Ta đã hiểu
Ta đã hiểu cuộc đời là trải nghiệm
Nên từ giờ chẳng tìm kiếm nữa đâu
Đem bao nhiêu phiền muộn oán than sầu
Chôn tất cả vào mồ sâu dĩ vãng
Gởi tâm hồn theo mây trời phiêu lãng
Khóc chỉ làm lệ khô cạn mà thôi
Bao nhiêu năm như thế cũng đủ rồi
Khi đã để bờ môi gầy héo hắt
Tội tình gì phải đau thương dằn vặt
Luyến lưu hoài có chắc sẽ vui hơn
Hay mỗi đêm giấc ngủ lại chập chờn
Tim quặn đau từng cơn trong nhức nhói
Sao không tự cho chính mình cơ hội
Chuyện qua rồi tiếc nuối nữa mà chi
Ôm ấp hoài chỉ khiến dạ sầu bi
Nên tự nhủ quên những gì đã khuất
Bởi cuộc đời luôn tại tồn được mất
Tội tình gì chồng chất mãi niềm đau
Bỏ sau lưng lại tất cả âu sầu
Như đêm tàn đón chào tia nắng mới.
“Con người luôn luôn hành động, cảm nhận và thực hiện theo điều mình tưởng tượng là đúng về bản thân mình và môi trường quanh mình.”
Cuộc sống của con người là một hành trình dài vượt qua những khó
khăn thử thách. Chúng ta sẽ có những lúc gặp phải khó khăn, thử thách khiến bản
thân mình thất bại, vấp ngã.
Nhưng chúng ta cần phải biết giá trị của bản thân mình, đứng dậy,
vượt qua thất bại đó và rút ra bài học để đi tiếp con đường mình đã chọn.
Con người hãy luôn giữ lấy lòng kiên trì, sự nhẫn nại, cố gắng,
quyết tâm vươn lên, theo đuổi mục tiêu của mình cho dù gặp nhiều khó khăn, trở
ngại và vấp ngã. Tất cả mọi việc trên đời
này không phải dễ dàng mà thành công được, để đạt được thành công, chúng ta phải
cần kiên trì theo đuổi mục tiêu.
“Cuộc đời tựa như
viên đá mài, chính ta và chỉ ta là người quyết định viên đá ấy mài mình chẳng
còn gì hay làm ta sáng bóng.”
Có thể nói, lòng kiên trì chính là một trong những yếu tố quan trọng
nhất quyết định đến thành công của con người. Con người khi đã thành công thì
giá trị của bản thân cũng được nâng tầm thêm nhiều bậc.
Nếu trong xã hội con người ai khi gặp khó khăn cũng bỏ cuộc thì
xã hội sẽ không phát triển được như hiện nay, con người sẽ rơi vào bế tắc. Người
có lòng kiên trì luôn là tấm gương sáng để chúng ta học tập và noi theo, giúp
xã hội này tiến bộ hơn.
Tuy
nhiên, trong xã hội vẫn còn có nhiều người nóng vội, muốn đạt được thành quả
nhanh chóng, lại có người dễ nản chí, bỏ cuộc khi gặp khó khăn,… những người
này đáng bị xã hội chỉ trích, phê phán.
Mỗi chúng ta được sống một lần duy nhất và mỗi người lại có một
giá trị riêng, hãy luôn cố gắng trong cuộc sống của mình; trở thành một công
dân có ích cho xã hội.
“Hình thức tuyệt vọng
thường thấy nhất là không được làm chính bản thân mình.”
Giá
trị cốt lõi là gì?
Giá trị cốt lõi trong tiếng anh gọi là core value. Giá trị cốt lõi
xác định người ta là ai, điều gì thực sự quan trọng và có ý nghĩa với mình. Khi
mọi thứ xung quanh ta đang thay đổi, khi thế giới trở nên khó hiểu, và khi người
ta đang vòng xoáy của cảm xúc, giá trị cốt lõi của mình sẽ luôn gắn liền với cuộc
sống của mình.
Các giá trị cốt lõi thường được xác định bằng các từ hoặc cụm từ
đơn và có tầm quan trọng trung tâm trong cuộc sống của mình. Khi xác định được
những giá trị cốt lõi của bản thân là gì người ta sẽ có những quyết định đúng đắn
hơn.
Tại sao giá trị cốt lõi của bản thân lại quan trọng đối với đời sống
của chúng ta?
Giá trị cốt lõi rất quan trọng, khi người ta nhận ra những giá
trị cốt lõi của bản thân mình thì cuộc sống của mình sẽ trở nên dễ dàng và trọn
vẹn hơn rất nhiều. Các giá trị cốt lõi sẽ tồn tại dù cho người ta có nhận ra
chúng hay không.
