LẼ SỐNG –LÝ TƯỞNG SỐNG TRONG ĐỜI THƯỜNG

Lẽ Sống 

Lẽ sống tình đời sống khắp nơi

Sống đời có ích tệ sống chơi

Ai làm trăm sự cho ta sống

Cớ sao tham sống chỉ hại đời

 

Lẽ sống tình đời sống khắp nơi

Sống đẹp xem ai quyết xây đời

Tự tránh xa hoa nơi đàng điếm

Trần thế không nên sống ham chơi

 

Vui sao sống đẹp mãi sáng ngời

Ghi dấu sáng danh nghĩa tình đời

Nhân văn ghi chép thiên niên kỷ

Nghĩa tình cao cả với con người.

                          Thơ Đặng Hải

Sống ở trên đời cần có một tấm lòng, để yêu thương, để chở che, giúp đỡ. Con người rồi cũng sẽ trở về cát bụi, tiền tài danh vọng cũng sẽ tiêu tan, duy chỉ có tình người cao cả là trường tồn mãi mãi.  Hãy sống và yêu thương khi ta còn có thể. Đó là bức thông điệp mà tác giả Đặng Hải muốn gửi đến bạn đọc qua bài thơ hay “Lẽ sống”.

 

T

rong cuộc đời có rất nhiều việc không muốn làm mà vẫn phải làm, đó chính là trách nhiệm. Trong cuộc đời có rất nhiều việc muốn làm lại không thể làm, đó chính là số phận.

 

LẼ SỐNG –LÝ TƯỞNG SỐNG TRONG ĐỜI THƯỜNG

 Lý tưởng sống là gì?

- "Khi còn khoẻ mạnh, Ngọc Minh cũng đã từng suy nghĩ điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời? Sau khi biết mình mắc bệnh, Ngọc Minh tôi đã đi đến kết luận điều quan trọng nhất chính là triết lý sống của một con người” - Eugene O’Kelly - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty Kiểm toán Quốc tế KPMG, Hoa Kỳ...

 "Bạn sẽ không làm được gì nếu bạn không có mục đích, bạn cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích của bạn tầm thường" 

 Triết lý sống hay mục đích sống cũng chính là lý tưởng sống của mỗi con người. Để nói về lý tưởng của thanh niên thời nay, Thủ tướng Phan Văn Khải đã từng căn dặn các tài năng trẻ rằng: "Tài năng trẻ muốn thành công không chỉ cần học giỏi mà còn cần có lý tưởng, hoài bão, có lòng yêu nước, sống nhân ái, thương người như thể thương thân..."

 Ta có bao giờ tự hỏi mình tồn tài trên cuộc đời vì lý do gì không? Một câu hỏi lẽ ra rất dễ nhưng nó làm cho mình phải bắt đầu ngồi lại suy nghĩ về bản thân mình. Cũng giống như một doanh nghiệp ra đời họ phải phát biểu sứ mạng của họ. Ví dụ sứ mạng của thương hiệu điện thoại Nokia có thể được thể hiện qua slogan là "Connecting people", vậy sứ mạng của cuộc đời bạn là gì...?

Thanh xuân của đời người ngắn lắm Và ta đã dùng cả thanh xuân này để đổi lại bình yêu cho Tổ quốc mình.

 

Đây là băn khoăn của không ít những bạn trẻ thời nay. Nhiều người cho rằng đời sống quá bận rộn, làm gì có thì giờ để đặt vấn đề niềm tin hay lý tưởng sống. Cũng có người cho rằng cứ sống tự nhiên, đến đâu hay đó, làm gì phải bận tâm đến niềm tin hay lý tưởng sống. Những người nói như vậy thật ra là cũng đã có niềm tin hay lý tưởng sống cho chính mình. Niềm tin hay lý tưởng đó là sống đến đâu hay đó, không cần suy nghĩ hay đặt vấn đề.

N

ếu như ta mong đợi người đời sẽ tử tế với mình chỉ vì ta tử tế với họ, thì cũng giống như việc ta trông chờ một con sư tử không ăn thịt mình chỉ vì mình không ăn thịt nó. Cuộc sống vốn dĩ không công bằng, hãy học cách thích ứng đi.

