhận về sức ép này xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống
quản lý.
“Thời thế thường tạo ra anh hùng nhưng những thời điểm khó khăn
có thể tạo ra những kẻ hách dịch ẩn mình trong doanh nghiệp ở mọi cấp bậc. Có
nhiều loại sếp “xấu tính” nhưng kẻ hách dịch là những người lạm dụng quyền lực
của mình trên những người khác. Họ quấy rối cấp dưới bằng lời nói, làm mất mặt họ
trước mặt người khác.
Bất cứ ai cũng có một chuyện kể về vấn đề này. Có những sếp gọi nhân
viên từ Paris vào lúc 2 giờ sáng chỉ vì ông ta đang ở đấy. Ông ta yêu cầu họ
đánh giá một vấn đề rồi sau đó làm mất mặt họ và ý kiến của họ trước mặt toàn
thể nhân viên làm họ sục sôi giận dữ. Đó gọi là phô trương quyền lực nhưng thực
sự đã làm hạ thấp tư cách của người đang phô trương nó.
Những ông sếp hách dịch thường kiểm soát quá chặc chẽ, quản lý
quá chi ly và tỏ vẻ khinh miệt người khác. Thường thì quấy rối bằng lời nói và
bóc lột thậm tệ. Họ luôn theo dõi người làm công. Họ luôn làm nhục người khác bằng
những lời nhận xét ác ý hoặc những lời phê bình gay gắt, nhai đi nhai lại nhiều
lần và không công bằng. Họ không chỉ bất đồng với nhân viên mà còn bất đồng với
thái độ khinh khi; họ chất vấn sự tận tụy của nhân viên. Họ nhổ toẹt lên sự
đóng góp của mọi người, lên đối thủ cạnh tranh và có lẽ cả sếp trên của họ
Ngày nay, đa số những kẻ hách dịch như thế được loại trừ trước
khi họ leo đến những vị trí cao nhất trong các công ty lớn. Nhưng họ có thể
thăng tiến lên đến những cấp bậc trung gian thấp hơn hoặc là ở tất cả các cấp bậc
trong công ty nhỏ nơi không có những người quản lý chuyên nghiệp
Những ông sếp không tốt thông thường là những nhân viên nhanh nhẹn
và vấn đề là ở chỗ đó. Họ đóng góp rất nhiều cho công ty dưới vai trò một nhân
viên. Họ được thăng chức bởi vì trình độ thành thạo về chuyên môn của họ và họ
cho phép mình lên lớp về cách quản lý với người khác.
Những kẻ hách dịch làm tổn hại rất nhiều đến công ty. Họ đặt nhân
viên trong trạng thái tâm lý khẩn cấp. Thêm vào đó, nhân viên thường nổi xung với
họ và cảm giác nổi xung thiên đó bắt nguồn từ những hành vi như là không tạo điều
kiện tốt cho nhân viên làm việc.
Không bao giờ dễ dàng hoàn thành công việc của mình nếu có kẻ
hách dịch trong văn phòng. Sau đây là những cách được chọn lọc từ những chuyên
gia có thể giúp chúng ta xử sự với những ông sếp hách dịch.
• Đối chất với họ. “Tôi xin lỗi. Ông nghĩ ông phải làm điều đó
nhưng tôi thì sẽ không cư xử như thế. Nó không có chỗ ở đây.” Cách này có hiệu
quả rất nhanh. Kẻ hách dịch không thể bắt nạt nếu chúng ta không cho phép mình
bị bắt nạt
• Tiến hành đối chất riêng tư đằng sau cánh cửa đóng kín. Kẻ
hách dịch sẽ không bao giờ chịu thua trước sự có mặt của những người khác.
• Chỉ rõ ra những hành vi không thể chấp nhận được. “Ông không
thể la mắng vô cớ và hạ thấp nhân phẩm của tôi trước mặt mọi người như thế."
• Đừng như nhà tâm lý suông. Hãy tập trung thảo luận vào những
hành vi cụ thể chứ không phải giả định mình nghĩ tại sao sếp lại làm thế.
• Làm cho sếp của chúng ta nhận ra hậu quả của cách cư xử của
ông ta đối với người khác.
• Chỉ ra cho họ biết là tốt nhưng chưa đủ, giúp cho sếp của chúng
ta biết nên làm gì. Chỉ ra những thay đổi về cách cư xử mà chúng ta muốn và
cung cấp một ví dụ về cách cư xử đúng mực. – vào đúng lúc mà sếp có những hành
vi đó, chúng ta xen vào với câu “tôi có thể hồi tưởng lại cách đây một tháng
khi mà ông đang không tiếc lời khen ngợi người phụ tá mới này” hoặc bất cứ điều
gì tương tự.
• Chỉ ra cho họ thấy những hành vi của họ dưới con mắt nhìn của
những người khác như thế nào. “Ông chọc quê tôi khi làm bẽ mặt tôi trong cuộc họp
nhưng ông cũng đang chọc quê ông. Ông đang cho mọi người thấy điểm yếu của ông”
• Cố gắng hài hước. Nếu chúng ta chỉ ra cho sếp của mình thấy rằng
họ đang hành động giống như một bức tranh biếm họa. Nó có thể đủ để thức tỉnh họ.
• Thành lập một liên minh. Một mình ai đó có thể làm cho sếp hết
hách dịch và kiêng nể mình nhưng cũng có thể làm mình mất việc. Vị trí sếp của chúng
ta càng cao trong công ty, thì càng phải cần có nhiều đồng minh. Dò hỏi với những
nhân viên khác xem những hành vi của ông ta mà mình đang phải chịu đựng có phổ
biến không. Nếu có, thật là dễ dàng cho 2 hoặc 3 người đối chất với sếp hơn là
một người.
• Nếu chúng ta là người quan trọng trong công ty, chúng ta có thể
đạt được mục đích của mình bằng việc tiếp xúc với sếp cấp cao hơn.
Đời tôi bụi hóa chẳng trường tồn
Một kiếp đi về tính thiệt hơn
Hách dịch trên trần thân lắm tội
Khiêm nhường dưới hạng xác đầy ơn
Hơi tàn bạc có thành vô nghĩa
Kiếp tận tiền ôm mất cả hồn
Chuẩn bị hành trang ngày tận thế
Lên trời vĩnh cửu hết buồn đơn
Họ là một kẻ bắt nạt, họ kiểm soát và họ cứng rắn. Chúng ta mệt
mỏi, chúng ta thất vọng, và mệt mỏi. Chúng ta làm gì khi mình đang ở ống hút cuối
cùng của mình? Bước vào đôi giày của họ
trong một khoảnh khắc
Cố gắng tìm hiểu lý do sếp của mình có “thói hách dịch”. Chẳng hạn,
họ có thể bị quá tải với trách nhiệm của một người quản lý. Có thể họ thiếu sự
đào tạo cần thiết để khiến nơi làm việc của mình hoạt động như một cỗ máy được
bôi trơn. Có thể họ cảm thấy không an toàn ở vị trí của mình và do đó sẽ quản
lý vi mô công việc của mình. Cố gắng hiểu tâm lý đằng sau lý do khiến họ có
tính khí xấu, và chúng ta có thể thông cảm cho họ, và do đó cố gắng nỗ lực hơn
nữa để làm hài lòng họ.
Lấy
hơi thở sâu
Đừng bao giờ để nó ảnh hưởng đến thái độ của chúng ta và đi trên
con đường cao. Đừng để thái độ của họ là cái cớ cho chính mình. Hãy nhớ rằng, chúng
ta muốn giữ mối quan hệ tốt với các nhà lãnh đạo khác tại nơi làm việc của
mình, có thể là sếp của sếp hoặc thậm chí là sếp của họ. Đừng cảm thấy có quyền
trì hoãn, mất hứng thú và làm việc chậm chạp chỉ vì người quản lý của mình là một
người khó tính. Giữ tinh thần lạc quan, lạc quan và là một người làm việc chăm
chỉ. Xử lý một ông chủ khó tính thực sự có thể khiến chúng ta trở nên khác biệt
với đồng nghiệp. Hãy nhớ luôn giữ vẻ ngoài điềm tĩnh và chuyên nghiệp, ngay cả
khi chúng ta đang sôi sục và ngứa ngáy muốn hét lại bên trong.
Nói
ra
Nếu sếp của chúng ta đang chỉ trích mọi công việc của chúng ta,
thay vì đối đầu với họ, hãy cố gắng đặt câu hỏi một cách nhẹ nhàng. Thảo luận về
mối quan tâm của chúng ta. Đây giống như một cuộc hôn nhân. Chúng ta muốn biến
mối quan hệ rất có thể là tốt đẹp này về lâu dài. Điều này không chỉ giúp chúng
ta hiểu được quan điểm của họ mà còn giúp chúng ta truyền tải được sự e ngại của
mình.
Biết
chính xác những gì họ mong đợi
Trở lại vấn đề hôn nhân, hãy thử áp dụng một số mẹo từ các chuyên gia tư vấn cho các cặp vợ chồng. Thay vì chiến đấu như một phản ứng bản năng, một lần nữa, hãy thảo luận về mối quan tâm, nhu cầu và mong muốn của cả hai. Thảo luận về những gì được mong đợi ở chúng ta, bởi vì một khi chúng ta biết điều đó, chúng ta sẽ có thể đoán trước được nhu cầu của họ, điều này giúp tạo ra một nhân viên tốt hơn.
