NGƯỜI CÓ TÍNH KHOE KHOANG-BA HOA

Ta con ông trạng, cháu ông nghè,
Nói khoác trên trời, dưới đất nghe.
Sức khoẻ Hạng Vương cho nửa đấm,
Cờ cao Đế Thích chấp đôi xe.
Vượt ngay ra bể neo thuyền lại,
Tốc thẳng lên non bắt cọp về.
Mai mốt đem quân vô phủ Chúa,
Ra tay diệt Mạc để phù Lê.

Người khoe khoang-ba hoa: là người lúc nào cũng khoe khoang những thứ mình có được, thậm chí những thứ mình chưa có hoặc không hề có. Ví dụ: khoe mình từng là tỷ phú dù hiện tại rất nghèo. Hoặc như Giúp người thì tốt, nhưng giúp một mà đi khoe mười thì đúng là khoác lác. Những người này chỉ cố tạo cho mình một cái vỏ tốt bên ngoài để che đậy những cái xấu trong tâm.

Khoe khoang là gì ?

Mọi người có thể hiểu một cách đơn giản khoe khoang tức là muốn cho người khác biết những gì mình đang có. Ví dụ như hôm nay ta mặc một chiếc áo mới và ta cho nó là loại đẹp và đắt tiền thì mình liền lên lớp khoe khoang với mọi người rằng hôm nay mình vừa có một chiếc áo mới lên tới hàng triệu đồng.

Ba hoa là : nói quá nhiều, thường có ý khoe khoang, khoác lác , ba hoa thiên địa, ba hoa thiên tướng, ba hoa xích đế. Các thành ngữ trên đều được chuyển chú, xem ba hoa chích choè, với nghĩa “Nói nhiều, nói luôn miệng, khoe khoang hết chuyện này đến chuyện khác”. Có lẽ dân gian lấy chuyện chích choè (chim cỡ bằng chim sáo, lông đen bụng trắng, thường kêu “chích choè”) hay nhảy nhót, đuôi ngoáy lung tung, kêu cũng lung tung làm biểu trưng cho sự ba hoa, không từ tốn (ba hoa: nói quá nhiều, thường có ý khoe khoang). Còn ba hoa thiên tướng thì có lẽ người đời quan niệm, những ông “tướng nhà trời” cậy thế hay khua môi múa mép chăng. Ba hoa thiên địa (thiên địa: trời đất) cũng vậy. Nói đủ thứ trên trời dưới đất (một tấc đến trời) thì rõ ràng là thuộc diện ba hoa, không tin được.

Thành ngữ ba xí ba tú lại có gốc từ tiếng Pháp. Đó là cách đọc trại âm của tổ hợp từ Pháp "par-ci par-tout". Thành ngữ này dùng để chỉ ai đó “không giỏi, biết lõm bõm, chỗ này một ít, chỗ kia một ít, biết lỏi”. Ví dụ: Hoàng Tích Chu học dở chết đi, rỗng như đít bụt… Chu thì chữ Nho một vốc, chữ Tây ba xí ba tú chứ có xôm gì!

Đối với trẻ em thì thích khoe khoang-ba hoa với chúng bạn về đồ chơi mới của mình. Đối với thanh thiếu niên thì khoe một chiếc áo mới. Người lớn trưởng thành thì khoe nhà to xe đẹp. Các cụ lớn tuổi thì thường khoe khoang-ba hoa về thời quá khứ hoặc con cháu học hành tài giỏi. Tóm lại ở mọi lứa tuổi thì đa số đều có hành vi khoe khoang-ba hoa.

Lưu ý mọi người cần phải phân biệt rõ khái niệm khoe khoang-ba hoa và khái niệm nói dóc ( nổ). Bởi vì người nói dóc hay còn gọi là nổ theo cách gọi của người miền Nam thì nói về những thứ không có thiệt thuộc dạng chém gió đâm hơi. Còn người khoe khoang-ba hoa là họ đa thể hiện ra những gì họ thật sự sở hữu.

Khoe khoang-ba hoa thật chất chỉ là quá trình diễn ra giữa người nói ra có thứ cần khoe khoang-ba hoa và người nghe là người thấy về thứ cần khoe khoang-ba hoa. Tuy nhiên khoe khoang-ba hoa bản thân nghĩa thường là mang tính chất tiêu cực ví dụ như câu chuyện ngụ ngôn trong sách giáo khoa: ” Lợn cưới áo mới”

Khoe khoang-ba hoa là tốt hay xấu ?

Nói về một chút về mặt tốt của khoe khoang-ba hoa. Khoe khoang-ba hoa thường làm cho người có tính này cảm thấy hưng phấn kèm theo sự tự hào và hãnh diện. Ví dụ như ai đó có con cái học hành tài giỏi thì thường họ sẽ lên mặt được với những gia đình có con cái học hành không ra gì.

Một điều tích cực nữa của khoe khoang-ba hoa đó chính là nếu sử dụng đúng thời điểm sẽ mang tích khích lệ mọi người xung quanh. Ví dụ như nhà ai đó giàu có xây nhà to bự thì sẽ làm cho mọi người xung quanh noi theo để cố gắng chăm chỉ làm việc hơn để tích cóp xây nhà to giống như họ.

Về tác động xấu của sự khoe khoang-ba hoa đối với người khoe đó chính là mất kiểm soát trong lúc khoe khoang-ba hoa. Bởi vì trong lúc khoe thường rất hưng phấn nên thường dẫn tới tâm lý không kiềm chế nên có thể khoe luôn những chuyện đáng lý phải giữ bí mật. Khoe khoang-ba hoa quá đà cũng có thể khiến người ta dễ bị ảo tưởng về bản thân làm mất động lực phấn đấu.

Khoe khoang-ba hoa cũng có thể khiến gia tăng sự đố kỵ đối với những người xung quanh đối với người ta. Khi bị đố kỵ thì người ta có thể sinh ra những hành vi phá hoại công việc liên quan tới họ. Việc khoe khoang-ba hoa của ai đó vô tình cũng có thể người xung quanh chạy theo họ gây ảnh hưởng tới tài chính của họ. Ví dụ như ai đó có xe ô tô thì có thể khiến một số người không có tài chính vay ngân hàng mua xe để chạy đua với họ.

Vậy có nên khoe khoang-ba hoa hay không ?

Như đã phân tích ở trên thì việc khoe khoang-ba hoa cũng có mặt tích cực của nó chính vì vậy mọi người cần phải thật chú ý trước khi khoe khoang-ba hoa về bất kỳ điều gì. Có rất nhiều cách khoe khoang-ba hoa một cách tế nhị và tích cực như sau:

-Báo tin con cái có thành tích học tập tốt cho ông bà để ông bà vui. Đây có thể là liều thuốc tinh thần tốt cho ông bà có thêm niềm vui tuổi về già.

-Chia sẻ với anh chị em trong gia đình về những tài sản mới để người thân mừng cho mình. Chúng ta cũng nên tế nhị lúc khoe để tránh bị gọi là khoa trương quá mức.

-Nếu chúng ta đạt được một số kết quả thành công trong công việc hoặc kiếm được nhiều tiền thì nên về khoe khoang-ba hoa 1 tý với vợ con và các thành viên trong gia đình để các thành viên trong gia đình vui mừng cho mình.

-Trong công việc làm ăn để được đối tác trong ngành nể trọng công ty của mình thì cũng nên khoe có kiểm soát một số thông tin liên quan tới tiềm lực của công ty để tạo dấu ấn tốt. Tuyệt đối không được khoe những bí mật liên quan tới bí quyết kinh doanh hay danh sách khách hàng có thể bị đối thủ cạnh tranh tận dụng.

-Đối với tài sản cá nhân như sổ tiết kiệm, vàng bạc đô la thì chúng ta nên hạn chế khoe vì có thể tạo sự chú ý của những kẻ gian. Đã có quá nhiều trường hợp người dân vì khoe khoang-ba hoa đeo vàng đầy người nên bị kẻ xấu tấn công để cướp nhẹ thì bị thương nặng thì ảnh hưởng tới tính mạng.

-Khi có lịch đi du lịch hay đi công tác xa nên hạn chế khoe với hàng xóm vì thông tin này có đến tai bọn trộm cướp và chúng sẽ lên kế hoạch tấn công nhà mình trong lúc ta vắng nhà.