Chính khi đi vào các việc bình thường hằng ngày mới cho ta thấy rõ mình như thế nào. Đã bao lần ta muốn dẹp đi những chuyện khó khăn, muốn tránh né trọng lực của đời sống thường nhật, muốn lẩn trốn áp lực của công việc, muốn vứt bỏ cái buồn tẻ của bổn phận, cái trống rỗng của thói quen, cái vô hồn của sự vật chung quanh … Chúng ta thích một cái gì khác mới mẻ và lớn lao hơn. Ta muốn phóng mình ra ngòai, vì cuộc sống bên ngoài xem như hấp dẫn và thoải mái hơn.

Đ

ôi khi chẳng có ai thèm quan tâm đến mình, trừ khi ta rất đẹp, hoặc rất giàu, hoặc rất nổi tiếng.

 Làm thế nào để sống hứng thú với công việc đều đều hằng ngày? Làm sao có thể biến đời thường thành đời sống mới? Vì chỉ là những công việc lặp đi lặp lại không ngừng, có khi là những cái không đâu vào đâu, làm cho cuộc sống trở nên tẻ nhạt, buồn chán. Nhiều khi ta thấy chẳng có gì xứng đáng hay vinh dự để sống bổn phận hằng ngày, vì một ngày như mọi ngày, trong đó mọi cái lại diễn ra trong sự thường tình. Phải chăng một cuộc sống như thế không phải là hiện hữu, và hiện hữu như thế không phải là cuộc sống. Vậy thế nào mới là cuộc sống, một cuộc sống đích thực?

C

uộc đời này thật ngắn ngủi, đừng dành.. dù chỉ một phút cho những người, những việc khiến mình buồn.

 1. Đời sống đích thực.

 Phải chăng sống đích thực là sống phù hợp với cái ta là: Với điều ta muốn, với việc ta làm?

Nếu vậy phải thấy rõ cái ta là: Biết rõ điều ta muốn, thấu rõ điều ta làm.

 Đây quả là một tiến trình nhiêu khê, nhưng cũng bức thiết trong việc nhận biết mình giữa các tương quan với chính mình, với tha nhân và vũ trụ vạn vật.

 Nhiều khi ta chỉ muốn sống như mình mơ ước, mà ít khi suy tư nghiền ngẫm về đời sống thực tế của mình trong các mối tương quan đó, nên không thấy được giá trị hiện diện của mình khi đi vào cuộc sống thường ngày với những bổn phận.   Chính vì nhận ra giá trị của phận trong những tương quan đó nên câu nói của triết gia Seneca đã trở thành danh ngôn: “Kẻ đáng ca tụng là kẻ làm điều mà bổn phận đòi phải làm, chứ không phải làm điều mà nó có thể làm”.

Ông C. Kingsley cũng nói: “Chỉ những ai làm đầy đủ bổn phận trong việc nhỏ hằng ngày mới làm tròn được trách vụ lớn lao”. Đây là điều mà Chúa Giêsu đã từng nói: “Việc nhỏ nhất mà anh em còn làm không được, thì anh em lo lắng về những việc khác làm gì?”. Ở chỗ khác, Ngài cũng khẳng định: “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai bất lương trong việc rất nhỏ, thì cũng bất lương trong việc lớn.

 Khi chỉ ham làm những công việc lớn, có tầm cỡ, mà coi thường những công việc nhỏ, phải chăng người ta rơi vào tình trạng bất bình thường, phát sinh từ sự non yếu và thiếu hụt trong đời sống tâm linh. Đời sống quân bình của một người không hệ tại ở công việc lớn hay nhỏ, nhưng hệ tại vào những công việc thuộc bổn phận mình, một bổn phận mang tính cách toàn thể: “Vũ trụ nội sự nãi kỷ phận nội sự. Kỷ phận nội sự nãi vũ trụ nội sự.”: Việc trong vũ trụ là việc trong bổn phận mình; việc trong bổn phận mình chính là việc ở trong vũ trụ.

 

Đ

ời người, nói dài cũng không quá dài, nói ngắn cũng không phải là quá ngắn. Khỏe mạnh chính là điều cần thiết nhất, cứ sống khờ khạo một chút, phóng khoáng một chút, vui vẻ một chút, như vậy là đã đủ rồi.