Xem
và học hỏi
Biết sở thích của họ. Quan sát sự lãnh đạo của họ và kỹ năng ra
quyết định. Họ có đang đắn đo, suy nghĩ từng chi tiết một cách rất cẩn thận
không? Hay họ thích đưa ra quyết định nhanh chóng, tốc độ nhanh hơn? Phương thức
giao tiếp nào phù hợp với họ nhất? Biết tất cả những chi tiết nhỏ này sẽ tạo ra
sự khác biệt trong mối quan hệ của mình với sếp và có thể giúp ta tránh được
thái độ hách dịch.
Đảm
bảo rằng mình đã nghe thấy
Đứng về phía họ và đừng để bị bắt nạt. Chúng ta có quyền làm việc
trong một môi trường chuyên nghiệp mà không cần ai đó thở dài cổ họng mình hoặc
làm điều hoàn toàn ngược lại: không quan tâm gì cả. Một lần nữa, hãy thảo luận
về mối quan tâm của mình về thái độ của họ. Chúng ta không bao giờ biết, họ có
thể chỉ lắng nghe. Nhưng hãy nhớ rằng, mỗi khi mình để chúng la mắng ta, chúng
ta đang cho chúng biết rằng chúng có thể tránh xa loại hành vi này. Đừng hét lại
hoặc đối đầu với họ bằng thái độ thù địch mà là cởi mở. Chỉ cần giữ bình tĩnh và chuyên nghiệp
và yêu cầu quyền của chúng ta trong một môi trường làm việc chuyên nghiệp.
Thả
nó ra
Dựa vào hệ thống hỗ trợ của chúng ta. Hãy trút bỏ nỗi thất vọng của
mình với chúng, không phải về chúng. Nếu chúng ta có đồng nghiệp cùng hội cùng
thuyền với mình, hãy bày tỏ sự hài lòng với họ. Chúng ta không bao giờ biết được,
đó có thể chỉ là sự khởi đầu của một mối quan hệ đẹp đẽ. Rốt cuộc thì hai cái tốt
hơn một cái. Đừng đau khổ trong im lặng; thỉnh thoảng nhờ giúp đỡ. Hỏi xung
quanh văn phòng về sở thích của sếp và chúng ta có thể nhận được một số phản hồi
có giá trị.
Tất cả những yếu tố này chắc chắn sẽ giúp chúng ta bắt đầu hành
trình xây dựng một mối quan hệ công việc lành mạnh hơn với sếp của mình. Nhưng
hãy nhớ rằng, nếu vẫn thất bại, luôn có một công ty khác đang tìm kiếm một nhân
viên có động lực như mình. Chúng ta chắc chắn sẽ tìm thấy một tổ chức phù hợp với
mình nhất.
Nhìn xem tâm tính con người
Mà ta dở khóc dở cười ai ơi
Này đây ong bướm lả lơi
Trêu trăng ghẹo gió nói chơi thích đùa
Này đây những kẻ nửa mùa
“Hữu danh vô thực” vào “hùa” ra “phe”…
Này đây những kẻ bao che
Vội vàng phán xét mà nghe theo tiền
Này đây những kẻ lộng quyền
Không phân phải trái, chỉ “kiềng” nể nhau
Này đây những kẻ theo sau
Bám đuôi bợ đít nịnh nhau lấy lòng
Này đây những kẻ bốc đồng
Phát ngôn sốc nổi vợ chồng vạ lây
Này đây những kẻ nhác thây
Làm ăn không thích chỉ hay lọc lừa
Này đây những kẻ nói thừa
Nói thêm nói bớt chẳng chừa một ai
Kẻ thì mốc mặt lì chai
Ăn không nói có biến hai thành mười
Kẻ thì ngoài nở nụ cười
Trong tâm nham hiểm hại người mà vui
Kẻ thì hứa ngược hứa xuôi
Lương tâm bán rẻ để nuôi miệng mình
Thế gian lắm chuyện bất bình
Cũng vì thiên hạ lợi mình hại ta
Thế gian lắm quỷ nhiều ma
Cho nên thiên hạ lệ sa mấy hàng
Thế gian lắm kẻ làm càn
Cho nên thiên hạ vội vàng thủ thân
Cho nên càng ít lòng nhân
Cũng vì bất nhẫn cán cân công bình
Cho nên thiên hạ vô tình
Cũng vì sợ cái vạ mình phải mang
Cho nên đừng có thở than
Ở trên ngó xuống…đặng đàng… Ngó lên…!
Càng hống hách, càng chứng tỏ
mình... yếu thế
Người "cao" thực sự không bao giờ phải đè đầu người yếu
thế hơn. Những kẻ càng hống hách bắt nạt kẻ dưới thì lại càng quỵ lụy kẻ trên,
như một sự bù đắp và cân bằng tâm lý.
Cần gì phải đến người nước khác dạy cho ta biết thế nào là bị làm
nhục nơi đông người, người Việt ta đã tự làm với nhau rồi.
Xem xong clip cô gái bán siêu thị quỳ lạy khách hàng lan truyền
trên mạng hôm qua, tôi sởn hết da gà. Vì
giọng nói chát chúa, thái độ hung hãn và hống hách đúng kiểu "bà chủ"
rởm mà người khách hàng thể hiện, và sự nằn nì van xin của cô nhân viên mới.
"Bà chủ" khách hàng ăn mặc lịch sự, ra vẻ có tiền, có
học nhưng cư xử y như vô học: vừa chửi
té tát mày tao vừa đập gói hàng xuống bàn và dúi vào người cô nhân viên nhiều lần.
Cô nhân viên chừng quá sợ mất chỗ làm nên cứ hạ giọng nằn nì và dúi gói hàng
(nhầm chủng loại) trở lại vào tay khách. Có lẽ cô muốn xin khách mua luôn gói
hàng này để cô không bị mất tiền đền cho cửa hàng nên nhỏ giọng, muốn giấu và
không mời sếp ra làm việc trực tiếp với khách, như nên làm thế trong những trường
hợp người khách đã mất bình tĩnh.
Chợt
nhớ tới những tình huống tương tự.
Một lần ở sân bay Tân Sơn Nhất, người phụ nữ ngồi gần tôi được
nhân viên yêu cầu trả tiền cước vì hành lý quá tải. Chị ta sấn sổ giật hành lý
của mình về rồi móc điện thoại oang oang ngay giữa phòng chờ đông nghịt:
"Anh hả, em có mấy chục cân thừa mà bọn nhân viên ló cứ bắt đóng tiền là
lào. Chúng ló láo quá. Anh bảo chúng ló
nhá, láo, không được nấy tiền của em nhá. Bao nhiêu lần trước vẫn thế còn gì...
Vâng, vâng... thế... cám ơn anh".
Quay sang tôi, chị ta hỉ hả ra mặt dù chẳng quen biết : "Đồng hương
tớ đấy, to nắm. Lần lào cũng thế, đi bao nhiêu cũng chả mất đồng cước
lào".
Chúng ta có thể gặp nhiều người như những phụ nữ trên. Họ cho
mình quyền đạp lên bất cứ ai yếu thế hơn. Mua rau thì hai tay như máy bới lục
tung cả thúng rau lên chỉ để lấy một bó nhưng miệng vẫn sa sả chửi cái đồ nhà
quê ra tỉnh chả biết thế nào là lịch sự. Đi ăn uống thì xả giấy ăn dưới chân trắng
xóa như cái nhà vệ sinh công cộng, cụng ly đôm đốp nói cười giật giọng như
tranh thủ khoe một bữa được đi ăn tiệm. Bị va quẹt xe thì nhanh miệng chửi
ngay…
Chúng tôi được dạy từ nhỏ, ra đường gặp thầy cô hay người lớn tuổi
quen biết với cha mẹ phải vòng tay cúi đầu chào. Đưa cho người khác bằng hai
tay, nhận cũng hai tay. Ra đường gặp ai lứa tuổi nào thì gọi bằng ngôn xưng
tương ứng, người bán rau ngoài chợ cũng phải gọi là chị, dì, thím, cô, chú,
bác. Không nói chỏng lỏn. Trả tiền mua hàng phải kèm câu "Dạ đây chị/dì/chú/bác"
hay "Đây em, nè em" nếu người bán nhỏ tuổi hơn mình. Không được có
thói hỗn láo ỷ tiền mua xong ngậm câm vứt xoạch tờ bạc ra cho người bán. Mua
xong thì chào "Em đi nha chị", "Con đi nha dì".
Cho tới giờ chúng tôi vẫn có thói quen gọi người lớn tuổi cỡ ông
bà mình là ngoại và chào người bán khi mua hàng xong, bất kể họ là "nhà
quê lên tỉnh" hay "gia truyền" quý tộc mấy đời. Người giúp việc
trong nhà tùy tuổi mà gọi em, gọi chị, gọi cô, trẻ nhỏ phải theo đúng mà xưng
hô, không được xách mé chỉ vì người ta là người làm thuê cho gia đình mình.