Không chỉ vậy, có những giá trị cốt lõi phù hợp có thể cải thiện
khả năng ra quyết định, năng suất, thành tích của mình và có lẽ quan trọng nhất
là khả năng yêu và được yêu của người ta.
“Nỗi đau khổ sâu sắc
nhất là nhận ra ta chính là nguyên nhân chủ yếu gây ra tất cả những bất hạnh của
ta.”
20
giá trị cốt lõi của bản thân cần thiết cho cuộc sống
Mỗi người chúng ta sẽ có nhiều giá trị cốt lõi của bản thân khác
nhau. Người ta cần nhận diện ra những giá trị cốt lõi của mình. Chúng chính là
thứ khiến người ta khác tất cả mọi người và hình thành nên phong cách của riêng
mình. Sau đây là những giá trị cốt lõi của bản thân cần thiết để ta có thể tham
khảo và xây dựng cho riêng mình.
Học
cách chấp nhận
Khả năng chấp nhận những gì mình có thể kiểm soát và những gì mình
không thể kiểm soát. Với giá trị cốt lõi
của bản thân này người ta có thể xây dựng theo cách nào đó và cảm thấy hạnh
phúc khi thực hiện.
Khả
năng thích ứng
Cuộc sống của mình sẽ thay đổi liên tục, điều người ta cần làm là
phải thích ứng được sự thay đổi đó. Khi mà cuộc sống của mình và cuộc sống của
những người xung quanh ta quá phức tạp để có thể tự giam mình vào một khuôn.
Hãy thích nghi và sẵn sàng và sẵn sàng thay đổi khi người ta cần.
Nhận
thức
Nhận thức là một trong những giá trị cốt lõi của bản thân tốt nhất
mà người ta có thể áp dụng. Nhận thức có nghĩa là chú ý đến bản thân, đến người
khác và đến thế giới xung quanh mình, cảm xúc, tình huống.
Gía trị cốt lõi nhận thức có nghĩa là có thể nhìn thấy mọi người
và mọi thứ rõ ràng và quan trọng nhất là chính mình.
Cân
bằng
Cân bằng là một trong những giá trị cốt lõi của bản thân quan trọng
nhất trong nhiều nền văn hóa cổ đại bởi vì nó phản ánh bản chất thực sự là: cân
bằng hoàn hảo và có thể uốn cong chứ không phải phá vỡ.
Sự
bình tĩnh
Cũng như là một trạng thái tinh thần thăng hoa, nhiều người quên
rằng bình tĩnh là một kỹ năng đơn giản để thực hiện.
Người ta có thể bình tĩnh trong mọi tình huống nếu ta cho phép bản
thân mình được như vậy. Không có những người lái xe nóng nảy, xếp hàng dài hay
sự việc gây bức bối có thể xâm nhập vào mình khi người ta lấy sự bình tĩnh làm
giảm giá trị cốt lõi của bản thân.
Cộng
đồng
Cộng đồng đã là giá trị cốt lõi quan trọng đối với chúng ta với
tư cách là một sự sống trong nhiều thập kỷ. Cộng đồng cũng nâng cao tác dụng của
các giá trị cốt lõi của bản thân khác trong danh sách này, chẳng hạn như tính
sáng tạo của chúng ta vậy.
Lòng
nhân ái
Nhân ái là dành thời gian để hiểu nỗi khổ của người khác và hy vọng
có thể làm thay đổi được hoàn cảnh sống của họ. Với giá trị cốt lõi của bản
thân như lòng nhân ái người ta có thể giúp đỡ nhiều người khó khăn.
Sáng
tạo
Một người yêu thích sự sáng tạo có thể nghĩ ra những ý tưởng mới
và lớn, nhìn thấy những thứ mà người khác không thể và nhìn thế giới xung quanh
qua lăng kính của chính họ chứ không phải của ai khác.
Kỷ
luật
Kỷ luật sẽ dẫn đường cho người ta đến cuộc sống mà mình muốn, nếu
người ta coi nó như một giá trị cốt lõi. Kỷ luật tập luyện có nghĩa là cơ thể người
ta tự do hơn khi người ta già đi. Kỷ luật tiết kiệm có nghĩa là người ta tự do
hơn với thời gian và tiền bạc trong lâu dài.
Tự
do
Nếu tự do trở thành giá trị cốt lõi của bản thân, hãy xem cuộc sống
của mình thay đổi như thế nào để tốt hơn. Đây là một trong những giá trị cốt lõi
quan trọng mà chúng ta cần có. Quyền tự do lựa chọn, tự do phát biểu, tự do sống
theo ý mình, tự do yêu và được yêu.