-Hạn chế khoe khoang-ba hoa trên mạng xã hội như facebook hay zalo vì nó thường mang nhiều điều tiêu cực cho chúng ta. Nếu muốn khoe thì chỉ đăng bài cho những người bạn thân nhất thấy được thôi bằng tính năng chỉ cho phép ai đó nhìn thấy bài đăng của mình.

-Những tấm gương chúng ta đã thấy về việc khoe vàng hay khoe siêu xe sau đó làm ăn thất bại đều bị dân chúng chê bai, ném đá. Vì vậy chúng ta hãy cẩn trọng hơn trong việc khoe khoang-ba hoa.

Nếu vô tình phải nghe sự khoe khoang-ba hoa thì mình phải làm sao ?

Nếu vô tình phải rơi tình huống liên tục nghe những lời khoe khoang-ba hoa của ai đó mà mình không thích thì ta nên giữ bình tĩnh đừng tỏ thái độ khó chịu, mà hãy cư xử một cách văn minh như sau:

Nếu không muốn bàn luận về vấn đề mà người đó đang khoe khoang-ba hoa thì chúng ta nên chọn phương án là im lặng.

Dù biết là người đó đang khoe khoang-ba hoa quá đà nhưng muốn làm người đó vui thì chúng ta nên tìm một số câu hỏi để người đó chia sẻ rõ hơn niềm vui mà người đó đang có.

Khi khoe khoang-ba hoa sự giàu đang được hưởng, hãy cẩn thận vì chúng ta đã đặt người đối diện vào một tình huống không thể lường trước. Sự giàu có ấy do bố mẹ, chồng hay vợ mình làm nên sẽ không giống với của cải do chính bản thân tạo ra. Thực lực của chúng ta sẽ được chứng minh trong suốt quá trình sống và làm việc trong cơ quan, vì thế người ta cũng biết được tài sản của mình có được thực sự là do đâu. Lúc đó trong mắt họ chúng ta chỉ là một kẻ ăn bám và thích khoe khoang-ba hoa một cách dại dột và họ sẽ cười vào mặt mình. Mặc dù người ta không tỏ rõ thái độ ấy và đôi khi họ còn cổ xúy cho hành động của ta, biến ta thành con rối, khiến ta trở thành một kẻ dại dột vô cùng.

Chưa kể đến chuyện họ sẽ coi chúng ta là một kẻ vô tâm. Mà thực ra mình đúng là một kẻ vô tâm trong trường hợp khoe khoang-ba hoa sự giàu có của mình trước mặt những người có hoàn cảnh khó khăn hơn ta. Bởi bên cạnh mình, không phải ai cũng có được một cuộc sống và điều kiện tốt như vậy. Có thể trong số họ, nhiều người đang phải lo chạy vạy tất bật để đảm bảo cuộc sống rất chật vật. Người ta không bao giờ dám mơ đến một cuộc sống như mình, thậm chí họ cũng chẳng hiểu gì về giá trị thực của những món đồ mà ta đang sở hữu. Họ sẽ không hài lòng về chúng ta nhưng họ không bao giờ nói ra. Đó là một điều chắc chắn.

 Vậy nên chúng ta hãy cân nhắc xem nên khoe khoang-ba hoa như thế nào và khoe khoang-ba hoa với ai, ở đâu, mức độ ra sao cho phù hợp? Nhưng dù sao thì cũng không nên khoe khoang-ba hoa và đừng bao giờ khoe khoang-ba hoa về tiền tài, vật chất và sự giàu có của mình trước mặt người khác, đặc biệt là đối với những người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình. Bởi như vậy là chúng ta đang tự hạ thấp giá trị chính mình, tự cho người đối diện thấy mình là ai và chính chúng ta đang vô tâm làm tổn thương người khác.

Thế giới bao la rộng lớn, tri thức nhân loại là vô cùng vì vậy sự hiểu biết của chúng ta dù sao cũng chỉ là một góc nhỏ. Cho nên chúng ta nghĩ và khoe khoang-ba hoa rằng mình hiểu biết hơn người, cập nhật thông tin hơn người là một sai lầm chết người. Đôi khi ta luyên thuyên về một đề tài nào đó mà bản thân cho rằng nó rất mới và lạ, chưa được nhiều người biết đến nhưng thực ra người đối diện đã biết rõ những nhưng chỉ im lặng lắng nghe. Vậy lúc đó, chúng ta có thể hình dung mình sẽ được đánh giá như thế nào rồi đấy. Cũng như việc chúng ta tự hào rằng mình quen biết một người nổi tiếng nào đó trong xã hội và luôn hết lời ca ngợi về họ để chứng tỏ mình là một người có đẳng cấp trong các mối quan hệ. Trong khi đó, người đối diện lại biết quá rõ về người ấy, cả mặt tốt và xấu của họ. Có phải lúc ấy chúng ta đã thất bại rồi không? Thay vì cố đưa ra thật nhiều thông tin về chính mình và những người quen biết để chứng minh đẳng cấp, chúng ta chỉ cần thông báo một thông tin đặc biệt nhất về người mà mình biết. Như thế cũng đủ giúp người khác nhận diện sự "đẳng cấp" của bản thân. Bởi vậy, nếu chúng ta muốn chứng minh tầng lớp thì cũng nên khoe khoang-ba hoa một cách khéo léo, nhẹ nhàng và tế nhị. Điều đó không hề khó nhưng lại ổn hơn rất nhiều.

Ai cũng mong mình được khỏe mạnh và xinh đẹp. Khi ngắm nhìn một người khỏe đẹp hơn mình, trong lòng người khác sẽ nảy sinh hai luồng tư tưởng, đó là lòng ích kỷ và sự tự ti, mặc cảm. Ích kỷ ở đây là thèm khát được như ta, muốn chiếm lĩnh sắc đẹp và ghen tị với ta. Tự ti, mặc cảm là vì họ thua kém về ngoại hình. Vì vậy, nếu lên tiếng khoe khoang-ba hoa về sức khỏe, hình thức, sắc đẹp là chúng ta đã vô tình đã đẩy cái ích kỷ và sự tự ti ấy của họ lên mức độ cao hơn. Như vậy, cái được cho chúng ta chưa biết là như thế nào nhưng cái mất cho người đối diện và cho chính mình là rất lớn. Đôi khi người ta sẽ phản ứng tiêu cực ngay trước mặt chúng ta hoặc tỏ thái độ xa lánh. Thực tế là những thứ mà chúng ta tự hào và khoe khoang-ba hoa này đều tàn phai theo năm tháng, cái còn lại quý giá nhất chính là bản chất và tâm hồn. Người khác sẽ chú ý về cách chúng ta sống, cách chúng ta hành động hơn là ngắm cái sắc đẹp bên ngoài. Bởi sức khỏe và sắc đẹp chỉ tạo chút ảnh hưởng tốt tới những người xung quanh trong khi đó, bản chất tốt đẹp (hay ngược lại) của chúng ta mới là điều đọng lại trong lòng mọi người lâu dài.

Khoe Khoang-Ba Hoa: Một Loại Bệnh

Mỗi một tập thể, dù lớn dù nhỏ, dù đặc thù của tập thể ấy thế nào, đều là mô hình thu nhỏ của xã hội ta đang sống, trong ấy bao gồm nhiều cá nhân. Mỗi cá nhân trong tập thể ấy lại có một môi trường giáo dục gia đình, nền tảng giáo dục học đường, trình độ nhận thức, quan điểm, lối sống, tính cách, hoàn cảnh, điều kiện sống ít nhiều chênh lệch hoặc hoàn toàn khác nhau. Chính những cái “khác” này mà có vô số lý do để những cá nhân trong tập thể khó chịu, rồi dần đến khó chấp nhận nhau, rồi việc gì đến cũng sẽ đến, mất đi mối quan hệ tốt đẹp trong tập thể là điểm cuối. Trong vô số những cái khác nhau ấy, hành động khoe khoang-ba hoa thái quá của một vài cá nhân làm cho những người còn lại có nhiều cảm giác khác nhau: khó chịu, cười nhạo, khinh bỉ, thờ ơ và “từ bi” nhất là cảm thấy thương hại và cuối cùng là chấm dứt mối quan hệ vì mọi người thấy không đáng để dành thời gian và năng lượng để nuôi dưỡng những mối quan hệ tầm phào như thế.