Chúng tôi được dạy rằng người mua không hề cao sang hơn người bán vì trên đời tất
cả mọi người không trừ ai đều sinh tồn bằng cách bán một thứ gì đó. Và việc mua
bán là hành vi thông thường hàng ngày giữa mọi người để kiếm sống và phục vụ
cho nhu cầu của bản thân mình.
Chị bạn của cháu Ngọc Minh vừa mời thẳng một ông quan khệnh khạng
ra khỏi cổng trường. Ông nọ đưa con đi thi học kỳ muộn, đã hành giáo viên phải
tổ chức lại riêng một kỳ thi, ông ta còn chỉ tay vào mặt giáo viên bảo:
"Cô chỉ cho cháu nó làm bài đi chứ".
Sẽ nực cười lắm khi chứng kiến những kẻ độn nhân cách vào đế giày
rồi nghĩ mình cao hơn thiên hạ đó trong khung cảnh họ phải cầu cạnh. Đã từng có
những "phu nhân" sang chảnh gấp trăm lần hơn khách hàng hung hãn trong clip kia ngày ngày
tự nguyện đến những người mà họ đang cần cầu cạnh để chứng tỏ "lòng
thành".
Hãy nhìn họ quỵ lụy với người trên và tai ngược với kẻ dưới. Hãy
nghe họ nói về chúng ta bằng ngôi thứ ba. Để thấy được nền tảng văn hóa thực sự
đằng sau lớp vỏ đắt tiền của quần áo, bằng cấp, danh vị. Người "cao"
thực sự không bao giờ phải đè đầu người yếu thế hơn mình. Những kẻ càng hống
hách bắt nạt kẻ dưới thì lại càng quỵ lụy kẻ trên, như một sự bù đắp và cân bằng
tâm lý.
Nói đến nhân cách ở đây e hơi quá. Chỉ là những quy định của cộng
đồng mà mọi người sống trong đó phải tuân theo như ăn nói đúng mực, cư xử phải
phép. Có ăn có học, có bạc tiền, có vị trí xã hội, có nghề nghiệp đáng mơ ước..
mà hống hách trịch thượng, thượng đội hạ đạp.. thì quả là phí hoài, nói gì đến
cống hiến cho xã hội.
Ngẫm xem thiên hạ thời nay
Mấy ai lòng dạ thẳng ngay mà lường
Biết ai là kẻ thiện lương
Con người mưu mẹo nhiều đường hiểm thâm
Thế gian xem nhẹ chữ Tâm
Vì câu lợi ích âm thầm hại nhau…
Bần hàn hay kẻ sang giàu
Thi nhau chà đạp để cầu lợi danh
Môi trường nào cũng cạnh tranh
Hơn thua thủ đoạn giật giành cho mau
Bạn bè hôm trước hôm sau
Đã thay đổi hẳn bởi câu…tiền tài…
Người có một, muốn có hai
Lòng tham vô đáy, chẳng ai muốn dừng…
Anh em xem tựa người dưng
Phân chia của cải…chẳng ưng thiệt thòi
Đồng nghiệp để ý săm soi
Nhỏ to với sếp… Mong đòi tiến thăng…
Hơn thua cũng bởi miếng ăn
Cũng bởi cái mặc… Bởi rằng cái Tôi
Vì tham kẻ có “ghế” ngồi
Làm bao nhiêu chuyện tệ tồi xấu xa…
Vì tham trai lấy bà già
Gái lấy ông lão để mà sướng thân…
Vì tham chẳng ngại chẳng ngần
Trăm câu chót lưỡi, trăm lần đầu môi…
Cũng vì ái dục mà thôi
Cũng vì hưởng thụ… Phân ngôi, chia hàng
Vì danh lắm kẻ làm càn
Vì lợi lắm kẻ trăm đàng … Vét vơ…
Vì tham lắm kẻ “ăn dơ ”
Lắm người bạc ác làm ngơ…lộng quyền
Cũng vì coi trọng đồng tiền
Làm cho thiên hạ đảo điên trăm điều
Làm sao biết ít hay nhiều ?
Bao nhiêu cho đủ… Mà chiều lòng tham…!
Làm sao để quyết đoán mà không
bị xem là hách dịch?
Có được sự tự tin để quyết đoán trong công việc là điều quan trọng
nhưng hiểu được cách thức làm sao để quyết đoán mà không bị xem là hách dịch mới
là điều thiết yếu. Dưới đây là cách giúp chúng ta quyết đoán tại nơi làm việc
mà không làm mọi người phẫn nộ.
Đừng
tự cao
Ta nên trình bày khi có bất kỳ ý kiến hoặc đề nghị cần chia sẻ
nhưng đừng tự cho là mình biết hết tất cả mọi thứ. Thể hiện sự khiêm tốn bằng
cách chấp nhận rằng biết đâu sẽ có nhiều ý tưởng xuất sắc hơn để đóng góp cho
công ty. Tự tin là điều nên có nhưng đừng thể hiện mình là người biết tuốt.
Làm
gương
Người ta thường tôn trọng những người nói ít làm nhiều. Nói rõ
quan điểm của mình là một điều rất quan trọng để trở thành một người quyết đoán
nơi công sở. Tuy nhiên hãy chắc chắn rằng mình sẽ là người làm gương. Ta cần
làm đúng những gì mình nói để trở thành một trưởng nhóm ấn tượng hoặc ta sẽ bị
xem nhẹ như một người chỉ nói rất hay nhưng lại không có khái niệm về những gì
họ đang nói.
Đảm
nhận vai trò lãnh đạo nhiều hơn
Tục ngữ có câu: có công mài sắt có ngày nên kim. Hãy tận dụng cơ
hội để mài dũa kỹ năng lãnh đạo bằng cách xung phong tham gia vào quản lý những
dự án, những nhiệm vụ mà mình được giao phó làm trưởng nhóm. Nghe có vẻ khó
khăn và đáng sợ nhưng ta chỉ có thể phát triển bằng cách chấp nhận những thử
thách. Điều này sẽ cho mình cơ hội để yêu cầu những thành viên trong nhóm và sếp
phản hồi từ đó ta sẽ hiểu những thứ mình cần cải thiện và tiến về phía trước
Lựa
lời nói thật kỹ lưỡng
Đúng vậy, chọn đúng từ thể hiện sự tự tin và việc lựa chọn sai từ
ngữ có thể sẽ khiến ta trở thành người đồng nghiệp hách dịch, cố tỏ ra để khẳng
định mình. Hãy nói với người khác theo cách mà ta muốn được người khác nói với
mình. Đừng nên là một người quá rụt rè những cũng đừng xem thường người khác
quá.
Hiểu
được những điều mình đang nói
Không một ai biết tất cả mọi thứ, nhưng hãy kiềm chế không đưa ra
những lời khẳng định hay đao to búa lớn nếu mình không chắc rằng những điều này
có thật sự đúng hay không. Điều tệ nhất là khi ta nói những khẳng định phóng đại
nhưng sau đó lại bị biết được đó là những lời không đúng.
Học
từ chuyên gia
Đọc sách về kỹ năng lãnh đạo thông qua nghiên cứu môn học đó
ngoài ra chúng ta nên tham gia các buổi hội thảo, nghe những chương trình bổ
ích trên ti vi để trau dồi thêm. Hiện nay có rất nhiều cách để chúng ta có thể
trau dồi kiến thức và học hỏi từ những người lãnh đạo tài ba, làm sao để phát
triển những kỹ năng này là một trong những cách tốt nhất.
Có quá nhiều thứ tồn tại trong cuộc sống nên điều ta cần làm là
cân bằng mọi thứ lại. Tự tin mà không kiêu ngạo là từ khóa chính để thể hiện sự
quyết đoán tại nơi làm việc.
Đêm buồn ta thả hồn thơ
Chị Hằng xem được nên giờ xuống chơi
Ngồi nghe ta kể chuyện đời
Hai dòng nước mắt chị rơi nhạt nhoà.
Trần gian phù phiếm xa hoa
Chữ tiền đong đếm bằng ba chữ tình
Chữ nhục ngạo nghễ chữ vinh
Lợi danh đi trước, nghĩa tình theo sau.
Lũ trôi ruộng lúa, hoa màu
Nông dân tay trắng thét gào ai nghe?
Vợ chồng êm ấm phòng the
Vì tiền ả bước lên xe bội tình.
Đau lòng một kiếp ăn xin
Lệ rơi ai nhỏ chút tình mến thương.
Gái quê duyên dáng má hường
Vì tiền bán phấn buôn hương thành Kiều.
Kẻ nghèo trộm cướp làm liều
Thằng giàu hách dịch gây nhiều tai ương
Có tiền mua chức quan trường
Không tiền tài giỏi ngoan cường cũng cam
Nực cười cái bọn quan tham
Miệng tuôn lời Phật, lòng làm dạ xoa
Vì tiền dối mẹ lừa cha
Buôn thần bán thánh, điêu ngoa lọc lừa.
Trần gian em chẳng còn ưa
Chị về cung quế xin đưa em về
Trăng tròn ta lại hả hê
Liếc trông nhân thế khinh đời bạc đen.
Làm sao để tránh mắc tính hách
dịch?