  Mọi cái diễn biến trong từng ngày vẫn là như thế, không thể hơn, chỉ có điều khác biệt là tâm trạng của mỗi con người đứng trước những hoàn cảnh thường nhật đó.  Buồn tẻ hay thú vị, nhàm chán hay phấn khởi, tầm thường hay cao đẹp… khi đứng trước mọi việc cũng đều phát xuất từ chính tâm trạng mình: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Không thể đòi hoàn cảnh hay sự việc phải thay đổi, nhưng đòi tâm trạng và tính cách mình phải đổi thay. Điều cần ghi nhận là khi người ta nhận ra được ý nghĩa của những sự việc mình làm, thì tất cả sẽ được biến đổi trong một trạng thái tích cực. Ý nghĩa đó không chỉ mang tính tự thân của sự việc hay hoàn cảnh mà còn là ý nghĩa của một ơn gọi hiện diện. Cuộc sống phải được khám phá và sáng tạo không ngừng ngay trong những công việc đều đặn hằng ngày. Khám phá và sáng tạo để thủ đắc tối đa những sự thật khả hữu, để tìm được một cuộc sống quân bình trong niềm vui giản dị, để thưởng nếm cho biết cuộc đời đẹp biết bao qua những điều nhỏ bé.

Đừng chỉ tốt vì người khác, trước tiên hãy tốt vì bản thân mình.

 Dù vậy, không phải là cuộc đời được sáng tạo cho bằng trước tiên là cái nhìn được sáng tạo, nghĩa là một cái nhìn mới mẻ về cuộc đời: Thấy được điều phi thường trong những cái bình thường và có khi là tầm thường; khám phá ra niềm vui mà ta có thể múc lấy nơi mọi sự. Sáng tạo cuộc sống đời ta là biết hái lấy cái rất bình thường mà vẫn cảm thấy vui mừng, thấy nó tạm bợ, nhỏ bé, mà vẫn có giá trị sâu xa cho cuộc sống. Hái lấy theo nguyên ngữ Latinh: colligare, nói lên một việc làm tế nhị, một thái độ kiên nhẫn và khôn ngoan trong hành động, biết nỗ lực tìm lấy những gì có thể, và đồng thời bằng lòng với chính mình về những gì có được.

 

Đ

ừng chiến thắng người khác bằng tranh cãi. Hãy đánh bại họ bằng nụ cười của mình. Bởi vì những người luôn muốn tranh cãi với mình không thể chịu đựng được sự im lặng của mình.

 2. Tình yêu được đặt vào trong mọi việc

 Nghệ thuật sống là xác lập được thế quân bình giữa cái chính và cái phụ. Cái phụ là mọi việc đều đều mà chúng ta làm hằng ngày. Còn làm ra sao, với thái độ và tâm tình như thế nào mới là cái chính yếu. Cái chính yếu đó là tình yêu trong mọi công việc. Điều quan trọng là làm sao cho mình có được một tình yêu. Tình yêu giúp ta thâu hóa những cái tầm thường hằng ngày và đem lại cho chúng một ý nghĩa. Thật vậy, “Gọt khoai trong yêu thương cũng có giá trị như xây một nhà thờ chính tòa” . Một bà mẹ quê mùa tần tảo với tất cả tình yêu vẫn có giá trị ngang tầm với những người mang trọng trách cao cả.

 

Đ

ừng kể rắc rối của mình cho bất cứ ai. 20% chẳng quan tâm, còn 80% thì vui mừng vì ta gặp chuyện.

Đang khi đó với cái nhìn nông cạn và thiếu tình yêu thì người ta thấy những việc tầm thường hằng ngày thật vô nghĩa, nên chẳng còn hứng thú gì với cuộc sống trước mắt. Nhiều bạn trẻ đã muốn vượt khỏi cuộc sống hiện tại với những công việc nhàm chán, để lao mình vào cuộc sống khác, để được tự do sáng tạo đời mình như mình mơ ước, với nhiều bất ngờ, sôi động và thú vị hơn, vì “Ngoài vòng cương tỏa chân cao thấp”. Đó phải chăng là tâm trạng của người con hoang đàng trước khi ra bỏ nhà ra đi . Có ngờ đâu con đường thênh thang này không phải là con đường tự do sáng tạo, mà là tự do phóng túng, đưa tới tự do phóng đãng, trụy lạc, là vòng cương tỏa của đêm tối não nùng cho đời mình.

 

Đ

ừng ổn định cuộc đời mình với một mối quan hệ mà ta không thể là chính mình.