Khoe gì?

Người ta thường không thích ai khoe khoang-ba hoa quá đà, không phải vì họ ganh tỵ đâu, mà họ khó chịu với thói “nổ”, một thái độ sống thiếu chân thật này. Từ đó, thói khoe khoang-ba hoa thái quá này là mầm mống của sự bất đồng, nặng hơn nữa là khó lòng giữ được mối quan hệ bình thường với những người xung quanh mình. Với những gì tự thân chứng kiến trong tập thể mình đang sống, chứng kiến một số người “nghiện” khoe khoang-ba hoa, Ngọc Minh thấy họ có nhiều kiểu khoe khoang-ba hoa, Minh tôi chỉ nói đến  một vài cách khoe phổ biến.

Khoe tiền tài, vật chất

Khi giàu có, người ta thích khoe khoang-ba hoa cái người ta đang có và nghĩ rằng đây là điều hoàn toàn đúng và xứng đáng. Hãy cẩn thận, chúng ta đã đặt người đối diện vào một tình huống mà mình không lường trước, chúng ta đã khiến họ phải phán xét về mình đấy! Thế nhưng, khị bị phán xét, người ta sẽ nghĩ một cách tiêu cực rằng người khác ganh ăn tức ở nên đã dị ứng với mình. Không đâu, nếu biết nghĩ, cbhu1ng ta sẽ thấy sự phù du, chóng vánh của cái gọi là giàu sang, tài sản. Có người nắm trong tay tiền tỷ, sau chỉ một đêm, trở thành tay trắng đó mọi người à. Có người liên tiếp trong nhiều năm liền nằm trong danh sách những người giàu có nhất nước, vậy mà một thời gian ngắn đã vướng vòng lao lý và tài sản dần đội nón ra đi… Ta là ai mà lớn tiếng huênh hoang, khoe mẽ để tự mình tạo một cái nhìn thiếu thiện cảm từ người xung quanh.

 Đó là chưa kể đến người ta sẽ coi người khoe khoang –ba hoa là một kẻ vô tâm làm tổn thương người khác nếu ai đó khoe sự giàu có của mình trước những người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình. Liệu họ có tìm được sự đồng cảm nếu họ khoe chi phí cho một bữa tiệc xa xỉ của mình bằng một gia đình người khác chi phí trong một năm? Bởi lẽ trong cuộc sống này, bên cạnh mỗi người không phải ai cũng có được một cuộc sống và điều kiện sung túc như một ai. Có thể trong số họ có kẻ đang phải lo chạy gạo từng ngày để đảm bảo cuộc sống một cách hết sức chật vật. Người ta sẽ chẳng bao giờ dám mơ đến một cuộc sống no đủ, đừng nói đến dư dật như ai đó, thậm chí người ta cũng chẳng hiểu gì về giá trị thực của những món đồ mà ai đó đang sở hữu thì liệu việc ai đó khoe khoang-ba hoa như vậy để có được cái gì? Với người nông dân chân lấm tay bùn thì việc ai đó khoe chiếc túi Hermes có giá mấy tỷ liệu có ích gì? Với họ, giỏ nào, túi nào cũng chỉ có tác dụng đựng đồ mà thôi! Còn với người làm công chức lương vài triệu một tháng, họ sẽ không hài lòng về sự khoe mẻ của ai đó, vì họ chẳng bao giờ mơ đến thứ ai đó đang khoe với niềm kiêu hãnh. Nếu ai đó nghĩ khoe là cách để mình có giá trị hơn, ai đó đã lầm, vì cái ai đó được chỉ có chút ít, nhưng ai đó sẽ mất rất nhiều. Tốt hơn là hãy để người khác tự cảm nhận về mình. Như thế mình sẽ chiếm  được cảm tình nhiều  hơn với người xung quanh.

Khoe những thứ của mình, và có thật trên mặt đất thực lòng không nhiều người thích, ấy vậy mà nhiều người  cứ phải kiếm cớ, bịa chuyện một cách có hệ thống mà khoe cả những cái mình không có. Cũng vì ưa sĩ diện hão, tham được người khác tung hô, muốn nhiều người nhìn mình với ánh mắt ngưỡng  mộ, họ đã khéo dựng những cảnh giả dựa trên ảo tưởng của mình để tạo  một lớp bọc giả dối và giả vui, gượng vui trong niềm tự hào bọt bóng. Dựng chuyện xong, họ lại nơm nớp lo sợ sự thật bị  phô bày. Cá nhân Ngọc Minh thấy thê thảm thay cho cái niềm vui giả ảo thể hiện nhận thức hạn hẹp của những người khoe điều mình không có để cho thiên hạ thỏa thê mổ xẻ và chê cười. Sao cứ cố chấp khoe? Sao cứ cam tâm làm trò cho người ta bàn tán. Sang chảnh gì đâu?

Khoe tài năng, năng lực

Nếu ai đó thực sự tài năng hay là người có năng lực thì ai đó không cần nói ra điều đó mà hãy để người khác tự đánh giá về mình, như vậy sẽ tốt hơn nhiều. Mọi người có nghe câu “hữu xạ tự nhiên hương” chưa? Chúng ta cứ yên tâm và đừng lo người khác không đánh giá đúng khả năng và những gì mà mình đang có. Hãy chứng minh mình bằng những hành động và việc làm của mình thôi, không cần phải nói. Lời nói sẽ phản tác dụng, và chúng ta tạo nên sự dị ứng, phản đối, ganh tỵ ở người đối diện nếu chúng ta cứ khoe khoang-ba hoa tài năng của mình. Tài năng thật sự sẽ tỏa sáng theo cách của nó mà không hề cần đến sự hỗ trợ của  lời nói. Có tài năng mà khoe khoang-ba hoa còn là điều không nên, tệ hơn là khoác lác những cái mình không có.

Có người tự xưng là tổng giám đốc công ty, có lần khoe “tôi toàn là điều hành từ xa thôi. Tôi đang mở rộng kinh doanh bên nước ngoài để nâng tầm cỡ kinh doanh sản xuất và phân phối sản phẩm cho tất cả hệ thống metro và chi nhánh toàn miền Nam, còn xuất hàng đi nước ngoài nữa”, nghe mà kinh, nhưng thực tế chẳng có công ty nào như thế, và đương nhiên cái tổng giám đốc ấy cũng do tưởng tượng mà ra! Chỉ những người đang che đậy mưu đồ không trong sáng mới chủ tâm khoác lác, khoe khoang-ba hoa thái quá như vậy mà thôi.

Khoe hiểu biết, quan hệ xã hội

Thế giới này bao la rộng lớn, tri thức nhân loại thì vô cùng, nhưng với điều kiện và phương tiện để cập nhật thông tin và giao thông đi lại ngày càng thuận tiện và dễ dàng như ngày nay thì thế giới trở nên nhỏ hơn và phẳng hơn, việc cập nhật thông tin và giao lưu không còn là vấn đề lớn. Còn hiểu biết của chúng ta dù sao cũng chỉ là một góc nhỏ, chúng ta không thể kiểm soát hết được mọi vấn đề trong xã hội luôn biến đổi từng ngày từng giờ từng phút, nên ai đó nghĩ và khoe khoang-ba hoa rằng mình hiểu biết hơn người, cập nhật thông tin hơn người là một sai lầm đáng tiếc. Đôi khi ai đó đang huyên thuyên về một đề tài nào đó mà mình cho rằng nó rất mới và rất lạ, chưa được nhiều người biết đến. Nhưng thực ra người đang nghe ai đó khoe khoang-ba hoa đã biết rõ những gì mà ai đó đang thuyết từ trước đó lâu rồi và họ chỉ im lặng là cách lịch sự đối với ai đó mà thôi. Vậy thì lúc đó ai đó hãy hình dung mình là người như thế nào trong mắt người khác đây? 