Liên tục chất vấn bản thân và biết vị trí của mình, biết so sánh
vị trí của mình với những cái lớn hơn, vĩ đại hơn để biết mình nhỏ bé và chẳng
là gì; những việc mình làm và thành công đạt được chỉ là những điều quá tầm thường
so với người A, B, C… Biết khiêm cung thì khó thể hách dịch. Biết bản thân rất
dễ mắc tính hách dịch một cách vô thức, người ta cần để ý cách ứng xử để đừng
vô tình mắc phải. Khi ai đó nhắc về một thái độ hách dịch mà mình có với ai đó,
bản thân cần nhìn lại chính mình hoặc giải thích và chú ý hơn…
Với trẻ, hãy dạy chúng biết tự lập nhưng không tự kiêu, dạy chúng
biết tôn trọng phẩm giá con người. Dạy chúng biết về vũ trụ, về những điều to lớn
mà chúng chưa biết ở xung quanh… để chúng hiểu chúng nhỏ bé. Không bắt nạt
chúng, không tạo ra một môi trường độc hại cho chúng..
Kiên
nhẫn
Khi ta là một nhà lãnh đạo, từ lâu mình đã tạo cho mình thói
quen hay chỉ dẫn người khác làm việc, luôn mang trong mình tâm thế hối thúc họ
làm nhanh hơn để hoàn thành công việc. Điều này làm nhân viên của mình sẽ cảm
thấy bị áp lực lớn, cố gắng hoàn thành một cách vội vã nhưng kết quả lại không
tốt như mong đợi. Do đó, hãy đặt mình vào vị trí của họ thì ta sẽ có suy nghĩ
tích cực hơn, thay vì hoàn thành mọi thứ nhanh chóng nhưng không có hiệu quả
thì mình nên kiên nhẫn, cho họ một thời gian hợp lý, không nên áp đặt suy nghĩ
của mình vào người khác, bắt người khác phải tuân theo ý mình vô điều kiện.
Loại
bỏ suy nghĩ cầu toàn trong mọi việc
Phần lớn hách dịch đến từ suy nghĩ muốn tất cả mọi việc xung
quanh chúng ta đều phải thật hoàn hảo và tốt nhất. Đó không phải là sai, nhưng
cần đánh giá mọi việc mình làm thật thực tế, có thể đối với ta cách mà mình định
ra sẵn cho mọi người là tốt nhất, nhanh nhất nhưng với người khác thì lại không
hiệu quả.
Có rất nhiều cách để hoàn thành công việc hiệu quả, không nhất
thiết phải làm theo trình tự mà chúng ta suy nghĩ, làm như vậy mọi người sẽ thấy
không thoải mái, tinh thần làm việc bị giảm sút, làm việc một cách đối phó.
Đồng thời, việc không nghe theo ý kiến đóng góp của mọi người thì
kiến thức của chúng ta sẽ ngày càng bị thu hẹp vì có thể mọi người xung quanh mình
có thể có những ý tưởng hay hơn mà ta cần học hỏi và tiếp thu để hoàn thiện bản
thân.
Hãy học cách loại bỏ tính cầu toàn dần dần, nếu điều đó quá khó thì chúng ta phải luôn tự nhắc nhở bản thân rằng cầu toàn chỉ khiến con người ta thêm áp lực, hạn chế sự hiểu biết, làm mọi việc đều không hoàn hảo.
Thường
xuyên khích lệ tinh thần mọi người
Tính hách dịch làm nhiều người chỉ tập trung tìm ra điểm sai của
người khác mà không nhận ra những tiềm năng, giá trị tốt mà họ đem lại.
Hãy thay đổi bản thân, thay vì soi xét từng khuyết điểm nhỏ thì
hãy để tâm hơn vào những cái hay, những ưu điểm của họ. Khen người khác vì những
nổi bật của họ góp phần thúc đẩy tinh thần làm việc, họ sẽ cảm thấy vui hơn, cố
gắng phát huy hơn nữa và hoàn thành công việc được giao tốt hơn.
Ngược lại việc phán xét, chê bai người khác chỉ tạo thêm áp lực,
làm họ chán nản từ đó không phát huy hết khả năng của mình. Khích lệ người khác
giúp chúng ta hạn chế được tính hách dịch và dần thay đổi bản thân theo hướng
tích cực.
Cải
thiện kỹ năng giao tiếp
Giao tiếp là công cụ đắc lực giúp chúng ta hiểu được mọi người
xung quanh và ngược lại. Trong nhiều trường hợp vì cách giao tiếp của mình với
người khác mà họ có thể cho rằng ta là người hách dịch.
Cùng một câu chuyện nhưng tùy ngữ điệu, giọng nói, ngôn ngữ cơ thể
của chúng ta,…mà nó thể hiện được nhiều ý nghĩa khác nhau. Có thể người khác sẽ
cảm thấy họ bị chê trách, nhắc nhở,…hoặc cũng có thể họ thấy mình đang được
khuyên nhủ, khuyến khích nỗ lực vượt qua khó khăn tùy vào cách mà mình diễn đạt
điều ta nói.
Vì vậy chúng ta cần chọn thời điểm nói thích hợp, giọng điệu nhẹ
nhàng, ánh mắt và ngôn ngữ cơ thể phù hợp với điều mà mình muốn truyền đạt với
người khác.
Ngẫm xem thiên hạ thời nay
Mấy ai lòng dạ thẳng ngay mà lường
Biết ai là kẻ thiện lương
Con người mưu mẹo nhiều đường hiểm thâm
Thế gian xem nhẹ chữ Tâm
Vì câu lợi ích âm thầm hại nhau…
Bần hàn hay kẻ sang giàu
Thi nhau chà đạp để cầu lợi danh
Môi trường nào cũng cạnh tranh
Hơn thua thủ đoạn giật giành cho mau
Bạn bè hôm trước hôm sau
Đã thay đổi hẳn bởi câu…tiền tài…
Người có một, muốn có hai
Lòng tham vô đáy, chẳng ai muốn dừng…
Anh em xem tựa người dưng
Phân chia của cải…chẳng ưng thiệt thòi
Đồng nghiệp để ý săm soi
Nhỏ to với sếp… Mong đòi tiến thăng…
Hơn thua cũng bởi miếng ăn
Cũng bởi cái mặc… Bởi rằng cái Tôi
Vì tham kẻ có “ghế” ngồi
Làm bao nhiêu chuyện tệ tồi xấu xa…
Vì tham trai lấy bà già
Gái lấy ông lão để mà sướng thân…
Vì tham chẳng ngại chẳng ngần
Trăm câu chót lưỡi, trăm lần đầu môi…
Cũng vì ái dục mà thôi
Cũng vì hưởng thụ… Phân ngôi, chia hàng
Vì danh lắm kẻ làm càn
Vì lợi lắm kẻ trăm đàng … Vét vơ…
Vì tham lắm kẻ “ăn dơ ”
Lắm người bạc ác làm ngơ…lộng quyền
Cũng vì coi trọng đồng tiền
Làm cho thiên hạ đảo điên trăm điều
Làm sao biết ít hay nhiều ?
Bao nhiêu cho đủ… Mà chiều lòng tham…!
Triệt tiêu thói cửa quyền,
hách dịch
Cảnh
giác với những luận điệu xuyên tạc về công tác cán bộ
Công tác dân vận của các cơ quan nhà nước và chính quyền các cấp
(công tác dân vận chính quyền) có vai trò rất quan trọng. Đây là nhiệm vụ, giải
pháp chủ yếu giúp tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa cấp ủy, chính quyền với
nhân dân; củng cố, nâng cao niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước. Công tác
dân vận chính quyền có trọng tâm là hoạt động cải cách hành chính với vai trò
trung tâm thuộc về đội ngũ cán bộ, công chức.
Thời gian qua, với sự chuyển biến mạnh mẽ về tinh thần phục vụ và
tính chuyên nghiệp, đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan hành chính đã góp phần
quan trọng thúc đẩy cải cách hành chính, góp phần cải thiện môi trường đầu tư
kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tuy
nhiên, thói cửa quyền, hách dịch vẫn lẩn khuất đâu đó, là hạn chế thường xuyên
được nhắc tới mỗi khi sơ kết, tổng kết công tác cải cách hành chính ở nhiều cấp,
ngành.
Thói xấu cửa quyền, hách dịch tồn tại trong các cơ quan hành
chính chủ yếu thông qua lời nói, thái độ ứng xử, việc làm của cán bộ, công chức
khi tiếp xúc với người dân và doanh nghiệp. Nhẹ thì có khi là: “Dân hỏi mà không
nghe”, “dân lắng tai nghe thì không nói”, “nói trống không, hỏi hất hàm” hay
đơn giản chỉ là một ánh mắt thiếu thiện cảm. Nặng thì bộc phát thành vụ việc
gây không ít bức xúc trong dư luận, như: Gác chân lên bàn khi tiếp dân, mắng
dân và gần đây là có trường hợp đánh dân dẫn đến bị kỷ luật...