Hạnh
phúc
Hạnh phúc là một giá trị cốt lõi của bản thân mạnh mẽ và không chỉ
giới hạn trong hạnh phúc của riêng mình mà còn của bạn bè và gia đình. Khi hạnh
phúc hướng dẫn ta ra quyết định người ta sẽ thấy mình ở một vị trí thỏa mãn hơn
nhiều so với việc mình theo đuổi ý tưởng hạnh phúc của người khác.
Biết
ơn
Lòng biết ơn cung cấp một sự thay đổi quan điểm mạnh mẽ bất cứ
khi nào người ta cảm thấy bản thân đang vướng vào một cuộc đua. Người ta có thể
trở nên biết ơn vì những điều lớn lao nhỏ nhặt, miễn điều đó làm mình thấy bận
tâm.
Sức
khoẻ
Sức khỏe là tiền thân của mọi giá trị cốt lõi của bản thân khác
trong danh sách này. Có sức khoẻ ta sẽ có tất cả. Nếu người ta không có sức khỏe
của mình, người ta không thể làm được gì khác cho đến khi mình làm được. Bởi vì
điều này, sức khỏe có được một giá trị cốt lõi của bản thân trong cuộc sống của
mình.
Kiến
thức
Kiên thức là sức mạnh. Không phải quyền lực theo cách hiểu của
chủ nghĩa cổ đại mà là quyền lực để thay đổi cách sống của chính mình. Có kiến
thức sẽ giúp cuộc sống người ta trở nên thoải mái khi người ta biết cách áp dụng
chúng vào cuộc sống thường ngày.
Tình
yêu
Có thể lập luận rằng tất cả các giá trị cốt lõi của bản thân
trong danh sách này có thể được gắn với nhau bởi một giá trị toàn diện của Tình
yêu. Bởi vì trong cuộc sống ai cũng cần có được tình yêu.
Khi người ta coi trọng tình yêu sâu sắc và cố gắng thể hiện nó
trong mọi việc mình làm, người ta đã biến thế giới của mình và thế giới của những
người khác trở thành một nơi tốt đẹp hơn nhiều.
Hiểu
biết
Hiểu biết là giá trị cốt lõi của bản thân là gì trong danh sách
này vì nó đòi hỏi nhiều kỹ năng khó khác cũng giúp phát triển con người mình. Sự
hiểu biết đến từ nơi chấp nhận những gì đang có, không phải những gì nên có hoặc
có thể có. Đó là khả năng nhận ra quan điểm của người khác mà không cần cố gắng
thay đổi nó.
Trách
nhiệm
Trách nhiệm thực sự có thể là một cách tuyệt vời để thêm ý nghĩa
và giá trị cho cuộc sống của người ta. Khi những người khác phụ thuộc vào mình
và người ta hoàn thành vai trò là người giúp đỡ thì, không chỉ họ được cải thiện
tốt hơn mà còn có được sự hài lòng đi kèm với điều đó.
Tin
tưởng
Niềm tin là giá trị cốt lõi của bản thân trong danh sách này vì
nó đòi hỏi nhiều kỹ năng khó khác cũng giúp phát triển con người của mình. Để
có thể tin tưởng và được tín nhiệm, người ta cần có những mối quan hệ bền chặt,
một chút rủi ro, một liều thuốc lành mạnh để dễ bị tổn thương và một chút khiêm
tốn.
Bình
yên
Yên bình là một giá trị cốt lõi khác mà phải mất nhiều năm thực
hành để hoàn thiện. Bình yên cho phép ra quyết định rõ ràng, tự do trong suy
nghĩ và hành động cũng như cung cấp hiểu biết sâu sắc về cuộc sống đặc biệt mà mình
đang sống.
Lãnh
đạo
Giá trị cuối cùng trong danh sách này là sự lãnh đạo. Cần có can
đảm, quyết tâm, tự tin và khiêm tốn để luôn dẫn đầu. Tất cả những phẩm chất này
đều hiếm có và đáng ngưỡng mộ và là lý do tại sao lãnh đạo là một giá trị cốt
lõi của bản thân tuyệt vời như vậy.
“Thành công thực sự hay hạnh phúc thực sự không thể chạm tới cho đến khi ta tự chấp nhận bản thân ở một mức độ nào đó. Những người bất hạnh và khốn khổ nhất trên thế giới là những người không ngừng ráng sức và cố gắng để tự thuyết phục mình, và thuyết phục người khác rằng họ là điều gì đó khác hơn con người cơ bản của họ.”