Cũng như việc ai đó tự hào rằng mình và gia đình mình quen biết một số người nổi tiếng nào đó trong xã hội để chứng tỏ mình là một người có đẳng cấp trong các mối quan hệ xã hội. Điều này thật sự không cần thiết đối với người chín chắn trong suy nghĩ. Ai đó sẽ chẳng được thơm lây với danh vọng địa vị của người khác đâu, có khi lại chuốc lấy sự hiểu lầm không đáng có mà thôi. Nực cười hơn khi có nhiều người “phó thường dân” như bao người khác mà khoe có mối thâm giao với nhiều quan chức cao cấp ở  cấp tỉnh, cấp quốc gia để chứng tỏ “đẳng cấp” của mình, trong khi đó, sự thật không phải vậy. Chúng ta nghĩ sao khi làm trò cười cho thiên hạ?

Khoe người thân, bạn bè để chứng tỏ mình

Tự khoe về mình còn chưa đủ, người khoác lác còn khoe cả người thân trong gia đình để chứng tỏ truyền thống gia đình mình! Đây là kiểu “khoe hộ” cho người khác. Đến bất kỳ một nơi nào đó ta cũng dễ bắt gặp những người thích đi“khoe hộ” này. Họ làm chuyện đó vì nhiều ý nghĩ, trong đó có ý nghĩ rằng: Tôi quen biết nhiều và tôi cũng có tầm vì tôi là thành viên của một gia đình có những người thành đạt, là bạn của những người đó. Những câu chuyện đại loại như: “cha tôi là kỹ sư có tiếng vùng này. Đến tỉnh này, hỏi ông X thì ai cũng biết”, “Thằng Y bạn tao giờ giàu có và thành đạt lắm!”, “Bà Z (có khi là không liên quan gì đến bản thân người nói mà vẫn nhận bừa người quen) vừa tậu một con xe 5 tỷ! Những kiểu khoe này chẳng những không nâng tầm hoặc đem đến cho người ta một chút giá trị nào, mà ngược lại còn hạ thấp chính họ, vì người nghe ngầm so sánh “người thân của người đó  vậy, còn người đó thì sao?”

Có để khoe còn thấy chướng, khoác lác khoe cả điều mình không có còn chướng hơn nhiều. Ngọc Minh đã từng gặp người như thế. Người ấy khoe ai trong gia đình cũng học đến nơi đến chốn, tối thiểu là tốt nghiệp đại học. Người ấy tự hào về cô em gái, sau khi tốt nghiệp đại học kinh tế, làm giám đốc điều hành công ty gia đình có tầm cỡ! Em  này đi “công tác” nước ngoài như… đi chợ, xe hơi thì đổi liên tục! Khi sự thật bị bóc mẽ, Minh tôi biết em ấy chẳng có nghề gì ổn định, mảnh bằng tốt nghiệp trung học còn chưa có vì bỏ học nửa chừng từ những năm mới vào trường trung học, hiện tại thì nợ nần chống chất, còn công ty tầm cỡ người ấy từng tự hào khoe mẻ cũng công ty ma, xe hơi thì cũng chỉ là xe hơi hai bánh… Thật tội nghiệp!  Khoe kiểu này là khoe dại, bởi vì trước sau gì những người xung quanh người đó sẽ có cơ hội để biết ra sự thật thế nào. Khi ấy, trong mắt mọi người, họ là thằng Cuội làm trò cười cho thiên hạ!

Tại sao khoe?

Khoe khoang-ba hoa sẽ đem lại cho người ta một cảm giác thích thú, sung sướng vì nghĩ khi làm như thế, người ta cải thiện, làm tăng lên vị thế của mình trong mắt mọi người. Ai đó nghiện cái cảm giác đó, và nó thôi thúc ghê gớm, buộc người ta phải thực hiện sự khoe khoang-ba hoa, không khoe, chịu không nổi. Đó là nguyên nhân chính của các buổi tiệc “rửa” xe, “rửa” điện thoại mới, “rửa” bằng cấp… Còn khoác lác, “sáng tác” những điều không có, dựng khống sự kiện hay tô vẽ những điều xa vời, hão huyền, hào nhoáng phô trương là thể hiện sự thiếu tự tin và không hài lòng với những gì mình đang có. Nhìn chung, có một số lý do phổ biến giải thích tại sao con người khoe khoang-ba hoa:

Nhu cầu được chấp nhận và yêu thương

Con người là động vật xã hội, nên nhu cầu được chấp nhận, được quan tâm và yêu thương là một nhu cầu xã hội không thể thiếu. Sự ủng hộ người nào đó nhận được từ bạn bè và gia đình có thể giúp người ấy vượt qua nhiều vấn đề về sức khỏe thể chất và tinh thần, vượt qua sự tự ti mặc cảm để sống tự tin hơn. Ngay cả một số động vật có vú được phát hiện thấy trải nghiệm những triệu chứng tương tự với triệu chứng trầm cảm khi chúng bị cô lập khỏi nhóm của chúng. Nếu người ta cảm thấy mình cần nỗ lực nhiều hơn để được người khác thích hoặc được chấp nhận mà thực lực mình không có, thế là người ta bắt đầu khoe.

Do vậy, khoe khoang-ba hoa là cách người ta muốn thể hiện mình hoàn hảo, “đẳng cấp” trong mắt người khác để thu hút người khác về phía mình. Thế nhưng, với cách này, người ta có thể tạo được một số mối quan hệ, còn khoe khoang-ba hoa không phải là một loại thức ăn để nuôi dưỡng, duy trì được mối quan hệ ấy. Do đó, trái với suy nghĩ thông thường của nhiều người, người khoe khoang-ba hoa không có nghĩa họ kiêu căng mà vì họ cần sự yêu thương và chấp nhận. Tuy nhiên, đây chưa phải là giải pháp, vì khi sự thật được hé lộ, người ta không thể chấp nhận sự lừa dối của họ và tình yêu thương dành cho họ cũng phai nhạt dần.

Mong nhận được sự chú ý

Trẻ em thường nghĩ rằng cha mẹ chúng không chú ý nhiều đến chúng, nên cố gắng làm những động tác để cha mẹ để ý chúng hơn. Từ trong thâm tâm, con người muốn người khác chú ý đến mình và sẽ là nỗi bất an và khổ tâm nếu không nhận được sự chú ý của người khác. Đứa trẻ có thể làm những hành động có vẻ kỳ lạ và có khi rất nguy hiểm để thu hút sự chú ý của cha mẹ và người thân. Nhưng tại sao đứa trẻ cố gắng lấy sự chú ý? Vì bé tin rằng nó không có đủ sự chú ý. Người thích khoe khoang-ba hoa cũng vậy, khi cảm thấy mình không nhận được sự chú ý, họ liền khoe để được chú ý hoặc được ghi nhận. Người khoe tin là họ không có được sự chú ý mà họ xứng đáng và do đó họ khoe để gửi một thông điệp rõ ràng “Tôi ở đây, làm ơn chú ý đến tôi.” Do đó khi khoe khoang-ba hoa, họ đang cầu xin người khác chú ý đến họ nhiều hơn. Điều này có nghĩa là nhận thức và suy nghĩ của người ưa khoe khoang-ba hoa vẫn còn non nớt lắm, chẳng khác nào đứa trẻ vừa đề cập ở trên.

Thiếu tự tin, không bằng lòng về mình

Khi gặp ai, người ta cũng có khuynh hướng nói cho người ta về những thành công, về những gì mình có với niềm kiêu hãnh, tự hào như thể  những thứ ấy là chiếc phao của đời mình thì họ hiểu rằng, họ đang mất tự tin. Điều đó cũng chẳng sao, đôi khi chỉ làm người xung quanh họ bực mình tí thôi! Nhưng điều đó cho thấy họ đang rất không hài lòng về vị thế bản thân hiện tại của mình, nên tìm cách nâng cấp, cải thiện nó. Điều đó sẽ làm họ bất an, kém hạnh phúc trong cuộc sống. Người nào càng không tự bằng lòng về vị thế của mình thì càng khoái khoe khoang-ba hoa! Có vẻ như tự tin hơn một tí khi khoe khoang-ba hoa nhưng rồi sau đó, sự thiếu tự tin càng nhiều hơn, cũng giống như khi khát mà uống nước muối. Cơn khát tạm thỏa mãn, sau đó khát càng nhiều hơn. Sự thiếu tự tin càng nhân lên gấp bội khi khoe khoang-ba hoa thái quá, gồng mình dựng những chuyện không có trên mặt đất này. Nếu không bằng lòng về chính mình, con người ta hãy chọn cách khác khôn ngoan hơn để cải thiện chứ đừng dại khờ mà đi khoe khoang-ba hoa, khoác lác làm trò cười cho thiên hạ, bản thân mình chuốc thêm sự lo âu, phập phồng, bất an không đáng có.