Những vụ việc gây bức xúc chỉ đếm trên đầu ngón tay, thuộc dạng
“con sâu bỏ rầu nồi canh”, nhưng lại ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh của các
cơ quan hành chính, niềm tin của người dân đối với Đảng, Nhà nước. Đặc biệt,
đây còn là “miếng mồi” cho các đối tượng phản động, cơ hội chính trị lợi dụng để
xuyên tạc chế độ ta; thêm thắt, lắp ghép, chế biến thành các tin tức xấu độc
hòng bôi nhọ, làm giảm uy tín của Đảng ta.
Do
đó, trong quá trình tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách hành chính thời gian tới,
nhất định phải có giải pháp nhằm triệt tiêu thói cửa quyền, hách dịch trong đội
ngũ cán bộ, công chức.
Để triệt tiêu thói cửa quyền, hách dịch trong đội ngũ cán bộ,
công chức, các cấp, các ngành cần quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Đảng.
Đó là tập trung xây dựng Đảng về đạo đức, tích cực đấu tranh phòng, chống quan
liêu, tham nhũng, lãng phí tiêu cực; ngăn chặn, đẩy lùi có hiệu quả tình trạng
suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” trong nội bộ gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo
đức, phong cách Hồ Chí Minh; phát huy thật tốt trách nhiệm nêu gương của cán bộ,
đảng viên theo phương châm chức vụ càng cao càng phải gương mẫu...
Trên
cơ sở đó, nhất định phải xây dựng bằng được văn hóa công vụ trong mỗi cơ quan
hành chính và cả hệ thống chính trị; đưa được các giá trị cốt lõi của văn hóa
là chân, thiện, mỹ thấm sâu vào mỗi cử chỉ, hành động, lời nói, việc làm của
cán bộ, công chức trong thực thi công vụ, nhất là trong tiếp xúc, đối thoại, giải
quyết thủ tục hành chính của người dân, doanh nghiệp.
Để làm được điều đó, mỗi cơ quan hành chính dựa trên đặc điểm,
tính chất cụ thể, cần xây dựng các quy tắc, quy định mang tính chuẩn mực văn
hóa ứng xử làm căn cứ cho đội ngũ cán bộ, công chức “tự soi, tự sửa” và tuân
theo. Cá thể hóa trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, nhất là trách nhiệm nêu
gương của người đứng đầu. Đối với các cơ quan hành chính Thủ đô, điều thuận lợi
là thành phố đã ban hành Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người
lao động trong các cơ quan thuộc thành phố Hà Nội. Quá trình triển khai, phải
thường xuyên kiểm tra, giám sát. Nơi làm tốt cần kịp thời khen thưởng, nơi lơ
là, làm không tốt cần có chế tài nghiêm khắc. Kiên quyết loại bỏ những cán bộ,
công chức có hành vi tiêu cực, vô cảm, nhũng nhiễu trong thực thi công vụ.
Để không ngừng phát triển văn hóa công vụ, tạo chuyển biến mạnh mẽ,
đột phá về thái độ ứng xử của đội ngũ cán bộ, công chức, các cơ quan, đơn vị
trong hệ thống chính trị phải tiếp tục nâng cao chất lượng công tác dân vận, thực
hiện tốt Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị, Luật Thực hiện dân chủ
ở cơ sở; quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Trung ương với quyết tâm xây
dựng nền hành chính nhà nước phục vụ nhân dân, chuyên nghiệp, pháp quyền, hiện
đại, hiệu lực, hiệu quả.
Các cấp ủy Đảng cần tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo, chỉ đạo,
xác định dân vận là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chương trình công
tác hằng năm; gắn với thực hiện chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và
chức trách của cán bộ, công chức, viên chức; coi việc thực hiện công tác dân vận
chính quyền là tiêu chí quan trọng trong đánh giá thực hiện chức trách, nhiệm vụ
của mỗi tổ chức, cá nhân.
Cốt
lõi của văn hóa công vụ là tinh thần trách nhiệm. Thước đo của văn hóa công vụ
là chất lượng phục vụ. Một khi cán bộ, công chức có tinh thần trách nhiệm, có ý
thức phục vụ, có kỹ năng dân vận, biết nở nụ cười, có ánh mắt thân thiện, lời
nói dễ nghe, hết lòng vì nhân dân phục vụ thì chắc chắn thói cửa quyền, hách dịch
sẽ bị triệt tiêu.
Nhìn xem tâm tính con người
Mà ta dở khóc dở cười ai ơi
Này đây ong bướm lả lơi
Trêu trăng ghẹo gió nói chơi thích đùa
Này đây những kẻ nửa mùa
“Hữu danh vô thực” vào “hùa” ra “phe”…
Này đây những kẻ bao che
Vội vàng phán xét mà nghe theo tiền
Này đây những kẻ lộng quyền
Không phân phải trái, chỉ “kiềng” nể nhau
Này đây những kẻ theo sau
Bám đuôi bợ đít nịnh nhau lấy lòng
Này đây những kẻ bốc đồng
Phát ngôn sốc nổi vợ chồng vạ lây
Này đây những kẻ nhác thây
Làm ăn không thích chỉ hay lọc lừa
Này đây những kẻ nói thừa
Nói thêm nói bớt chẳng chừa một ai
Kẻ thì mốc mặt lì chai
Ăn không nói có biến hai thành mười
Kẻ thì ngoài nở nụ cười
Trong tâm nham hiểm hại người mà vui
Kẻ thì hứa ngược hứa xuôi
Lương tâm bán rẻ để nuôi miệng mình
Thế gian lắm chuyện bất bình
Cũng vì thiên hạ lợi mình hại ta
Thế gian lắm quỷ nhiều ma
Cho nên thiên hạ lệ sa mấy hàng
Thế gian lắm kẻ làm càn
Cho nên thiên hạ vội vàng thủ thân
Cho nên càng ít lòng nhân
Cũng vì bất nhẫn cán cân công bình
Cho nên thiên hạ vô tình
Cũng vì sợ cái vạ mình phải mang
Cho nên đừng có thở than
Ở trên ngó xuống…đặng đàng… Ngó lên…!
Cách để Ngừng hách dịch
Chúng ta có thường bị đánh giá là người không thể chịu đựng được?
Phải chăng vì khuynh hướng kiểm soát mọi thứ mà chẳng ai muốn cùng nhóm với mình,
dù là trong công việc hay học tập? Nếu muốn dừng thái độ hách dịch, chúng ta cần
học cách giảm bớt mong muốn kiểm soát và đặt niềm tin vào những người xung
quanh. Hãy học cách từ bỏ thái độ hách dịch và hợp tác cùng người khác một cách
hiệu quả, đôi bên cùng có lợi.
Phần 1
Hợp
tác tốt hơn
1.Kiên
nhẫn.
Khi đã quen với vai trò lãnh đạo, có thể việc rời khỏi vị trí đó
và chờ ai khác nắm quyền sẽ khiến chúng ta vô cùng đau khổ. Nó thậm chí còn đau
khổ hơn khi phải chứng kiến người đó xoay sở với nhiệm vụ mà mình có thể hoàn
thành thật nhanh chóng và dễ dàng. Nhưng vội vã để làm gì? Liệu có phải là ngày
tận thế nếu mọi thứ không suôn sẻ như kế hoạch? Thư giãn đi nào. Hít thở sâu.
Chờ đợi. Chúng ta sẽ thấy chỉ cần kiên nhẫn, chẳng cần vật lộn, đấu tranh, đâu
rồi cũng sẽ vào đấy.
Nếu nhận thấy sự thiếu kiên nhẫn ở mình, nhiều khả năng người
khác sẽ vội vã và không thể hoàn thành công việc tốt như mong đợi. Có sự khác
biệt rất lớn giữa thúc ép nhẹ nhàng và gây áp lực cho người khác.
Thay vì đòi hỏi mọi thứ phải được hoàn thành trong khung thời
gian ngắn đến nực cười, hãy cho họ thời gian hợp lý để xử lý công việc.
2.Từ
bỏ chủ nghĩa cầu toàn.
Đôi khi, hách dịch đến từ mong muốn mọi thứ phải thật hoàn hảo và
thật sự thì chẳng có gì là sai khi chúng ta đấu tranh, nỗ lực để không phạm lỗi
lầm. Tuy nhiên, có nhiều cách để gặt hái được kết quả tốt nhất và chỉ vì con đường
của mình là hiệu quả nhất để có thể đi từ A đến B, không có nghĩa đó là cách tốt
nhất. Tự cho rằng cách của mình là tốt nhất, chúng ta đã bóp nghẹt tính sáng tạo
của người khác và đồng thời, làm giảm sút tinh thần của mọi người.
Nếu việc này quá khó khăn với mình, hãy tự nhắc nhở bản thân rằng
khi là người cầu toàn, thực chất, chúng ta không hoàn hảo. Chủ nghĩa cầu toàn
là một quan điểm ngược đời, khiến chúng ta không thể hoàn thành công việc một
cách tốt nhất.
Tự nhắc chính mình: "Cuộc sống vốn không hề hoàn hảo và điều
đó hoàn toàn ổn".
3.Khuyến
khích mọi người.
Nhiều
người có tính hách dịch tập trung quá nhiều vào thiếu sót và không thể nhận thấy
tiềm năng hay sự tiến bộ ở người khác. Hãy cố để tâm hơn đến sở trường của mỗi
người. Đưa ra phản hồi tích cực. Phản hồi tích cực đem lại cảm giác tốt về mặt
tâm lý và sẽ tạo động lực lớn hơn nhiều so với những phán xét nhỏ nhặt về việc
làm của người khác.