Cách để Xây dựng Khả năng tự Kiểm soát
Bản thân
Xây dựng khả năng tự kiểm
soát bản thân có thể là một sự thử thách. Tuy nhiên, điều này có thể tạo nên
thay đổi tích cực trong cuộc sống của mình cũng như giúp mình kiềm chế tính hấp
tấp nóng vội. Việc tự kiểm soát bản thân và hành động của mình có thể giúp mình
làm chủ cuộc sống dễ dàng hơn, cảm thấy tự tin hơn về con người thật của mình,
và đề cao lòng tự trọng của bản thân.
Phương pháp 1
Xây dựng khả năng tự chủ trong chốc lát
1.Nhận biết
được lối suy nghĩ bốc đồng.
Việc tìm ra chiến lược có
thể hỗ trợ mình kháng cự lại cám dỗ trong giây phút nào đó sẽ thực sự giúp mình
xây dựng khả năng tự kiểm soát. Bắt đầu bằng việc lên danh sách một loạt hành động
mà ta muốn bản thân tự chủ, cũng như một số hoàn cảnh là nguyên nhân khởi phát
hành hành động đó.Thông qua việc nhận ra được khoảnh khắc nào thúc đẩy ta hành
động nóng vội, ta sẽ được trang bị tốt hơn trong việc tạo ra sự trì hoãn giữa
việc bị thôi thúc và hành động.
2.Đặt ra
giới hạn thời gian đối với những suy nghĩ hấp tấp vội vàng.
Điều đó có nghĩa là ta nên
tạo khoảng thời gian trong lối suy nghĩ của bản thân vì điều này sẽ giúp đánh
giá lại hành vi của mình trên quan điểm sáng suốt hơn. Hơn nữa, ta còn có thể học
được cách làm thế nào để tạo sự trì hoãn trong hành động, thay vì làm bất cứ việc
gì khi bị thôi thúc.
Chẳng hạn như, nếu việc
tiêu tiền hay sở thích mua sắm là một trong những khía cạnh mà ta muốn xây dựng
khả năng tự kiểm soát, hãy dành 24 tiếng đồng hồ suy nghĩ trước khi mua bất cứ
thứ gì. Ta có thể liệt kê ra những thứ mà ta đã muốn mua trong một quyển sổ nhỏ.
Trong vòng 24 tiếng đồng hồ, ta nên kiểm tra lại danh sách đó và quyết định lại
xem liệu ta có thực sự muốn hay cần món đồ đó hay không.
3.Thử thở
bằng bụng.
Phương pháp này rất dễ thực
hiện nếu ta đang cố gắng từ bỏ việc hút thuốc lá hay kiềm chế thói quen ăn uống
vô độ. Nếu ta đang thèm hút thuốc hay thèm ăn, thì thay vì thỏa mãn cơn thèm
khát đó ngay lập tức, ta nên đặt chế độ hẹn giờ trên điện thoại trong vòng 5
phút, sau đó tập trung thở bằng bụng. Nhắc nhở bản thân rằng thèm ăn/hút thuốc
chỉ là sự thèm muốn và nó thực sự không cần thiết. Trong suốt 5 phút thở bụng,
hãy tưởng tượng cơn thèm ăn/hút thuốc đang từ từ biến mất mỗi khi mình thở ra.
Ghi chú lại việc ta cảm thấy thế nào và liệu mình vẫn còn muốn ăn uống hoặc hút
thuốc thả phanh nữa hay không.
Nhắm mắt lại và từ từ thở bằng mũi. Tiếp tục làm phổi căng đầy
không khí, nở ngực và bụng dưới. Cuối cùng, hãy chậm rãi thở ra một cách tự
nhiên – bằng miệng hoặc mũi đều được.
4.Tìm sự
phân tâm lành mạnh.
Ta có thể gặp khó khăn
trong việc né tránh sự thôi thúc mạnh mẽ nếu chỉ ngồi và tập trung vào nó. Thay
vào đó, hãy nhận biết sự thôi thúc đó và cố gắng làm bản thân phân tâm bằng một
thứ khác. Điều này sẽ giúp tâm trí mình xao nhãng khỏi việc bị thúc đẩy hoặc
ham muốn. Từ đó, ta sẽ có thêm khoảng thời gian để quyết định xem liệu mình có
thực sự muốn hành động như vậy hay không.
Thỉnh thoảng, làm cho tay mình
bận rộn lại có ích, chẳng hạn như móc áo, đan áo, gấp giấy origami, hay thậm
chí nhắn tin với bạn bè.