 Yêu thương, đó chính là sống thực. Chỉ có yêu thương mới khiến người ta nhiệt tình với sự sống: một sự sống tạm bợ, mỏng dòn, nhưng lại đang khơi nguồn và vươn mầm lên cho một sự sống mới, chính là sự sống của đức con người đang khao khát và tái tạo không ngừng trong mỗi tâm hồn. Tình yêu sẽ biến đổi tất cả. Tình yêu sẽ vĩnh cửu hóa mọi sự. Sau một cuộc đời với bao nhiêu nhọc nhằn và khốn khổ, đau thương và mất mát... cũng như bao nhiêu việc làm tẻ nhạt âm thầm, thử hỏi còn lại gì nếu không phải là tình yêu.

Một suy nghĩ tiêu cực sẽ không bao giờ mang lại một cuộc sống tích cực.

3. Mầu nhiệm Thiên Định ẩn mình trong đời thường

Một đời sống bình thường, đều đều với những bổn phận âm thầm, nhìn từ bên ngoài như vô nghĩa, nhưng đó lại là “nét bí ẩn” của đời sống. Cũng giống như cái chết của hạt giống gieo vào lòng đất trong mùa Đông, nhưng khi Xuân về thì sự sống mới tỏ hiện rỡ ràng. Quả thật, “Chẳng có gì bí ẩn mà lại không trở nên hiển hiện.” .Cái bí ẩn âm thầm của đời ta nằm trong kế hoạch quan phòng của Tạo Hóa, và cái bí ẩn âm thầm của con người đích thực nằm trong chính sự im lìm của cuộc đời ta.

 

M

uốn thành công phải trải qua nhiều thất bại, trên đường đời có dại mới có khôn.

Đó là mầu nhiệm của con người đích thực ẩn mình. “Ngài” ẩn mình ngay trong đêm tối của cuộc đời, nhất là những cuộc đời chấp nhận bị lãng quên, bị coi rẻ, bị đánh giá thấp, bị vùi dập và có khi bị loại trừ. Con Người Đích Thực đã cảm nhận điều đó như sau:

“Chỗ này là thảm hoa, nhưng Người không bước vào.

Người lại đứng nơi kia, bên những người nghèo khó.

Nơi này là chỗ cao, muôn người nghiêng kính chào.

Nhưng Người đứng nơi kia, bên hàng hạ nhân khốn cùng.

Người ở với người nông dân đang cày bừa.

Người ở với người công nhân đang đập đá.

Người đang đổ mồi hôi dưới nắng mưa từng ngày.

Và chân bùn tay lấm trong tấm áo tả tơi.”

 

N

ếu ta muốn có được những điều chưa bao giờ có,

thì hãy làm những điều mình chưa bao giờ làm.

Tạo Hóa đã chẳng hóa thân thành con người trong Đích Thực dưới cái nhìn và cách đối xử khinh miệt của thiên hạ như thế sao? Không chỉ bản thân “Ngài” bị khinh rẻ, mà còn ngay những gì thân thuộc với “Ngài” như cha mẹ, anh em bà con, quê hương xứ sở, và cuối cùng “Ngài” còn bị loại trừ như một tên vô lại .

G

 iống như hoa dại, hãy học cách sinh tồn trong mọi hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, ngay cả khi người đời cho rằng ta không thể.

Để tìm thấy Con Người Đích Thực trong đời sống hằng ngày không phải là muốn làm những hành vi nỗi bật hay những công việc cao cả trước mặt thiên hạ, nhưng là ân cần tiếp nhận đời sống thường nhật qua những bổn phận nhỏ nhặt, dù thuận lợi hay bất trắc thì cũng một tình yêu hết mình như Tạo Hóa ngày xưa. Chính “Ngài” cũng đã dạy hãy giữ mình, đừng tỏ ra công chính trước mặt người đời.... Muốn làm gì khác với bổn phận hiện tại đang ràng buộc ta “ở đây và bây giờ” là muốn phủ nhận ơn gọi hiện diện một cách sống động và sâu xa của mình ngay trong hiện tại. Từ đó, ta xác tín thâm sâu rằng: Tạo Hóa, Đấng đang ẩn mình trong ta, mời gọi ta cũng hãy biết luôn ẩn mình trong “Ngài”; Đấng đang âm thầm hành động trong ta qua mọi sự, mời gọi ta cũng hãy âm thầm hành động trong Ngài qua mọi điều.