Nếu nhận thấy ai đó đang làm tốt và ấn tượng với việc họ làm,
khen ngợi để người đó biết chúng ta không phải là kẻ chỉ chăm chăm tìm yếu điểm
của người khác sẽ giúp mình xây dựng mối quan hệ bền vững hơn. Đồng thời, nó
còn giúp chúng ta bớt hách dịch. Hãy khen ngợi một cách cụ thể, nó cho thấy mình
thật sự chú tâm.
Ví dụ, nếu làm trong ngành bán lẻ, chúng ta có thể nói:
"Tôi đã thấy cách cậu xử lý mâu thuẫn với khách hàng. Cậu đã làm rất tuyệt!".
4.Cải
thiện kỹ năng giao tiếp.
Trong nhiều trường hợp, hách dịch không đến từ điều chúng ta nói.
Nó đến từ cách chúng ta thể hiện điều đó. Ngữ điệu, cách diễn đạt và ngôn ngữ
cơ thể có thể khiến người khác cảm thấy họ chỉ là mắt xích bị lỗi trong cả hệ
thống. Hoặc, nó cũng có thể là lời mời gọi cùng nỗ lực hướng đến mục tiêu quan
trọng chung của mình. Việc để tâm đến cách chọn thời điểm, lối diễn đạt và đưa
ví dụ khi cố yêu cầu ai đó hoàn thành công việc gì hay khi đưa ra phản hồi là rất
quan trọng. Trao đổi càng mượt mà, công việc càng dễ dàng được hoàn thành mà
không cần đem lại cảm giác ngột ngạt cho người khác. Dưới đây là một vài gợi ý
hỗ trợ mình trong việc giao tiếp:
Tập trung hoàn toàn vào những gì người đó nói. Tránh phân tán tư
tưởng, chẳng hạn như nghịch điện thoại hay nhìn xuống sàn.
Thống nhất trong ngôn ngữ cơ thể. Giao tiếp không lời có thể truyền
tải rất nhiều điều. Nếu vòng tay trước ngực và lộ vẻ cau có, bất kể chúng ta
nói gì, chẳng ai có thể xem nó là tích cực.
Cân nhắc đối tượng người nghe. Ví dụ, nếu trao đổi với một đứa trẻ,
có lẽ chúng ta sẽ không muốn sử dụng giọng điệu được dùng khi họp. Hãy dùng
cách tiếp cận phù hợp với đối tượng mà mình trò chuyện cùng.
5.Nỗ
lực tìm kiếm sự đồng thuận.
Không gì gắn kết các thành viên trong nhóm bằng xây dựng sự đồng
thuận. Chúng ta có thể giữ vai trò điều phối, đảm bảo rằng tất cả mọi người đều
được nêu ý kiến và cảm thấy hài lòng với quyết định được đưa ra. Nếu lời của mình
đơn giản là mệnh lệnh, nhiều khả năng mọi người sẽ cảm thấy ít được hỗ trợ vì
môi trường làm việc/học tập này không đem lại lợi ích cho họ. Sự hợp tác trên sẽ
giúp mọi người cảm thấy là một phần của nhóm và gia tăng lòng tin trong nhóm.
Nếu là thành viên của nhóm, hãy đi một vòng và hỏi từng người:
"Bạn có ý kiến gì không?".
Cho mọi người biết rằng họ có thể thoải mái tham gia thảo luận
khi có câu hỏi hay nhận xét. Hãy xây dựng một nền tảng thảo luận cởi mở.
Trước khi chuyển sang vấn đề khác, hãy tìm kiếm sự đồng thuận của
tất cả mọi người. Nếu ai đó không đồng ý, hãy để họ biết rằng chúng ta đánh giá
cao phản hồi của họ và hy vọng có thể được lắng nghe ý kiến của họ trong những
dịp tiếp theo.
Có thể chúng ta cho rằng đưa mọi thứ vào khuôn khổ là cách tốt nhất
để hoàn thành bất kỳ điều gì nhưng thực tế thì nó sẽ khiến mọi người cảm thấy
khó chịu hơn khi làm việc cùng chúng ta.
Bên cạnh đó, lắng nghe ý kiến của người khác có thể giúp chúng ta
tìm được những phương pháp tiếp cận mới để giải quyết vấn đề. Nếu cảm thấy giải
pháp của bản thân là cách khả thi duy nhất, chúng ta sẽ khó có thể kết hợp được
ý tưởng sáng tạo từ người khác.
6.Yêu
cầu phản hồi chân thực.
Hãy làm điều đó một cách chân thành, không phải chỉ vì nó là một
ý kiến tốt hay chỉ để gây ấn tượng. Giải thích rằng chúng ta biết đôi khi bản
thân có thể trở nên hách dịch hay độc đoán và chúng ta thật sự muốn thay đổi
phong cách đó. Hãy nhờ họ nhắc nhở bằng cách kéo ta lại hay thậm chí gửi email
hoặc thư nhắc nhở nặc danh mỗi khi chúng ta trở nên hách dịch. Khiêm tốn và nhờ
giúp đỡ. Nó chứng tỏ chúng ta muốn cải thiện bản thân và không hề khăng khăng một
mực với ý kiến của chính mình.
Dùng phương pháp "SKS" để thu thập phản hồi. Đặt ba câu
hỏi sau với những người quanh chúng ta:
"Tôi nên dừng (S – stop) làm điều gì?"
"Tôi nên duy trì (K – keep) điều gì?"
"Tôi nên bắt đầu (S – start) làm gì?"
Phần 2
Điều
chỉnh tư duy
1.Lùi
lại và hít thở.
Nếu
rơi vào tình huống mà ở đó, chúng ta cảm thấy bị thôi thúc phải ra lệnh, điều
khiển ai đó, hãy tạm dừng trong giây lát. Tập trung vào hơi thở và hít vài hơi
thở "bụng" sâu: dạ dày phồng ra trong lúc ngực vẫn được giữ nguyên tư
thế. Động tác này sẽ kích hoạt phần "nghỉ ngơi và tiêu hóa" trong hệ
thần kinh, giúp chúng ta bình tĩnh lại và linh hoạt hơn trong phản ứng. Dùng kỹ
thuật này để ngăn bản thân không rơi vào lối mòn cũ và trở nên hách dịch. Thay
vào đó, chúng ta có thể chọn lối đi khác hơn, lối đi dễ chịu và thậm chí còn hiệu
quả hơn.
2.Học
cách thừa nhận khi phạm sai lầm.
Một phần nguyên nhân khiến ai đó hách dịch đến từ việc cho rằng bản
thân luôn đúng về mọi chuyện. Từ bỏ suy nghĩ đó và thừa nhận rằng chính mình
cũng có thể sai lầm như bao người, chúng ta sẽ học được cách làm việc với người
khác và nhận ra họ cũng có thể hỗ trợ chúng ta với kiến thức, kinh nghiệm
riêng. Lần tới, khi mắc sai lầm, dù là trong công việc hay trong quan hệ với bạn
bè, thay vì vờ vĩnh rằng mọi thứ là lỗi của người khác, hãy gạt bỏ lòng kiêu
hãnh và thừa nhận sai lầm. Mọi người sẽ đánh giá cao thái độ đó.
Nếu phạm sai lầm, một lời xin lỗi chân thành sẽ giúp vấn đề được
giải quyết và cho mọi người biết rằng thay vì chỉ biết hách dịch, chúng ta sẵn
lòng thỏa hiệp.
Ví dụ, chúng ta có thể nói: "Tôi xin lỗi vì những gì mình
đã làm. Như bao người, tôi cũng phạm phải lỗi lầm".
3.Chấp
nhận mọi thứ như cách thức vốn có của chúng.
Nếu hách dịch, điều khó khăn nhất trên thế giới này có lẽ là chấp
nhận rằng một số điều sẽ chỉ như cách thức vốn có của chúng. Nó bao gồm thời tiết,
đồng nghiệp, bạn bè hay kể cả bất kỳ điều gì mà mình không thể hoàn toàn kiểm
soát hay điều khiển. Dù một vài điều đáng để thay đổi hay cải thiện, nhiều thứ
khác mình đơn giản là không thể làm gì để thay đổi chúng. Càng sớm chấp nhận điều
này, chúng ta sẽ càng nhanh chóng tìm ra con đường để bớt hách dịch hơn và có
thái độ bình tĩnh, thư thái.
Nỗ lực chấp nhận những điều chúng ta không thể thay đổi. Tự hỏi bản
thân liệu điều đó có nằm trong kiểm soát của mình và đồng thời, liệu thay đổi
có đem lại kết quả tích cực hay không. Ví dụ, đôi khi thay đổi không hoàn toàn
cần thiết có thể sẽ khiến những người xung quanh phải tức giận khi mà bản thân
họ muốn chúng được duy trì như tình trạng hiện tại. Đảm bảo rằng nó là đáng giá
trước khi bắt đầu thay đổi bất kỳ điều gì.