5.Hành động
thực tế.
Ngoài việc phân tâm trong
chốc lát, ta hãy cố gắng tích cực thay thế hành vi mà mình muốn kiểm soát bằng
hành động thiết thực. Bằng cách để bản thân có thêm thời gian làm chậm tâm trí
lại, ta có thể đưa ra quyết định rõ ràng và tự tin hơn.
Ví dụ như, nếu ta đang nỗ lực
để dừng việc tiêu tiền hoang phí, ta có thể đi bộ đến không gian nào đó cho nhiều
cây xanh, vì đây là nơi mình thậm chí không có cơ hội để mua sắm. Hoặc trong
trường hợp ta muốn kiểm soát việc ăn uống quá độ, hãy cân nhắc đến việc tăng cường
thói quen tập gym mỗi khi có sự thôi thúc muốn ăn nhiều hơn nữa.
Phương pháp 2
Xây dựng khả năng tự chủ lâu dài
1.Lên
danh sách những thói quen hay hành động mà mình muốn kiểm soát.
Nếu mọi người xung quanh
đưa ra một số gợi ý về thói quen của mình, hãy lưu tâm đến chúng kỹ càng hơn.
Nên nhớ, thay đổi thật sự phải xuất phát từ bên trong. Do đó, đừng quên lắng nghe trực giác mách bảo,
đề cao việc ta cảm thấy thế nào, cũng như coi trọng phản hồi mà ta nhận được từ
những người trong cuộc sống của mình. Ta cũng nên tự hứa với bản thân là sẽ nỗ
lực thay đổi và xây dựng khả năng tự kiểm soát để thực sự thay đổi hành vi của
bản thân.
Một vài ví dụ bao gồm ngừng
hút thuốc lá, ăn uống thả phanh, thói quen làm việc, năng suất, nói không với
bia rượu, kiềm chế cơn giận, hạn chế mua sắm hoặc tiêu tiền...
2.Chọn
hành vi điển hình mà ta muốn kiểm soát nhất từ trong danh sách đó.
Có rất nhiều phạm vi trong
cuộc sống mà chúng ta có thể áp dụng quy tắc ứng xử hợp lý và khả năng tự chủ bản
thân. Do đó, luôn nhớ thả lỏng bản thân và làm mọi thứ đi chậm lại. Kiểm tra
danh sách và chọn một hành vi bất kỳ nào đó mà ta muốn bản thân tự chủ. Thay đổi
thói quen luôn cần thời gian, trong khi đó xây dựng khả năng tự kiểm soát bản
thân cần nỗ lực. Đề cao sức mạnh của mình và đặt mục tiêu thực tế có thể đạt được.
Khi chọn làm việc gì đó, đừng
quên rằng chỉ có ta mới điều khiển được hành vi của chính mình. Chẳng hạn như,
không nên chọn những thứ đại loại như “tạo mối quan hệ tốt với ba mẹ tôi” bởi
vì điều đó còn đòi hỏi nỗ lực từ phía ba mẹ mình nữa. Mục tiêu tốt hơn nên là
“cải thiện thói quen giao tiếp với ba mẹ tôi” bởi vì nó chỉ xoay quanh hành động
của mình mà thôi.
Nên thực tế về những dạng
thay đổi mà ta có thể tạo ra, và chúng cũng nên phù hợp với cuộc sống, thời
gian và khả năng của mình. Nếu ta tham lam muốn cố gắng thay đổi mọi thứ ngay lập
tức thì nguy cơ cao là ta đang tự phá hủy nỗ lực mình bỏ ra và từ bỏ chúng.
3.Nghiên
cứu hành vi.
Học hỏi xem người khác xây
dựng khả năng tự chủ như thế nào trong hoàn cảnh tương tự. Hỏi bạn bè hoặc người
thân, những người đã từng tạo nên những thay đổi tương tự trong cuộc sống của họ.
Tìm hiểu trên mạng về hành động cụ thể nào đó mà ta đang cố gắng thay đổi.
Ví dụ như, nếu ăn uống quá
độ là hành động mà ta quyết định thay đổi, hãy tìm hiểu một số quyển sách viết
về việc ăn uống không kiểm soát (hoặc say sưa chè chén), và thu thập càng nhiều
phương pháp hiệu quả càng tốt về việc làm thế nào để xây dựng được khả năng tự
kiểm soát xung quanh việc ăn uống. Tập viết nhật ký về thói quen ăn uống, và nhớ
ghi chú hoặc theo dõi nhiều chiến lược bổ ích nhất có thể. Điều này sẽ mang lại
cho mình thêm nhiều sự lựa chọn để khám phá xem chiến lược nào thực sự hiệu quả
cho mình.