Đừng khoe khoang-ba hoa nữa, hãy sống với chính mình

Cũng như ma túy, khoe khoang-ba hoa chỉ giải quyết cơn thèm muốn được chấp nhận ngắn hạn, tạm thời, còn tự xây dựng giá trị bản thân lâu dài và thật sự mới là giải pháp cơ bản và bền lâu. Kẻ khoe khoang-ba hoa, phô trương là kẻ không có nội lực sâu dày. Còn muốn khoe khoang-ba hoa, còn muốn phô trương là còn muốn đi ăn xin sự tôn trọng, ngưỡng mộ của kẻ khác rồi còn gì. Do đó, nếu không muốn giả tạo giấu cảm xúc, tâm trạng bất an của mình, đừng khoe khoang-ba hoa. Chúng ta nhìn xem, những người trưởng thành trong nhận thức và chín chắn bên trong thì bề ngoài càng khiêm tốn. Càng khiêm tốn bao nhiêu, bên trong nội lực càng sâu dày bấy nhiêu. Đây cũng là một trong những bí quyết để nhìn nhận và đánh giá con người. Người nào càng ít nổ, càng thể hiện con người thật của mình qua hành động và kết quả công việc, người ấy rất đủ tự tin và làm được nhiều điều cho cuộc sống mà không cần khoe khoang-ba hoa.

 Người không khoe khoang-ba hoa hiểu rõ, giá trị con người mình được thể hiện ở năng lực thật sự, nhân cách, thái độ sống, nhận thức và giá trị đóng góp cho con người, cho cuộc đời mà không cần gắn liền với tài sản, danh vọng địa vị của bản thân, lại càng không liên quan gì đến tài sản, danh vọng địa vị của người khác. Cách ổn nhất để sống tự tin là luôn phấn đấu để ngày càng hoàn thiện mình hơn. Thêm vào đó, người biết đủ, biết mình biết ta sẽ không khoe khoang-ba hoa thái quá. Khi biết đủ, ta biết mình là ai thì lời khen hay tiếng chê của người khác hầu như không có ý nghĩa gì với mình. Hãy sống bình lặng, đừng làm tổn thương đến ai, không cần đi ăn xin từng lời khen của thiên hạ, không nản lòng chùn bước trước lời chê của người khác, vô hiệu hóa ảnh hưởng tiêu cực từ các yếu tố bên ngoài. Hơn ai hết, mình hiểu mình là ai? Mục đích sống là gì? Cần sống như thế nào để có cuộc sống không những tròn mà còn đầy, không những trọn mà còn vẹn.

Nhận Diện Sự Khoe Khoang Ba Hoa

Khoe khoang-ba hoa là nhu cầu của nhiều người, từ trẻ đến già, đàn bà hay đàn ông. Đây là cách gây chú ý đối với người khác bởi bản chất của con người hay khao khát được chú ý, quan tâm. Trong khi đó sĩ diện là ra vẻ không thua kém ai để được người khác coi trọng hoặc che giấu sự thua kém để không bị người khác coi thường. Những tính cách này ai cũng có, nhưng việc thể hiện nhiều hay ít lại ảnh hưởng rất lớn đến cách nhìn của người khác đối với bản thân. Hãy nhận diện đâu là tướng người có những tính cách này.

1. Ăn nhai chóp chép

Nếu người khi ăn nhai ngậm miệng rất thích cẩn trọng và luôn thận trọng trước mọi vấn đề, làm gì cũng có nguyên tắc riêng của mình thì người ăn hay nhai chóp chép lại có tính khoe khoang-ba hoa, thiếu kiên định, thiếu ý chí và hay nói chuyện bộp chộp. Họ thiếu nguyên tắc và hay thể hiện mình nên không được lòng nhiều người xung quanh.

2. Miệng lệch

Miệng lệch có đặc điểm: miệng bị méo, trên dưới không can xứng, môi có ít nếp nhăn, to mà không thu lại. Môi bên trái và bên phải của miệng không đều nhau, nhìn bị lệch về một phía hoặc khi nói chuyện bị méo. Chủ nhân của tướng miệng này thường hay nói to, lỗ mãn, khoác lác không đáng tin. Người có tướng miệng này thường thích khoe khoang-ba hoa của cải vật chất và công việc của mình.

3. Cằm nhọn

Theo xem tướng mạo, người cằm nhọn kém nhẫn nại, mạnh mẽ, nhiều tham vọng. Một khi có người làm tổn hại đến thể diện, họ sẽ rắp tâm báo thù người ta và dùng từ ngữ có tính công kích để phản đòn đối phương.

4. Khoa chân múa tay khi nói chuyện

Người hay dùng cử chỉ của cả tay và chân khi nói thường có vẻ đắc ý, ba hoa. Khoa chân múa tay thái quá khi nói chuyện là một điều không tốt, thể hiện con người hay khoác lác, thích làm quá và thích thể hiện. Người này hay huyên thuyên về bản thân, không cho người đối diện chen vào. Nếu vừa nói vừa cười lại có tướng xấu hơn, chẳng ai muốn giao tiếp hay tiếp xúc làm ăn.

5. Đuôi mắt trễ xuống dưới thành hình chữ bát

Đuôi mắt trễ xuống dưới tạo thành hình chữ "bát" (A) chứng tỏ người này không thành thật. Khuôn mặt này không chỉ thiếu hài hoà mà còn mang lại cảm giác bất an cho người khác. Xem tướng phụ nữ có khuôn mặt này thường rất ưa sĩ diện, thích che giấu những điểm xấu của mình, tâng bốc bản thân thành người có địa vị để giành được sự tin tưởng của người khác.

Đương nhiên, muốn khoe được thì phải có gì đó để khoe. Ở góc độ tích cực, ý thức và hành động khoe khoang-ba hoa có tác dụng tạo nguồn động lực thúc đẩy việc tự khẳng định mình. “Đẹp đẽ phô ra, xấu xa đậy lại”; “y phục xứng kỳ đức”… những câu dân dã ấy là phương châm sống, ứng xử, tu dưỡng bản thân, và cũng là cách để mỗi cá nhân suy nghĩ khi hòa mình vào tập thể, cộng đồng.

Nên tự khẳng định mình bằng cách nào: Tri thức, nhân cách, đạo đức, văn hóa, tiền bạc, hay chỉ bằng những giá trị siêu hình, thậm chí phản cảm?

Quá trình tìm kiếm câu trả lời này là quá trình phân hóa, bộc lộ tốt - xấu, hợp lý - bất hợp lý của mỗi cá nhân, tập thể. Cũng từ đây, xuất hiện yếu tố tiêu cực: Việc khoe khoang-ba hoa quá mức, không có cơ sở biến thành bệnh khoe mẽ!

Nhận diện bệnh khoe mẽ không quá khó. Từ lâu, cha ông ta đã có nhiều đúc kết sâu sắc để chỉ những người mắc căn bệnh này: “Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm như mèo mửa”; “thùng rỗng kêu to”, “làm ít, xít ra nhiều”…

Ngoài xã hội, dễ thấy bệnh khoe mẽ biểu hiện qua những hành vi chơi trội, chơi ngông khoe tiền, khoe của, khoe nhà cửa, ô tô sang; là những phát ngôn, hành vi “không giống ai”… một cách quá mức, thậm chí kệch cỡm.

Là cái gắn liền với những gì bộc lộ bên ngoài mỗi người, nên trong cơ quan, đơn vị, không quá khó để nhận biết bệnh khoe mẽ. Nhẹ thì “chỉ tôi là nhất” lăng xăng chỗ này, chỗ kia nhưng khi cấp trên giao việc cụ thể, thì làm gì cũng sai, cũng hỏng. Đó cũng có khi là những người bằng cấp nhiều và sáng choang, nhưng được giao đảm nhận công việc đúng chuyên môn bằng cấp, thì lúng túng như gà mắc tóc, kết quả tạo ra lại đầy tối tăm. Nặng hơn, thì là kiểu tìm mọi cách né trách nhiệm thuộc chức trách của mình thông qua đổ lỗi cho người khác, cho nguyên nhân khách quan; thậm chí “làm láo, báo cáo hay” v.v...