Chúng ta có thể nói với chính mình: "Điều này khiến mình khó
có thể chấp nhận. Thế nhưng, mình sẽ cố gắng hết sức để học cách chấp nhận bởi
nó hoàn toàn nằm ngoài kiểm soát của mình".
Dĩ nhiên, không có gì sai khi chúng ta không thể chấp nhận một
vài thứ. Nếu điều gì đó thật sự không phù hợp với môi trường quanh mình, mong
muốn thay đổi nó có thể là nhiệm vụ có ý nghĩa và đáng ngưỡng mộ.
4.Biết
rằng đôi khi, từ bỏ cũng quan trọng như giành lấy quyền kiểm soát.
Có thể chúng ta cho rằng từ bỏ kiểm soát nghĩa là thừa nhận thất
bại và từ bỏ viễn cảnh hoàn hảo mà mình muốn có. Tuy nhiên, trên thực tế, từ bỏ
kiểm soát thực sự có thể là một trải nghiệm đáng giá. Chúng ta sẽ không chỉ cải
thiện được mối quan hệ với người khác bằng cách trao trách nhiệm cho họ mà đồng
thời, còn giảm bớt áp lực cho bản thân và cho phép chính mình có nhiều thời
gian hơn để làm những việc mà chúng ta thích (và đó không bao gồm ra lệnh, điều
khiển mọi người). Đầu tiên, chúng ta có thể cảm thấy không thoải mái. Thế
nhưng, càng thực hiện, chúng ta sẽ càng cảm thấy tuyệt hơn.
Khởi đầu từ những bước nhỏ để có thể làm quen với nó. Chúng ta đừng
nên rũ bỏ mọi trách nhiệm từ dự án chính của bản thân hay dừng ra quyết định một
cách triệt để. Đầu tiên, hãy chỉ từ bỏ một vài kiểm soát nhỏ. Đó có thể là để đồng
nghiệp đọc lại bản báo cáo hoặc để một người lựa chọn nơi dùng bữa. Chúng ta sẽ
nhận thấy mọi việc ngày một dễ dàng hơn.
Từ bỏ sự kiểm soát thật sự có thể cải thiện hiệu quả công việc và
thậm chí, sức khỏe của chính mình. Chấp nhận phạm lỗi tốt cho năng suất làm việc
và từ bỏ kiểm soát cho phép chúng ta rộng lượng hơn với chính mình.
5.Đặt
ra kỳ vọng có tính thực tế cho những người khác.
Người hách dịch, hay ra lệnh thường muốn những người xung quanh trở
thành ai đó vượt quá bản thân họ. Người hách dịch có thể sẽ muốn họ phải là những
người chúng ta tận tâm hơn, những người làm việc chăm chỉ hơn hay có hiệu suất
cao hơn trong mọi việc. Và người hách dịch có thể sẽ thử mọi cách để thay đổi họ.
Thực tế thì, có vô số tình huống mà trong đó, con người ta có thể tiến bộ và trở
nên tốt hơn, chẳng hạn như người bạn cùng phòng bừa bộn hay người đồng nghiệp
luôn đi trễ - chúng thực sự đáng để cải thiện. Tuy nhiên, chúng ta không thể
trông chờ sự thay đổi hoàn toàn ở một con người. Nếu làm vậy, chúng ta sẽ phải
thất vọng vô cùng.
Ví dụ, nếu bạn cùng phòng là một người cực kỳ bừa bộn, hiển
nhiên chúng ta có thể yêu cầu người đó hoàn thành phần việc rửa chén bát, đổ
rác thường xuyên hơn và dọn dẹp phần không gian của họ. Chúng ta có thể làm vậy
và hy vọng không cần nhắc nhở gì thêm. Tuy nhiên, chúng ta chẳng thể trông chờ
người đó luôn hoàn tất mọi việc hoàn hảo 100%.
Có sự khác biệt đáng kể giữa kỳ vọng cao và kỳ vọng vô lý. Hiển
nhiên rồi, chúng ta có thể kỳ vọng cấp dưới có thể thực hiện những điều mà người
khác không thể. Thế nhưng, chúng ta chẳng thể nào yêu cầu họ đẩy nhanh tốc độ
lên gấp hai lần trừ khi thật sự còn rất nhiều chỗ để họ có thể cải thiện.
6.Đối
phó với lòng tự tôn của chính mình.
Việc một người trở nên hách dịch liên quan mật thiết đến cảm giác
không hài lòng với chính mình của họ. Chúng ta cảm thấy mọi người sẽ không
thích mình. Hoặc, họ sẽ không lắng nghe trừ khi chúng ta tỏ ra hách dịch, thô lỗ
và cho họ biết chính xác điều cần làm. Thay vì vậy, chúng ta nên nhận ra bản
thân là người đáng được lắng nghe và chẳng cần phải gây sức ép đến vậy để được
tiếp nhận. Lần đầu tiên trong đời, hãy dành thời gian thực hiện những điều mà mình
thích, cải thiện những thiếu sót có thể cải thiện và nhận ra bản thân là con
người đáng để được lắng nghe bằng những bước sau:
Lên danh sách những điều mà chúng ta giỏi. Đó là tất cả những điều
mà chúng ta tin rằng mình có thế mạnh về chúng. Nếu khó khăn trong việc lên
danh sách, hãy nghĩ về những điều tích cực mà mọi người từng nói về chúng ta.
Đặt ra kỳ vọng thực tế cho bản thân. Một trong những cách khiến chúng
ta dễ dàng khắt khe với chính mình chính là đặt kỳ vọng không thực tế. Xem xét
kỳ vọng với bản thân khi thực hiện những hoạt động trong cuộc sống và tự hỏi liệu
chúng có hợp lý hay không. Có thể chúng ta sẽ muốn tham khảo ý kiến một người bạn
đáng tin cậy hay một thành viên trong gia đình để có tiếng nói từ bên ngoài.
Tập trung vào tiến trình hơn là kỳ vọng. Thay vì đặt mục tiêu thật
sự cao, tập trung vào những cải thiện nhỏ mà chúng ta đạt được. Ví dụ, nếu bắt
đầu tập thể dục, hãy tập trung vào việc tập nhiều hơn 10 phút so với hôm trước
thay vì kỳ vọng rằng mình sẽ có thể ngay lập tức tập được hai giờ đồng hồ.
Phần 3
Từ
bỏ kiểm soát
1.Cân
nhắc khi can thiệp.
Có thể chúng ta sẽ muốn quản lý một cách chi li biểu hiện của người
khác và đôi khi, sự can thiệp của mình có thể thật sự có ích. Tuy nhiên, hãy đảm
bảo rằng chúng ta đã cân nhắc, lựa chọn điều cần tham gia và những điều có thể
bỏ qua. Hãy dành sự can thiệp của mình cho những tình huống thật sự quan trọng
thay vì vấn đề nhỏ nhặt sẽ được giải quyết mà không cần đến mình. Nhờ đó, những
người xung quanh có không gian để thở và bản thân chúng ta duy trì được sự tỉnh
táo của chính mình. Chúng ta sẽ không phải chạy vòng quanh, không ngừng kiểm
tra tiến độ của mọi người và đồng thời, người khác không cảm thấy chúng ta đang
theo dõi từng cử động của họ. Lựa chọn vấn để cần tham dự sẽ giúp tất cả thoải
mái hơn.
Tại thời điểm đó, tự hỏi bản thân những câu hỏi sau có thể sẽ hữu
ích: "Mình có thật sự cần chú ý đến điều này? Người khác có khả năng tự giải
quyết nó không? Có điều gì quan trọng hơn đang diễn ra mà sự hỗ trợ của mình có
thể sẽ có ích?".
2.Hãy
linh hoạt hơn.
Người hách dịch không thật sự linh hoạt bởi ở họ, không có chỗ
cho bất kỳ Nhân tố Bí ẩn nào và họ thật sự ghét cụm từ "Kế hoạch B".
Tuy nhiên, nếu muốn dừng thái độ hách dịch, thay vì kỳ vọng mọi thứ tuân theo một
lộ trình nhất định, chúng ta phải học cách trở nên linh hoạt hơn. Có thể trong
nhiều tuần nay, chúng ta vô cùng chờ đợi để được dùng bữa tối cùng người bạn
thân và rất muốn được thưởng thức đồ ăn Hàn Quốc trong lúc cô bạn lại đang ao ước
được dùng sushi Nhật bản. Có thể vì vài thay đổi phút chót, đồng nghiệp đã yêu
cầu thêm thời gian hoàn thành báo cáo. Hãy dùng những kỹ thuật dưới đây nhằm cải
thiện sự linh hoạt trong cuộc sống của mình:
Đứng trên những góc nhìn khác nhau. Nếu đồng nghiệp nói rằng họ
muốn thực hiện dự án theo một cách thức nào đó, trước khi bác bỏ, hãy tự hỏi bản
thân vì sao họ lại lựa chọn như vậy. Cân nhắc các ý kiến trước khi bác bỏ
chúng. Nỗ lực hiểu những điều nằm ngoài cách nhìn nhận thông thường của mình.