4.Tạo một
bản tóm tắt trung thực về bản thân.
Tập viết nhật ký cá nhân có
thể giúp mình tự mình cá nhân hóa trải nghiệm trong việc đề ra sự thay đổi. Việc
nâng cao nhận thức về các yếu tố khởi phát vốn có thể gây ra tính bốc đồng và
thiếu tự chủ sẽ giúp mình nhận ra được hành vi của bản thân. Trong khi đó, việc
nuôi dưỡng nhận thức xung quanh hành động bốc đồng sẽ giúp mình kiểm soát bản
thân tốt hơn, đồng thời giúp đưa ra quyết định sáng suốt trong việc xây dựng khả
năng tự chủ bản thân. Điều này bao gồm việc điều gì đúng cho mình, trong khi đó
việc tự kiểm soát bản thân nên bắt đầu bằng cách nhận thức được tại sao thỉnh
thoảng ta lại cảm thấy nóng vội.
Quay trở lại với ví dụ ăn uống
vô độ, hãy chú ý xem ta cảm thấy thế nào khi ăn uống không kiểm soát như vậy.
Có phải ta thường ăn uống thả phanh khi bị căng thẳng? Hoặc ta cũng có thể say
sưa chè chén để chúc mừng sự kiện nào đó. Ta có nhận thấy rằng bản thân ăn uống
không chừng mực mỗi khi lo lắng hoặc buồn phiền?
5.Đặt mục
tiêu thực tế.
Một phần của sự thất bại
trong việc phát triển khả năng tự chủ là do ta cảm thấy nản lòng khi bản thân
không thể thay đổi ngay lập tức hay không thể từ bỏ thói quen xấu một cách
nhanh chóng. Hãy giúp bản thân thành công trong việc đạt được nỗ lực bằng cách
đặt mục tiêu thực tế và từ từ thay đổi hành vi thay vì từ bỏ chúng ngay lập tức.
Chẳng hạn như, nếu ta đang
muốn xây dựng khả năng tự chủ xung quanh việc ăn uống vô độ, đừng cố gắng chuyển
sang chỉ dùng hoa quả và rau xanh ngay lập tức, bởi vì đó là sự thay đổi quá đột
ngôt – chưa kể là sự thay đổi đó sẽ không mang tính bền vững.
6.Đánh dấu
sự tiến bộ của mình.
Luôn nhớ trong đầu rằng,
chìa khóa ở đây là tiến bộ, không phải là hoàn hảo. Tạo riêng một cuốn lịch đặc
biệt dùng để ghi chép nỗ lực của mình. Nếu ngày nào đó ta cảm thấy rằng mình mất
tự chủ, hãy đánh dấu chúng lên lịch, và ghi vào nhật ký về việc điều gì đã xảy
ra trước đó có thể là nguyên nhân làm bùng phát tính nóng vội của mình. Càng nhận
thức về bản thân và thói quen của mình bao nhiêu, ta càng dễ dàng nhận thấy được
thời gian thử thách sắp đến bấy nhiêu.
Ví dụ như, kỳ nghỉ lễ có thể
là khoảng thời gian căng thẳng đối với mình, và ta nhận thấy rằng bản thân ăn
nhiều hơn do áp lực từ mọi thứ mà mình phải làm. Vào năm sau, ta sẽ biết được kỳ
nghỉ lễ là khoảng thời gian làm mình gặp khó khăn trong việc tự kiểm soát bản
thân. Lúc này, ta có thể tự chuẩn bị để đề phòng tình trạng trên bằng cách tăng
cường học hỏi thêm chiến lược trong khi tự dạy bản thân về tác hại của việc ăn
uống quá độ .
7.Tạo động
lực cho bản thân.
Duy trì lý do rõ ràng tại
sao ta muốn kiểm soát hành vi của mình và thường xuyên nhắc nhở bản thân về
hành vi này. Cố gắng tìm động lực sâu xa bên trong và ghi lại trong nhật ký. Ta
cũng có thể lên danh sách về các lý do trong một tờ giấy nhỏ, hoặc cài đặt
chương trình nhắc nhở trên điện thoại.
Chẳng hạn như, nếu ta đang
nỗ lực tăng cường khả năng tự kiểm soát bản thân trong việc từ bỏ thuốc lá, hãy
viết về giá cả của điếu thuốc, tác hại của chúng đối với sức khỏe, mùi hôi từ
việc hút thuốc, và quan tâm hơn đến răng của mình,... Bên cạnh đó, đừng quên liệt
kê tất cả những điều thuận lợi của việc ngừng hút thuốc lá, ví dụ như có thêm tiền
để làm việc khác, sở hữu hàm răng trắng sáng hơn, dễ thở hơn, hoặc bất cứ lý do
nào mà ta nghĩ chúng sẽ có thể tạo động lực giúp mình từ bỏ được thói quen xấu
này.
