LÀM CON, CHÁU CHỮ HIẾU PHẢI ĐỨNG HÀNG ĐẦU.
Mẹ mang nặng đẻ đau 9 tháng 10 ngày, ngày đêm chăm bẵm, dưỡng dục, chăm sóc con cái nên người. Cha cũng dốc cạn tâm sức che chở, lèo lái con thuyền gia đình trải qua biết bao sóng gió cuộc đời để con được trưởng thành trong sự bình yên, êm ấm. Từ phút con oa oa cất tiếng khóc chào đời đến khi cha mẹ khép chặt đôi mi, tạ từ thế gian cha mẹ mới thôi không vương vấn bận lòng về những đứa con thân yêu của mình.
Vậy nên, Đạo làm con có những điều sau nhất định phải ghi nhớ:
1. Thuận theo Thiên đạo làm con phải lấy chữ Hiếu làm đầu: Con cái phải luôn ghi nhớ và tìm cách báo đáp công ơn dưỡng dục trời biển của cha mẹ. Con cái không hiếu thuận với cha mẹ thì trời đất cũng chẳng dung, phúc báo, bổng lộc cũng theo đó mà tiêu tan, tai ương hoạ hại thi nhau kéo tới. Ngược lại, thuận theo Thiên đạo thì được Trời ban phúc lành, gia đình hạnh phúc, con cháu đời đời hưng vượng.
Hãy luôn nhớ rằng nụ cười của con là niềm hạnh phúc vô bờ của cha mẹ, giọt nước mắt của con là nỗi đau day dứt cứa vào tâm can mẹ cha.
Người xưa từng dạy, sống trên đời phải luôn biết nhắc nhở bản thân học cách tu dưỡng một trái tim nhân hậu, sống với lòng biết ơn và sẵn sàng dang rộng vòng tay tha thứ, bao dung. Thế nhưng.... có lẽ với trăm đức hạnh tốt ấy, chữ Hiếu luôn đứng hàng đầu. Đó là tấm lòng thảo hiền, ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà – những con người đặc biệt đã đưa chúng ta đến cuộc sống này, tần tảo lo lắng từng bữa ăn, giấc ngủ và mong mỏi chúng ta trở thành người tử tế.
I. Ca dao tục ngữ về lòng hiếu thảo với cha mẹ.
Dù đi suốt cuộc đời, phận làm con mãi chẳng thể đền đáp cho đủ đầy công lao biển trời của cha mẹ. Cảm ơn mẹ đã mang nặng đẻ đau “chín tháng mười ngày”, cảm ơn cha nhọc nhằn khuya sớm cho ta có bữa cơm no đủ, học hành nên người. Cảm tạ và luôn dặn lòng khắc ghi lời nhắc nhở mà cha ông đã gửi gắm trong những câu ca dao tục ngữ về lòng hiếu thảo với cha mẹ.
1. Dạy con, con nhớ lấy lời,
Trọng cha, kính mẹ, suốt đời chớ quên.
2. Mỗi đêm mỗi thắp đèn trời,
Cầu cho cha mẹ sống đời với con.
3. Mẹ già đầu bạc như tơ,
Lưng đau con đỡ, mắt mờ con nuôi.
4. Chiều chiều ngó ngược ngó xuôi,
Ngó không thấy mẹ, bùi ngùi nhớ thương.
5. Nuôi con mới biết sự tình,
Thầm thương cha mẹ nuôi mình khi xưa.
6. Lo đêm rồi lại lo ngày,
Ở sao hiếu thảo cho tày phận con.
7. Mẹ còn là cả trời hoa
Cha còn là cả một tòa kim cương.
8. Con nay tóc bạc da mồi
Nhớ thương cha mẹ trọn đời không nguôi.
9. Dạt dào gió kép mưa đơn
Tấc lòng ghi nhớ công ơn mẫu từ.
10. Con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nghèo.
11. Con giữ cha, gà giữ ổ.
12. Công cha nặng lắm ai ơi
Nghĩa mẹ bằng trời mang nặng đẻ đau!