Tránh khái quát hóa quá mức với quy tắc ngón tay cái. Ví dụ, có
thể chúng ta tin rằng trâu chậm thì sẽ phải uống nước đục. Đôi khi, điều đó có
thể đúng. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp khác, việc đến muộn hơn lại là hợp
lý. Hãy hiểu rằng luôn có ngoại lệ cho hầu hết mọi luật lệ.
Tránh đặt nặng quá mức cảm giác chắc chắn và không chắc chắn. Trực
giác của chúng ta không phải lúc nào cũng chính xác. Hiển nhiên, chúng ta nên
cân nhắc trực giác của chính mình nhưng đôi khi, chờ đợi và quan sát sẽ tốt hơn
hành động cảm tính trong mọi thời điểm.
3.Quản
lý nỗi lo âu của mình.
Nhiều người hách dịch bởi họ không thể kiểm soát được ý nghĩ điều
gì đó sẽ không theo đúng kế hoạch của bản thân. Họ trở nên căng thẳng với ý
nghĩ ai đó sẽ đến trễ năm phút, một dự án sẽ không được viết đúng như họ muốn
hay đến một nơi mới mà họ chưa bao giờ nhìn thấy thay vì nơi mà họ kiên quyết
muốn đến. Nếu thái độ hách dịch xuất phát từ lo lắng rằng những điều không lường
trước được sẽ làm chệch đường cả ngày của mình, có lẽ chúng ta nên bắt đầu học
cách gạt bỏ nỗi lo âu của chính mình.
Nếu lo lắng không quá nghiêm trọng, chúng ta có thể tự làm giảm bằng
nhiều biện pháp, chẳng hạn như thiền, giảm lượng caffein nạp vào và tập thể dục.
Chúng ta cũng có thể sử dụng những lời tự trấn an. Nếu bắt đầu cảm
thấy bị choáng ngợp bởi sự lo lắng, hãy tự nói với bản thân những điều tương tự
như: "Sự lo lắng không thể kiểm soát mình" hay "Mình an toàn và
được bảo vệ".
Nếu tình trạng lo lắng là nghiêm trọng và phải bật dậy lúc nửa
đêm, run rẩy vì quá lo lắng hay cảm thấy không thể tập trung khi bị ám ảnh bởi
suy nghĩ mọi thứ có thể sẽ hỏng bét, có lẽ mình nên đến gặp chuyên gia tâm lý.
4.Để
người khác ra quyết định.
Với những người hách dịch thật sự, đây có thể là điều đáng sợ nhất
trên thế giới này. Nhưng một khi đã thử, chúng ta sẽ thấy rằng hoàn toàn chẳng
có gì để chúng ta phải lo lắng. Hãy bắt đầu với những việc nhỏ. Nếu ra ngoài
cùng bạn bè, hãy để họ chọn bộ phim sẽ xem hay nhà hàng sẽ dùng bữa tối. Nếu
đang ở cơ quan, hãy để đồng nghiệp quyết định định dạng của báo cáo hoặc đồng
nghiệp nào ở phòng khác nên được tham gia vào buổi thảo luận. Đây là cách giúp
bản thân làm quen với việc từ bỏ kiểm soát một cách hiệu quả và đồng thời, cho
thấy sẽ chẳng thảm họa nào xuất hiện khi mình thả lỏng đôi chút.
Nếu nhìn nhận mình là người hách dịch, mọi người sẽ ngạc nhiên một
cách dễ chịu và thật sự ghi nhận khi mình cho họ cơ hội thể hiện.
Chúng ta có thể hít thở sâu và nói: "Sao anh/chị không đưa
ra quyết định cho dự án của chúng ta? Tôi không phiền lòng gì đâu".
5.Sống
tùy ý hơn.
Người hách dịch thường gặp khó khăn với những điều nằm ngoài kế
hoạch. Hãy cố kiềm hãm khuynh hướng quen thuộc của mình và tìm cách thích nghi
với những điều nằm ngoài nếp sống thông thường của bản thân. Hãy tham gia đi
phượt vào phút chót cùng những người bạn. Khởi đầu một sở thích hoàn toàn mới
mà cho đến tuần trước, chúng ta thậm chí còn chưa từng nghĩ tới. Học một kiểu
nhảy mới. Đột nhiên cất tiếng hát. Làm bất kỳ điều gì mà thông thường mình sẽ
không làm và tận hưởng luồng gió mới đến từ chúng. Nhanh thôi, chúng ta sẽ nhận
ra rằng thật tuyệt khi thế giới trở nên nhiều màu sắc hơn và chẳng cần kiểm
soát từng li từng tí trong cuộc sống.
Dành thời gian với những người có phong cách thoải mái, không gò
bó – người không lên kế hoạch quá nhiều về tương lai – cũng có thể sẽ giúp mình
trở nên tự do, thoải mái hơn.
Hãy thử và xem điều gì sẽ đến khi để trống cuối tuần thay vì lên
kế hoạch từng giây, từng phút. Có thể một cuộc phiêu lưu đầy hứng khởi sẽ tự
tìm đến với mình.
Gọi một người bạn và nói: "Này, muốn bay lượn đâu đó cuối
tuần này không?". Và rồi, chúng ta có thể cùng tìm ý tưởng.
6.Ủy
quyền.
Để có thể dừng thái độ hách dịch, chúng ta cũng có thể giao phó một
vài nhiệm vụ cần được thực hiện cho ai đó. Nếu đang lên kế hoạch cho đám cưới,
thay vì quát mắng tất cả mọi người xung quanh, hãy nhờ một người bạn chọn hoa,
nhờ người khác hỗ trợ đặt thiệp mời,… Đừng tự gánh vác mọi việc và rồi quát tháo
yêu cầu mọi người thực hiện mọi thứ ngay lập tức. Thay vào đó, hãy cẩn trọng với
việc muốn nhờ ai làm gì và mình sẽ nhận thấy rằng ủy quyền cho ai khác tốt hơn
ra lệnh rất nhiều. Dưới đây là một số lợi ích của việc ủy quyền:
Ủy quyền giúp ta có thời gian theo đuổi điều mình có thể làm tốt
nhất. Nó có thể giúp ta hợp tác với người khác theo cách mà mọi người đều có thể
hoàn thành tốt nhất phần việc của mình.
Ủy quyền xây dựng sự tin cậy lẫn nhau. Nó cho mọi người thấy rằng
mình tin tưởng ở khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao của họ.
Ủy quyền đem lại kết quả tốt nhất. Thay vì tự làm mọi thứ, việc
đòi hỏi nhiều thời gian và nỗ lực, khi ủy quyền, ta sẽ có nhiều người cùng hợp
tác nhằm đạt mục tiêu chung. Điều này sẽ giúp dự án hiệu quả và năng suất hơn.
Đề nghị một cách lịch sự khi giao nhiệm vụ. Ta có thể nói:
"Bạn có bằng lòng giúp tôi làm điều này không?".
7.Dừng
khuyên bảo khi không cần thiết.
Người hách dịch cũng thường nói mọi người điều họ nên làm và cách
họ nên hành động dù người nghe không hề hỏi xin lời khuyên đó. Nếu một người hỏi
xin lời khuyên của mình, đó là một chuyện. Nhưng nếu họ chỉ đang phiền muộn với
vấn đề của chính mình, chúng ta đừng nên khuyên họ chia tay người yêu hay đổi
kiểu tóc. Hãy cảm thông với những nhu cầu của người khác và chỉ đưa lời khuyên
khi họ yêu cầu hay thật sự cần giúp đỡ thay vì hành động như một kẻ-biết-tất,
người luôn cho rằng cách làm của mình là đúng nhất.
Liên tục đưa ra lời khuyên không cần thiết sẽ cho mọi người thấy ta
không tin tưởng ở khả năng của họ. Đó là cách tồi tệ để chiếm được lòng tin của
những người quanh mình.
Khi không được yêu cầu, lời khuyên của chúng ta sẽ ít khả năng được
tiếp nhận hơn và đôi khi, tất cả những gì mình đang làm chỉ là lãng phí thời
gian.
Lời
khuyên
Hách dịch, ra lệnh không phải cách sẽ giúp chúng ta trở thành một
thủ trưởng tốt. Các bước trong bài viết "Cách để trở thành một người cấp
trên tốt của Ngọc Minh có thể sẽ giúp được chúng ta.
Cảnh
báo
Nếu ở vị trí lãnh đạo, đôi khi, ta sẽ cần đưa ra chỉ dẫn. Tránh nghĩ
rằng để không trở nên hách dịch, ta không thể ra lệnh hoặc hành động như một
người lãnh đạo.
Nhìn ai cũng thấy
ai tồi
Chau mày nhăn mặt
đứng ngồi không yên.
Nhìn ai cũng thấy
ai hiền
Tám ừ tư gật dễ
tin mềm lòng.
Chi bằng gạn đục
khơi trong
Thấu ưu hiểu khuyết
chọn cùng ai chơi.
Nào ai ai chẳng
lúc sai
Biết sai mà sửa rộng
dài lối đi.
Ngã rồi đứng dậy
buồn chi
Rút ra kinh nghiệm
kiên trì tiến lên.
Nhớ ai tâm cả chí
bền
Rèn ưu sửa khuyết
mà nên đức tài.
Khơi trong gạn đục
ai ơi !
Đục đi trong lại dòng đời mát xanh.