8.Chuyển
sức lực vào hành động tích cực.
Tập trung vào nhiều hành vi
tích cực khác nhau để thay thế hành vi mà ta đang cố gắng xây dựng sự tự chủ.
Thử nhìn nhận tiến trình này giống như một cuộc hành trình tìm kiếm điều gì
mang lại hiệu quả cho mình. Không nên nản lòng nếu chiến lược ứng phó không
hoàn toàn tạo được tiếng vang lớn. Thay vào đó, hãy chuyển sang một chiến lược
khác tốt hơn. Quan tâm đến bản thân sẽ giúp củng cố việc ta đang tích cực nỗ lực
để thay đổi và rèn luyện việc tự kiểm soát bản thân tốt hơn.
Ví dụ như, nếu ta thường có
xu hướng ăn uống vô độ khi bị căng thẳng, hãy bắt đầu tìm ra nhiều cách khác
nhau để kiểm soát stress hơn là quản lý việc ăn uống của mình. Khám phá thêm
nhiều phương pháp thư giãn và chiến lược thay thế khác nhau, như thở bằng bụng,
tập yoga, rèn luyện thể chất, tập thiền, võ thuât, hay thái cực quyền.
9.Phát
triển nhiều sở thích mới.
Mải mê tập trung vào một sở
thích mà ta vừa mới khám phá, như xe cộ, đố vui, mô tô, thể thao, hay hội họa –
giữa muôn vàn sở thích khác – được xem là trò giải trí tuyệt vời khi ta rèn luyện
tính tự chủ bản thân. Một phần của việc thay đổi hành vi là thay thế hành vi đó
bằng một hành động khác lành mạnh hơn và không dễ dẫn đến tình trạng bốc đồng
hay nóng vội.
Có rất nhiều nguồn trang
web trên mạng mà ta có thể truy cập để bắt đầu thực hành, ví dụ như Pinterest
hay nhóm mạng xã hội nơi mình có thể gặp gỡ thành viên khác có cùng chung niềm
đam mê.
10.Xây dựng
bản thân.
Chủ động cổ vũ bản thân tạo
thay đổi mà ta muốn trong cuộc sống. Quan điểm sống lạc quan tích cực thực sự tạo
ảnh hưởng đến khả năng rèn luyện tính tự kiểm soát của bản thân. Đừng quá hà khắc
với chính mình nếu ta cảm thấy mình chưa đạt được mục tiêu. Tiếp tục hướng sự tập
trung của mình vào việc nỗ lực hết mình cũng như đừng suy nghĩ đến thất bại nhận
thức. Chỉ cần cố gắng lại là được.
Ta có thể sử dụng nhật ký để
điều chỉnh lại những phát biểu mang tính tiêu cực nếu ta nhận thấy mình đã nhân
nhượng tính bốc đồng thay vì đạt được mục tiêu đề ra. Chằng hạn như, mục tiêu của
mình là không tiêu tiền xả láng nữa, nhưng thực tế ta vẫn chi tiêu mua sắm
không kiểm soát. Lúc này, hãy nhìn nhận mục tiêu của mình theo hướng khác và tự
nhắc nhở bản thân rằng ta thực sự đã có một ngày thật tồi tệ. Dành thời gian để
ghi chép lại việc mình có thể làm gì khác trong lần tới, chẳng hạn như tham gia
lớp học yoga. Hãy tự hào về sự nhận thức của mình và sẵn sàng cố gắng lại lần nữa.
11.Sử dụng
hệ thống giúp đỡ quanh mình.
Hãy để cho bạn bè và người
thân biết rằng mình đang cố gắng thay đổi hành vi của mình. Hỏi những ai nhiệt
tình và tốt bụng xem liệu mình có thể gọi hoặc nhắn tin cho họ nếu ta cần sự trợ
giúp hay không. Một phần của việc tin tưởng bản thân và tạo sự thay đổi còn là
cho phép người khác hỗ trợ mình. Mặc dù tăng cường sự tự tin vào bản thân là điều
chủ yếu trong việc xây dựng khả năng tự chủ, tuy nhiên việc để người khác động
viên, cổ vũ, tạo động lực, và lắng nghe mỗi khi ta cần sẽ giúp củng cố quyết định
của mình, từ đó ta sẽ dễ dàng tạo sự thay đổi hơn.