13. Chữ Trung, chữ Hiếu, chữ Hòa,
Hỏi trong ba chữ, thờ cha chữ nào?
Chữ Trung, thì để thờ cha,
Chữ Hiếu thờ mẹ, chữ Hòa thờ anh.
14. Chí tâm niệm Phật đêm ngày
Cầu cho cha mẹ sống tày non cao.
15. Công cha đức mẹ cao dày
Cưu mang trứng nước những ngày ngây thơ
Nuôi con khó nhọc đến giờ
Trưởng thành con phải biết thờ song thân.
16. Sáng cơm, trưa cháo, chiều trà
Chăm cha, chăm mẹ, tuổi già xa xăm.
17. Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
18. Nuôi con cho đến vuông tròn,
Mẹ thầy vất vả, xương mòn gối long.
Con ơi gắng trọn hiếu trung,
Thảo ngay một dạ kẻo luống công mẹ thầy.
19. Làm trai nết đủ trăm đường
Trước tiên điều hiếu, đạo thường xưa nay
Công cha đức mẹ cho dày
Cưu mang trứng nước những ngày ngây thơ
Nuôi con khó nhọc đến giờ
Trưởng thành con phải biết thờ hai thân
Thức khuya dậy sớm cho cần
Quạt nồng ấp lạnh giữ phần đạo con.
20. Tôm càng lột vỏ bỏ đuôi
Lúa nhe giã trắng dành nuôi mẹ già.
21. Ba đồng một khứa cá buôi
Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già.
22. Mẹ già ở túp lều tranh
Sớm thăm tối viếng mới đành dạ con.
23. Đói lòng ăn đọt chà là
Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng.
24. Em không phải người tham đào phụ liễu
Em không phải người tham nhiễu phụ lương
Em không thương anh lắm ruộng nhiều vườn
Thương vì ý ở biết kính nhường mẹ cha.
25. Em thì đi cấy ruộng bông
Anh đi cắt lúa để chung một nhà
Đem về phụng dưỡng mẹ cha
Muôn đời tiếng Hiếu người ta còn truyền.
26. Chiều chiều lại nhớ chiều chiều
Nhớ cha nhớ mẹ chín chiều ruột đau
Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Ngó về quê mẹ ruột đau như dần.
27. Vẳng nghe chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau.
28. Ngó đâu ngó đó thì vui
Ngó về phụ mẫu bùi ngùi nhớ thương.
29.Thờ cha mẹ, ở hết lòng,
Ấy là chữ hiếu dạy trong luân thường
30. Quyết lòng lập miếu chạm rồng
Đền ơn phụ mẫu ẵm bồng ngày xưa.
31. Trứng rồng lại nở ra rồng
Hạt thông lại nở ra thông rườm rà
Có cha sinh mới ra ta
Làm nên thời bởi mẹ cha vun trồng
Làm nên phải đoái tổ tông phụng thờ
Đạo làm con chớ hững hờ
Phải đem hiếu kính mà thờ từ nghiêm.
32. Có thương cha mẹ gấp mười
Nuôi con mới biết công người nuôi ta.
33. Bây giờ muốn đáp ơn cao
Thì cha mẹ đã không bao giờ còn.
34. Dốc lòng niệm Phật không lơi
Cầu cho cha mẹ thác thời siêu sinh.
35. Công cha nghĩa mẹ ơn thầy
Ngày sau khôn lớn ơn dày biển sâu.
36. Ai về tôi gửi buồng cau
Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy
Ai về tôi gửi đôi giày
Phòng khi mưa gió để thầy mẹ đi.
37. Đêm khuya trăng rụng xuống cầu,
Cảm thương cha mẹ dãi dầu ruột đau.
38. Ơn cha dưỡng dục dường non
Thái Nghĩa mẹ sinh thành tựa biển Đông.
39. Con đi xa cách muôn nơi
Công cha nghĩa mẹ đời đời không quên.
40. Mẹ cha trượng quá ngọc vàng
Đền bồi sao xiết muôn vàn công ơn.