Nhận diện không khó, nhưng suốt quá trình phát triển của Đảng và Nhà nước ta, căn bệnh này vẫn tồn tại và gây tác hại không nhỏ cho các tổ chức, cơ quan, đơn vị.

Đã có nhiều “chỉ có tôi là nhất” - người mắc bệnh này chỉ chăm chăm nghĩ đến mình, tìm cách “đánh bóng” mình chứ không bao giờ coi việc chăm lo xây dựng một tập thể vững mạnh, đoàn kết. Họ thường nói rất chung chung (để giấu dốt và tránh va chạm); thậm chí nói “một đằng, làm một nẻo”, còn hành động thì tách rời những sinh hoạt thông thường của cơ quan, đơn vị.

Khi "bằng cấp có thật nhưng trình độ không thật" lại cộng thêm bệnh háo danh - đương nhiên người mắc bệnh này phải tìm mọi cách che chắn cho khỏi lộ sự kém cỏi, dốt nát. Hình ảnh dễ thấy là im lặng trong cuộc họp nhưng “nổ” rất kêu ngoài cuộc họp, bất chấp nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng - kiểu như: “Tôi không muốn nói”, hoặc “ý kiến ông A, bà B là như thế, tôi buộc phải theo số đông, nhưng không nhất trí” (!?).

Sự kém cỏi về tài nhưng mắc bệnh khoe mẽ thường có các cấp độ bệnh: Nhẹ thì né trách nhiệm, không giữ được tư cách tiền phong gương mẫu của người đảng viên. Nặng hơn một chút là tìm cách tập hợp, lôi kéo những người ủng hộ mình để hưởng ứng, tán dương. Nếu trong lòng đầy ắp tham vọng quyền lực, thì chăm chăm thì thụt gặp người này, vận động người kia kết thành phe nhóm; rồi sử dụng các thủ đoạn tung tin sau lưng, “ném đá giấu tay” để vu oan, bôi xấu thủ trưởng mình, nhằm thỏa giấc mơ quyền lực. Cán bộ có chức vụ cao trong đơn vị mà mắc bệnh này, chắc chắn tập thể nơi đó khó mà có được sự bình yên, đoàn kết thật sự vì mục tiêu chung.

hào quang nhất thời nhưng hậu quả khôn lường

Theo Chuyên, Master Phùng Phương, trong cuộc sống có những thứ không cần khoe ra người khác cũng hiểu. Việc khoe khoang-ba hoa cũng chỉ có hào quang nhất thời, nhưng để lại hậu quả khôn lường, còn mất đi những thứ mình có mà không hay.

Khoe khoang-ba hoa để lại hậu quả

Chuyện xưa kể rằng có anh chàng hay khoe khoang-ba hoa con chó ngao Tây Tạng sức mạnh vô song, đã thách đấu với nhiều con chó khác và đều giành chiến thắng. Cho tới khi thách đấu với "con chó" rụng gần hết lông mà không biết nó thuốc giống gì của một ông già. Cuộc tỉ thí khiến con chó Tây Tạng thua đau, lúc ấy ông già mới cho biết trước khi rụng hết lông người ta gọi "con chó" đó là sư tử.

Vừa qua ở Giang Tây (Trung Quốc), một nhân viên nhà nước bị tạm đình chỉ công việc vì đã khoe khoang-ba hoa sự giàu sang quá mức trên mạng xã hội, tự biến mình thành tâm điểm chú ý trên Wechat (nào là cha làm việc trong chính quyền tỉnh, quan hệ với nhiều người giàu có, từng được tặng điếu xì gà giá 1.200 NDT (180 USD) một bao, uống loại trà trị giá 400.000 NDT (60.000 USD), khoe dùng đồ hàng hiệu cao cấp… khiến cộng đồng mạng tranh luận sôi nổi và hoài nghi anh ta có liên quan đến tham nhũng.

Hậu quả của sự khoe khoang-ba hoa đã thu hút hơn 250 triệu lượt xem, 16.000 bình luận, bản thân anh ta bị tạm đình chỉ công tác, bị điều tra về những phát ngôn của mình... Hóa ra tất cả là do anh ta bịa ra để khoe khoang-ba hoa – và sẽ bị "xử lý theo luật định".

Trước đó, một người có ảnh hưởng trực tuyến với 3 triệu người theo dõi đã bị khóa tài khoản sau khi đăng tải về việc cô ấy giàu có và có nhiều mối quan hệ tốt như thế nào (gồm cả việc giả vờ thường xuyên di chuyển bằng trực thăng của cảnh sát).

Khoe khoang-ba hoa thứ gì thì tương lai có thể sẽ mất đi thứ đó

Con người có bản năng thấy mình quan trọng, muốn mọi người nhận ra giá trị của mình - và người hay khoe khoang-ba hoa là nô lệ cho bản năng này nhiều nhất.

Theo đó, khoe khoang-ba hoa chỉ có hào quang nhất thời, nhưng để lại hậu quả khôn lường. Dân gian cho rằng, người ta khoe khoang-ba hoa về cái gì thì họ sẽ thất bại về cái đó.

- Khoe khoang-ba hoa vẻ đẹp bề ngoài phải cẩn thận kẻo sau này sẽ trở thành người xấu xí;

- Khoe khoang-ba hoa sự giàu có phải cẩn thận kẻo mai này bị phá sản;

- Khoe khoang-ba hoa thành tích học tập tốt phải cẩn thận kẻo sau này thi không đỗ...

Không ít người cho rằng, khoe khoang-ba hoa là đang tự hạ thấp giá trị của chính mình, tự cho người khác thấy rõ mình là người như thế nào, vô tâm cho rằng mình cao hơn người khác, làm tổn thương người khác - và đã làm tổn thương người khác thì quan hệ có tốt được nữa không?

Người xưa còn cho rằng, những bố mẹ khôn ngoan sẽ hạn chế, hoặc không khoe khoang-ba hoa con cái cũng là cách tốt giúp con bớt đi kẻ thù, kẻo khoe quá thì người đời và những năng lượng xấu sẽ ganh tị với con mình – đó là theo quan niệm nếu có được ngọc quý thì chớ có khoe khoang-ba hoa ra, kẻo người xấu sinh lòng tham muốn lấy, hoặc "ma quỷ" sẽ lợi dụng người có tâm địa xấu để hủy hoại viên ngọc.

Họa phúc đời người phải xem họ khiêm tốn, hay kiêu ngạo

Nếu có thể bỏ đi được tính khoe khoang-ba hoa, kiêu ngạo của bản thân sẽ rất tốt cho mình, bởi khoe khoang-ba hoa phô trương thì không có thành tựu to lớn, tự cao tự đại thì hay mất lòng người.

Không nên khoe khoang-ba hoa bằng cách tự lừa dối mình để được chú ý, được công nhận - bởi càng thích thể hiện thì càng chứng tỏ là người thấp kém.

Và nếu xung quanh chúng ta có người hay khoe khoang-ba hoa thì chớ lại gần, mà hãy tránh xa họ sớm kẻo bị vạ lây.

Chuyên gia– Master Phùng Phương cho rằng, cuộc sống có những thứ không cần khoe ra người khác cũng hiểu, khuyên mọi người trong cuộc đời có 3 thứ không nên khoe ra là: Tài năng, tiền bạc, quá khứ vinh hiển.

Cụ thể:

1. Tài năng: Có tài thì không cần phô trương, người có tầm ắt sẽ nhìn rõ tài năng của mình. Nếu chúng ta thực sự tài năng, hay là người có năng lực thì không cần thiết phải nói ra. Hãy để người khác tự đánh giá về mình.

2. Tiền bạc: Khi khoe khoang-ba hoa sự giàu đang được hưởng - đặc biệt là khi đứng trước người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình, sẽ khiến cho cả hai trở nên khó xử.

Sự giàu có là thành quả của quá trình cố gắng, nỗ lực và có cả sự giúp đỡ của nhiều người. Khoe tài sản tiền bạc chỉ thỏa mãn ham muốn tầm thường, không mang lại ý nghĩa tốt đẹp cho bản thân, lại có thể gây ra rắc rối khó lường.