H

ãy luôn mỉm cười, dù cuộc đời là thế.

Hãy ở bên những người hiểu được giá trị của mình.

 4. Nhìn ngắm “Tạo Hóa” trong đời thường

Tình yêu đích thực là chính ý nghĩa cao cả của một đời sống, mà chính Tạo Hóa đã đến xác lập và mạc khải nơi “Con Người Đích Thực”, Đấng đã sống thân phận làm người như mọi người. “Ngài” đã sống cuộc đời thật âm thầm, giản dị, nghèo khó, khép mình vào một nơi, cố định vào một thời, ẩn mình vào một chỗ, với tính bất tất và giới hạn của mọi sự.

K

hi ta thành công, nhiều người sẽ tìm ra được lý do để tung ta lên trời cao; còn nếu mình mắc lỗi, ta sẽ bị nhấn chìm xuống một cái hố đen không lối thoát.

Đáng lẽ với tư cách là “Tạo Hóa” phải giãi bày cho biết về mầu nhiệm của sự dữ, của đau khổ, và nhất là những oan khiên mà những người vô tội phải gánh chịu thảm thương, đang khi kẻ ác nhân vẫn phè phỡn sung sướng suốt đời. Đó là những điều mà bao người đang khao khát muốn nghe, nhưng rồi không những “Ngài” không nói rõ, mà chính “Ngài” cũng im lặng trước những kẻ dã tâm, vu khống và hành hình “Ngài” cho đến chết, và là cái chết ô nhục nhất. Đến khi phục sinh “Ngài” cũng âm thầm ra khỏi mồ, không kèn không trống, không ầm ĩ báo tin cho toàn dân để cho những kẻ ác nhân phải bẽ mặt, nhưng chỉ hiện ra cho những người thân cận trong phút chốc rất tinh tế, nhẹ nhàng và kín đáo.

 

K

hi ta thức dậy vào buổi sáng, hãy nghĩ rằng mình còn sống là một đặc ân lớn lao được hít thở, được suy nghĩ, được tận hưởng và được yêu thương.

Những hành vi tối thượng đó còn gì là trọng đại, nếu “Tạo Hóa” không sống “cái tiềm ẩn” của mọi cuộc đời lao nhọc. Tính cách đó có ý nghĩa và giá trị gì nếu không được thúc bách bởi tình yêu, là chính ý nghĩa của đời “Ngài”, và cũng là chính ý nghĩa của đời ta.

 

K

 hi cuộc sống đẩy ta vào khó khăn. Đừng uất ức “Tại sao lại là tôi?”. Hãy mỉm cười ” Cứ thử tôi đi!”

5. Lẽ sống cuộc đời

Người ta luôn tìm cho mình một lẽ sống cho cuộc đời, hay nói đúng hơn là một lý tưởng. Lý tưởng này sẽ hướng dẫn đời họ vượt qua mọi chông gai và can đảm chấp nhận mọi nghịch cảnh. Vì có một lý tưởng để theo đuổi, có một lẽ sống cho cuộc đời, là niềm hạnh phúc lớn lao nhất của con người trên trần gian. Và phải chăng những người bất hạnh chính là những người không lý tưởng, sống không mục đích, và càng không biết mình sẽ đi về đâu?

 

K

hó khăn không phải là một vật cản ngăn bước chân ta. Hãy xem nó là một bậc thềm nâng bước mình lên cao.

 Sinh ra ở đời, ai trong đời cũng khao khát được sống hạnh phúc, với lòng khao khát đó thúc giục con người ta đi kiếm tìm hạnh phúc. Hơn thế nữa, tự đáy lòng của con người luôn ước ao có được một cuộc sống bình an, vui tươi, không lo âu buồn phiền, không đau khổ oán than, muốn an hưởng sự may lành hơn là bất hạnh, giàu sang hơn là nghèo nàn.

 

L

o lắng chính là điều vô bổ nhất trên đời. Nó giống như việc ta cầm một chiếc ô và chạy vòng vòng đợi trời mưa xuống.

 Để đạt được niềm khát vọng đó, người ta luôn tìm cho mình một lẽ sống cho cuộc đời, hay nói đúng hơn là một lý tưởng. Lý tưởng này sẽ hướng dẫn đời họ vượt qua mọi chông gai và can đảm chấp nhận mọi nghịch cảnh. Vì có một lý tưởng để theo đuổi, có một lẽ sống cho cuộc đời, là niềm hạnh phúc lớn lao nhất của con người trên trần gian. Và phải chăng những người bất hạnh chính là những người không lý tưởng, sống không mục đích, và càng không biết mình sẽ đi về đâu?