41. Công dưỡng dục suốt một đời lận đận
Nghĩa sinh thành vương vấn cả trăm năm
Bên đời con cha một bóng âm thầm
Luôn che chở bằng bóng râm mát dịu.
42. Lên non mới biết non cao
Nuôi con mới biết công lao mẫu tử.
43. Công cha, nghĩa mẹ nặng triều,
Ra công báo đáp ít nhiều phận con.
44. Công cha nghĩa mẹ cao vời,
Nhọc nhằn chẳng quản suốt đời vì ta.
Nên người con phải xót xa,
Đáp đền nghĩa nặng như là trời cao.
Đội ơn chín chữ cù lao,
Sinh thành kể mấy non cao cho vừa.
45. Lặng nhìn sợi tóc như sương
Vướng trên đầu lược mà thương mẹ già.
46. Ngó lên dàng dạng da trời,
Thương cha nhớ mẹ biết đời nào nguôi.
47. Liệu mà thờ kính mẹ già,
Đừng tiếng nặng nhẹ, người ta chê cười.
Dù no dù đói cho tươi,
Khoan ăn bớt ngủ, liệu bài lo toan.
48. Trời cho cày cấy đầy đồng,
Xứ nào xứ ấy trong lòng vui ghê.
Một mai gặt lúa mang về,
Thờ cha kính mẹ nhiều bề hiếu trung.
49. Bên cha cũng kính, bên mẹ cũng vái.
50. Mẹ cha như nước như mây,
Làm con phải ở cho tày lòng son.
Con có làm ra của vạn tiền trăm,
Con ơi, hãy nhớ lúc con nằm trong nôi.
Thờ cha kính mẹ mới là chân tu.
Dành cả một đời người nuôi nấng cha mẹ ta, lo toan tới ngày họ yên bề gia thất, rồi chắt chiu năm tháng tuổi già để yêu thương và vỗ về tuổi thơ của đàn cháu nhỏ, có lẽ không ai tuyệt vời hơn ngoài những người ông, người bà. Vì thế, ca dao tục ngữ về lòng hiếu thảo với ông bà dưới đây như tiếng lòng dặn dò con cháu hãy quan tâm tới họ nhiều nhất khi còn có thể.
1. Khôn ngoan nhờ đức cha ông
Làm nên phải đoái tổ tông phụng thờ
Đạo làm con chớ hững hờ
Phải đem hiếu kính mà thờ tổ tiên.
2. Thắp đèn lên cho rạng nhà thờ
Kẻo ông bà bên ngoại nói không ăn nhờ chi rể con.
3. Con chim se sẻ nó đẻ cột đình
Bà ngoại đẻ má, má đẻ mình chớ ai!
4. Trời xanh bông trắng nhụy huỳnh,
Đội ơn bà ngoại đẻ má, má đẻ mình dễ thương.
5. Dù đui mà giữ đạo nhà
Còn hơn sáng mắt ông cha không thờ.
6. Cây có gốc mới nở ngành xanh ngọn
Nước có nguồn mới bể rộng sông sâu
Người ta nguồn gốc từ đâu
Có tổ tiên trước rồi sau có mình.
7. Ngó lên tàng cây thấy cặp cu trốn nắng
Ngó ra ngoài ruộng thấy đôi cò trắng bay xa
Đi về lập miếu thờ cha
Cất chùa thờ mẹ, lập trang thờ bà.
8. Chữ rằng: vấn tổ tầm tông,
Cháu con nỡ bỏ cha ông sao đành.
9. Thờ thì dễ, giữ lễ thì khó.
10. Con ở đâu, cha mẹ đấy,
11. Cháu con ở đâu, tổ tiên ở đấy.
12. Ông ơi chớ vội đi xa
Để cho con cháu họp về chung vui.
13. Hỡi ai rắc muối lên này
Làm cho mái tóc của bà bạc phơ.
14. Ông bà là ngọc là vàng
Ai mà biết quý phúc rơi đầy nhà.