Vậy nên, chúng ta có thể hãnh diện, nhưng tốt nhất chớ có khoe khoang-ba hoa.

3. Quá khứ vinh hiển: Quá khứ có chói lọi đến đâu, thì vẫn không phải là hiện tại. Đừng khoe và đừng sống mãi trong quá khứ mà quên đi cuộc sống ở hiện tại. Bởi lẽ điều đó chỉ khiến người ta giậm chân tại chỗ mà thôi.

Khi gặp một người hay kể lể về quá khứ đáng mơ ước của họ, chúng ta hãy tránh xa càng sớm càng tốt, vì họ có thể sẽ không có tác động tích cực đến cuộc sống của mình. Kết thân với họ chúng ta cũng có thể sẽ bị kéo vào hố sâu của sự hão huyền.

Cuộc sống này là của chính ta. Có tài năng ta không cần phải khoe khoang-ba hoa, phô trương với người ngoài. Tiền bạc, của cải tồn tại rất khách quan và ta không cần phải khoe khoang-ba hoa cho người khác thấy. Quá khứ là trải nghiệm thực tế của ta, và không ai có thể xóa bỏ nó.

ĐỜI NGƯỜI CÓ 3 THỨ ĐỪNG NÓI

Hãy bỏ ra ít phút để đọc hết bài này: Rất đáng đó!

1. Cái tốt của bản thân mình.

2. Những điều không tốt của người khác.

3. Kế hoạch tương lai của bản thân mình.

“Người ta càng hãnh diện về cái gì, thì lại càng dễ mất đi cái đó!”

Có thể ai đó sẽ nói: Cái đáng tự hào là sự thành thật, vậy tại sao khoe khoang-ba hoa lại không thể được? Nhưng người ta có biết khi người ta khoe khoang-ba hoa là người ta đang tự hạ thấp giá trị chính mình, tự cho người đối diện thấy mình là ai và chính người ta đang vô tâm làm tổn thương người khác, một khi người đó bị ai đó làm tổn thương, liệu họ có còn đối xử tốt với mình nữa không? 

Khoe khoang-ba hoa vẻ đẹp bề ngoài, thì phải cẩn thận kẻo sau này lại trở thành một người xấu xí. Khoe khoang-ba hoa sự giàu có, thì phải cẩn thận sau này sẽ bị phá sản. Khoe khoang-ba hoa thành tích học tập tốt, thì phải cẩn thận kẻo sau này thi không đỗ. Tốt nhất là chúng ta không nên tự hào khoe khoang-ba hoa con cái trong nhà thế nào. Chúng ta phải giúp con mình bớt đi kẻ thù, để khiến cho người đời và quỷ thần không ganh tỵ với chúng, mà ngược lại khiến họ bảo vệ và ủng hộ chúng mới phải.

Khoe khoang-ba hoa cái gì, thì phải cẩn thận kẻo tương lai sẽ đánh mất đi chính cái đó!

Ví dụ: Ai đó có viên ngọc quý, họ đi đâu cũng khoe ra cho người khác xem. Như vậy "ma quỷ" sẽ rất muốn hủy hoại viên ngọc của họ.

Con người thường tự hủy hoại đi công đức của mình trong những trường hợp thế nào? Chính là: Hãnh diện về công đức của mình, hãnh diện về việc tu hành của mình, khoe khoang-ba hoa bản thân được hưởng số may mắn.

Đàn ông yêu quý những người phụ nữ như thế nào? Đó chính là những người phụ nữ thông minh có nội hàm, có chính kiến, chứ không phải những người thô thiển mở miệng ra là khoe khoang-ba hoa.

Nếu người phụ nữ bên cạnh chúng ta suốt ngày khoe khoang-ba hoa cuộc sống của họ phong phú ra sao, đầy đủ thế nào, vậy thì trong lòng họ nhất định là rất trống rỗng. Nếu một người phụ nữ suốt ngày đi khoe với người khác rằng gia đình mình rất hạnh phúc, chồng cô ấy vô cùng tốt, không bao giờ có chuyện không vui… vậy thì cuộc sống của cô ấy chắc hẳn không hề êm ả như những gì mà cô ấy nói.

“Thực ra, một người phụ nữ càng khoe khoang-ba hoa điều gì đó nghĩa là họ càng thiếu điều ấy.”

Người phụ nữ có khí chất, thông minh, tự tin là người biết sống khiêm tốn

Thông thường, những người phụ nữ thật sự có khí chất không bao giờ khoe khoang-ba hoa những gì mà mình có, họ không đi kể lể với người khác mình từng đọc bao nhiêu loại sách, từng đi những đâu, có bao nhiêu bộ quần áo, mua những món trang sức đắt tiền nào… bởi vì họ không có cảm giác tự ti.

Một người luôn thích khoe khoang-ba hoa là bởi vì trong lòng họ không có cảm giác an toàn. Chỉ khi khoe khoang-ba hoa để người khác chú ý đến mình thì họ mới cảm thấy bản thân có giá trị. Sự tự tin do khoe khoang-ba hoa giống như một quả bóng được bơm căng rất dễ vỡ. Trong lòng càng không có đủ tự tin thì mới càng phải thổi phồng bản thân lên.

Những người phụ nữ có khí chất chắc chắn là người tự tin, mà người tự tin thì rất ít khi khoe khoang-ba hoa về bản thân hay thành tựu của mình. Bởi vì họ không cảm thấy rằng khi có những thứ gì đó thì sẽ cao hơn người khác một bậc, cũng không cảm thấy tự ti khi người khác có nɦững thứ mà mình không có.

Sự tự tin của họ đến từ những điều mà họ được giáo dục, sự tu dưỡng, những nơi họ từng đi qua và tầm nhìn rộng mở của họ, chứ không phải từ một việc gì đó hay những thành tựu nho nhỏ nào đó.

Còn những người phụ nữ có khí chất thì sẽ không như vậy.

Thật vậy, người phụ nữ có khí chất là người có tâm hồn mạnh mẽ. Họ biết bản thân mình muốn gì, họ không khoe khoang-ba hoa, không tranh giành, không sáo rỗng, không nông nổi, có cả cảm tính và lý tính. Họ không cần cố ý dùng mọi cách để cho người khác biết những thành tựu mà họ đạt được.

Cách đối nhân xử thế, phong thái nói chuyện hòa nhã cùng dáng vẻ thanh lịch của họ cho người khác biết người phụ nữ này là một người có khí cɦất và trí tuệ. Những người phụ nữ biết cách ăn mặc, không khoe khoang-ba hoa, nói chuyện bình tĩnh không nóng nảy, sống và làm việc cùng họ là một sự hưởng thụ.

Đàn ông tự khen mình một chút cũng không sao, nhưng nếu quá thì thành khoác lác và thiên hạ sẽ chê cười. Ông Bill gates, ông Honda... có khoác lác gì đâu mà nổi tiếng thế. Trái lại, có người tự vỗ ngực phong mình là vĩ đại mà thiên hạ cười chê. Lão Tử nói: “Khiêm là cái đức của đất”. Đất có nói năng khoác lác gì đâu mà đắp nên rừng núi, làm nên mùa màng.

Vậy xin các anh hãy khiêm tốn, nên biết mình là ai và ở đâu, làm gì. Chặn họng các anh khi đang khoác lác thì chúng em không dám, nhưng xin các anh đừng nói khoác. Cái giọng khoa trương của các anh làm chúng em sợ, vì nói mười chưa chắc đã được một. Nhiều khi các anh nói mười làm một. Giá như các anh nói một làm mười thì có phải tốt hơn không.

Đã nói khoác là cái óc, cái tay kém hơn cái miệng, như vậy thì vợ con nhờ cậy được gì? Với xã hội, bệnh nói khoác còn tai hại hơn. Vì nói khoác mà ngày nay, ngành giáo dục  đang phải khổ sở chống bệnh thành tích. 100% học sinh lên lớp cả nhưng học đến lớp 6 rồi mà chưa biết đánh vần. Cái gì ta cũng nhất, cái gì ta cũng tuyệt vời nhưng rốt cuộc thì chẳng bằng ai.