12.Tự thưởng cho mình.
Hãy chắc chắn rằng ta dành cho bản thân lời khen ngợi đúng đắn
cho việc nỗ lực xây dựng khả năng tự kiểm soát bản thân và tạo nên thay đổi.
Hành động tự thưởng cho chính mình khi rèn luyện sự tự chủ có thể giúp tăng cường
hành động tích cực để thay thế cho hành động bốc đồng nóng vội.
Ví dụ như, nếu từ bỏ được
việc hút thuốc lá, ta hoàn toàn có thể tiết kiệm số tiền mua thuốc hút, và dành
số tiền đó để nuông chiều bản thân bằng một ngày đi spa hoặc mát xa. Hoặc nếu ta
cố gắng không ăn uống thả phanh nữa, đừng quên tự thưởng cho bản thân một món
quà nhỏ nhỏ, như mua một chiếc áo sơ mi mới chẳng hạn.
13.Biết
khi nào ta nên tìm sự giúp đỡ.
Mặc dù xây dựng khả năng tự
chủ bản thân là một khía cạnh tuyệt vời và tham vọng trong việc thay đổi cuộc sống
và có trách nhiệm hơn với bản thân và sự lựa chọn của chính mình, nhưng có rất
nhiều hoàn cảnh mà trong đó ta sẽ cần sự giúp đỡ hơn cả ý chí của mình. Sau đây
là một vài gợi ý trong việc khi nào ta nên tìm sự giúp đỡ và hỗ trợ chuyên nghiệp:
Nếu ta đang vật lộn với
tình trạng nghiện rượu bia và một số chất cồn khác
Nếu ta vướng vào hành vi tình dục nguy hiểm hoặc nghiện tình dục.
Nếu ta thường xuyên ở trong những mối quan hệ ngược đãi hoặc nguy
hiểm.
Nếu ta đang cố gẳng kiềm chế cơn nóng giận hoặc cơn thịnh nộ của
mình, và đã từng làm tổn thương bản thân hoặc ai đó.
Lời
khuyên
Ta sẽ không bao giờ thấy sự
thay đổi ngay tức khắc. Do đó, hãy kiên nhẫn và giữ bình tĩnh.
Đừng quên ngủ đủ giấc. Nó sẽ
giúp mình có sức khỏe tốt và tinh thần thoải mái, cũng như cho phép mình giải
lao mỗi khi cảm thấy căng thẳng khi suy nghĩ đến hành vi của mình.
Nghĩ ra các hình phạt nhẹ
dành cho bản thân. Chẳng hạn như, nếu ta thường xuyên cắn móng tay, thì mỗi lần
ta phát hiện bản thân có thói quen đó, hãy làm việc nhà hay giúp đỡ người khác,
hoặc thậm chí ta có thể nhai kẹo gôm để giúp tâm trí quên đi thói quen xấu này
và thích nghi với thói quen khác tốt hơn.
Đừng mạnh tay trừng phạt bản
thân nếu lỡ phạm lỗi lầm. Không ai là hoàn hảo cả. Bất cứ ai cũng có thể phạm
sai lầm.
Hãy tin vào bản thân rằng mình
sẽ làm điều đúng đắn. Ta không phải là kẻ thất bại ngay cả khi trông có vẻ như ta
đã làm hỏng chuyện gì đó. Điều đó nên được hiểu là có rất nhiều cách khác tốt
hơn so với những gì ta nhìn nhận, có nghĩa là ít nhất mình đã học hỏi được điều
gì đó vào khoảnh khắc cuối cùng. Vì vậy, đó hoàn toàn không phải là thất bại.
Cảnh báo
Nhận biết được khi nào bạn
bè và người thân đang khuyến khích ta làm những việc tiêu cực. Đôi khi, chúng
ta đang bị hướng đến thói quen xấu bởi chính người xung quanh. Và điều quan trọng
ở đây là ta nên lùi lại một bước và biết khi nào nên nói câu như, "Nè,
mình không tham gia việc đó ngay lúc này đâu." Nếu họ cứ khăng khăng nài nỉ
mình, hãy hỏi họ, "Anh có biết rằng điều đó đang làm tổn thương tôi hay
không?" xem liệu thái độ của họ có cải thiện gì hay không.
Đừng bao giờ để sự khao khát khả năng tự kiểm soát làm cho bản thân bị lôi cuốn theo. Ví dụ, nếu đồ ăn đó không tốt cho sức khỏe, đừng ăn chúng. Không nên để khả năng tự chủ bản thân trở thành một thói nghiện khác.