 

Đ

ôi khi cuộc sống ngắn ngủi vô thường mới khiến người ta nhận ra được những thứ thực sự quan trọng để không còn bỏ lỡ chúng một lần nào nữa.

6- Lý tưởng sống từ những điều bình dị?

Nhiều người từng nghe câu nói trong bài hát khá nổi tiếng của Trịnh Công Sơn: "Sống ở đời sống cần có một tấm lòng,để làm gì em biết không?Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi...."

 

T

rong hoang hoải của cuộc đời dài, ta vẫn luôn tìm kiếm cho riêng mình một bến bờ, một mảnh nào đó còn thiếu trong mình, một nơi để dừng chân, một nơi để tạm thời buông xuống những sóng gió của cuộc đời.

Một thời gian dài Ngọc Minh mới nhận ra rằng ý nghĩa của câu này là "hãy mở rộng tấm lòng của bạn với cuộc sống này, với mọi người xung quanh bạn và đừng mong đợi bạn sẽ nhận lại được gì... Hãy san sẻ tấm lòng để cuộc sống này đẹp hơn và đừng nghĩ rằng những cái gì mình đã cho đi là lớn lao mà nó chỉ là những cái gì nhỏ nhoi nhất nhẹ nhàng... chỉ để gió cuốn đi...".

 

C

uộc sống là những biến cố không báo trước. Rồi ta sẽ đi qua những tháng ngày mệt mỏi, khó chịu đến mức muốn gục ngã cũng không còn sức để buồn. Chắc chắn một điều sẽ còn nhiều mất mát nữa bởi vì: còn sống là còn mất mát. Vì thế mà niềm đau sẽ không bao giờ bị bỏ đói vì nó có quá nhiều cảm xúc để ăn.

Phải sống có lý tưởng! Ta có thể ra đi từ nhiều phía, theo những con đường khác nhau, nhưng cuối cùng mỗi người phải lựa chọn cho mình mục đích của cuộc sống. Ta sống cho ta, cho những người thân, bạn bè và cho mọi người. Vì vậy, chỉ có hạnh phúc khi "mình vì mọi người và mọi người phấn đấu vì hạnh phúc của từng người". Rõ ràng lý tưởng là mục đích sống, là ý nghĩa của mỗi cuộc đời. Lý tưởng quyết định sự thành công trong cuộc sống. Lý tưởng dẫn dắt sự nghiệp, tăng thêm sức mạnh cho mọi người để đạt đến thành công trong sự nghiệp. Lý tưởng cho ta sức mạnh vượt qua khó khăn và thử thách trong cuộc sống.

Địa vị là tạm thời, vẻ vang là quá khứ, sức khỏe là của mình.

Lý tưởng của ta không cần lớn lao dù chỉ là một chiếc lá, một người quét đường cũng cần có cho mình một lý tưởng bình dị như những vĩ nhân: "Một người quét đường hãy quét những con đường như đại nhạc sư Beethoven đã soạn nhạc, hãy quét những con đường như đại văn hào Shakespeare đã làm thơ...".

C

on người ta chịu đựng, hóa giải, và xua tan nỗi đau đều chỉ có thể dựa vào chính mình. Thời gian là vị thầy thuốc hay nhất. Quan trọng là khi đau buồn mình chọn cách sống thế nào.

Cuối cùng xin kết thúc bằng lời của chiến sĩ cách mạng, một người cộng sản trẻ tuổi, một nhà văn, một anh hùng thời vệ quốc Xô Viết vĩ đại, Paven Copsagine trong tác phẩm Thép đã tôi thế đấy (tác giả Nikolai Ostrovsky): "Cái quí nhất của con người là cuộc sống. Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng sống hoài sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và đớn hèn của mình, để đến khi nhắm mắt xuôi tay, mà có thể nói rằng: Tất cả đời mình ta đã cống hiến cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời, sự nghiệp đấu tranh giải phóng loài người. Và ta phải sống gấp lên mới được. Vì bệnh tật vô lý hay một sự bi đát tình cờ nào đó có thể bỗng nhiên cắt đứt cuộc đời này".