Nho gia có câu: Họa phúc của một người còn phải xem người đó khiêm tốn hay kiêu ngạo.

Con người, không nên tùy tiện nói ra những việc chưa hoàn thành và các kế hoạch của tương lai.

Nhân quả, nói ra rồi sẽ thay đổi. Cũng giống như ân oán trong nhân gian, nói thẳng ra nhân quả thì có thể sẽ khiến nặng thêm hoặc sẽ gặp phải báo ứng. Vẫn chưa làm xong xuôi, mà nói trắng ra là một điều kiêng kỵ.

Trong Mật Tông chính là khuyên răn con người không nên tùy tiện nói ra kế hoạch, những việc chưa hoàn thành. Đây được coi là việc riêng tư. Trừ khi là đã hoàn thành, khỏi hết bệnh, khi hóa giải hết mới có thể tiết lộ một chút vừa phải, hơn nữa phải giấu tên giấu tuổi.

Trong kinh Lăng nghiêm có viết: “Tính cuồng dừng lại thì chính là dừng ở cõi Phật”. Tính cuồng ở đây là nói tính ngông cuồng tự đại, cả mơ ước viển vông và thái độ coi thường người khác của người ta. Kiểu người luôn vỗ ngực cho mình là thông minh nhất, chỉ biết mình cái gì cũng hơn người.

Vậy cõi Phật là gì? Đó chính là giác ngộ, đó chính là khai ngộ.

Do đó nếu người ta có thể bỏ đi cái tính khoe khoang-ba hoa, kiêu ngạo của bản thân mình, thì đây là điều rất tốt cho người ta.

Cách để Phát hiện Nói khoác

Biết cách quan sát các biểu hiện trên gương mặt của một người nào đó để xác định xem liệu người đó có đang Nói khoác hay không sẽ tránh cho chúng ta trở thành nạn nhân của một kẻ lừa đảo. Điều đó cũng có thể giúp chúng ta biết được khi nào mình nên nghe theo tiếng gọi của trái tim để quyết định đến với một kẻ lạ mặt đầy quyến rũ nào đó. Phương pháp phát hiện Nói khoác trên còn được các nhà phân tích sử dụng khi giúp lựa chọn thành viên bồi thẩm đoàn; còn cảnh sát sử dụng nó trong quá trình điều tra. Ngay cả các thẩm phán cũng dùng phương pháp phát hiện Nói khoác để quyết định xử có lợi cho bên nào. Để có thể sử dụng những kỹ thuật này, chúng ta cần học cách đọc được những biểu hiện vô cùng nhỏ trên khuôn mặt và cơ thể mà hầu hết mọi người đều bỏ qua. Kỹ năng đó cần phải luyện tập một chút nhưng khi đã thuần thục thì thực sự rất thú vị! Để bắt đầu, vui lòng tiếp tục theo dõi...

Phương pháp 1

Phát hiện Nói khoác qua Gương mặt và Ánh mắt

1.Hãy tìm kiếm những biểu hiện cực kỳ nhỏ.

Đó là những biểu hiện thoáng qua trên gương mặt chỉ một phần trăm giây nhưng lại tiết lộ cảm xúc thật đang bị che dấu bởi lời Nói khoác. Một số người bẩm sinh đã rất tinh nhạy, tuy nhiên hầu hết mọi người phải tự rèn luyện để phát hiện được những biểu hiện vô cùng nhỏ này.

Thông thường, khi một người Nói khoác, biểu hiện siêu nhỏ đó sẽ là một tâm trạng lo lắng, thể hiện qua đôi lông mày nhíu lại, và tạo nên những nếp nhăn ngắn trên trán.

2.Hãy tìm những dấu hiệu như sờ mũi hay che miệng.

Người ta thường có xu hướng sờ tay lên mũi khi nói xạo, còn khi nói thật thì rất ít khi làm điều đó. Đây có lẽ là do khi dối trá, một lượng adrenaline được sản sinh sẽ dồn lên các mao mạch trên mũi gây ngứa ngáy khó chịu. Kẻ Nói khoác thường có xu hướng hay che miệng hoặc để tay gần miệng như để che giấu lời Nói khoác của mình. Khi miệng của họ trở nên căng thẳng, môi mím lại, đó chính là biểu hiện của sự lo âu.

3.Hãy chú ý đến chuyển động của ánh mắt.

Thường thì chúng ta có thể dễ dàng nhận ra ai đó đang nhớ lại hay đang cố bịa chuyện dựa trên cử động mắt. Khi người ta nhớ lại các sự kiện, mắt sẽ liếc lên phía trái nếu họ thuận tay phải. Khi người thuận tay phải nói xạo, mắt họ sẽ liếc về bên phải, còn người thuận tay trái thì ngược lại. Người Nói khoác thường cũng có xu hướng chớp mắt nhanh hơn (“nháy mắt”). Dụi mắt cũng là một biểu hiện thường thấy khi Nói khoác, thường gặp ở đàn ông hơn ở phụ nữ.

Để ý đến mí mắt. Khi một người nhìn hoặc nghe thấy điều gì đó họ không đồng ý, mí mắt sẽ khép lại lâu hơn so với khi một cái nháy mắt bình thường. Tuy nhiên, thay đổi này vô cùng nhỏ nên chúng ta phải biết được rằng bình thường trong tình huống không bị căng thẳng, người đó nháy mắt như thế nào, thì mới có thể so sánh chính xác được. Nếu đưa tay hoặc ngón tay lên mắt, điều đó cũng là dấu hiệu cho thấy rằng kẻ đó đang cố gắng "che giấu" sự thật.

Hãy cẩn thận khi đánh giá độ trung thực trong lời nói của ai đó nếu chỉ dựa vào cử động mắt. Các nghiên cứu khoa học gần đây đã bày tỏ sự nghi ngờ về ý kiến cho rằng nhìn chăm chăm về một hướng nhất định có thể là dấu hiệu cho thấy ai đó đang Nói khoác. Nhiều nhà khoa học cho rằng ánh mắt hướng về đâu cũng không liên quan nhiều lắm đến sự trung thực.

4.Đừng cho rằng có hay không có yếu tố giao tiếp bằng mắt là biểu hiện duy nhất của sự thành thật.

Trái với những gì mọi người thường nghĩ, kẻ Nói khoác không phải lúc nào cũng tránh giao tiếp bằng mắt. Theo lẽ tự nhiên, người ta thường không nhìn thẳng vào mắt mà nhìn vào những vật cố định để tập trung và nhớ lại sự việc. Còn người Nói khoác lại cố tình nhìn thẳng vào mắt để trông có vẻ thành thật hơn; kỹ năng đó có thể được luyện tập để vượt qua sự bất an và để "chứng minh" rằng người đó đang nói sự thật.

Thật vậy, người ta đã chứng minh được rằng một số kẻ dối trá có xu hướng "tăng cường" mức độ tiếp xúc bằng ánh mắt để đối phó với thực tế là các điều tra viên thường dùng tiêu chí này để đánh giá mức độ thành thật. Do vậy, chỉ nên dựa vào ánh mắt ác cảm của một người khi bị hỏi những câu hỏi đánh đố như là một biểu hiện để đánh giá chung chung rằng người đó đang cảm thấy căng thẳng hay không.

Phương pháp 2

Phát hiện Nói khoác qua Lời nói

1.Hãy chú ý tới giọng nói của người đó, đây có thể là một dấu hiệu giúp chúng ta phát hiện Nói khoác một cách dễ dàng.

Người đó bỗng nhiên bắt đầu nói nhanh hoặc chậm hơn bình thường, hoặc sự căng thẳng làm cho giọng nói trở nên the thé hoặc run rẩy. Nói lắp bắp hay nói cà lăm cũng có thể là dấu hiệu của lời Nói khoác.

2.Hãy chú ý đến những chi tiết bị phóng đại.

Hãy xem người đó liệu có phải đang kể lể quá nhiều hay không, ví dụ như, "Mẹ tôi đang sống ở Pháp, ở đó rất đẹp đúng không nào? Anh /Chị không thích tháp Eiffel sao? Ở đó sạch ghê lắm." Quá nhiều chi tiết có thể tiết lộ cho chúng ta rằng người đó đang cố gắng thuyết phục ta tin vào những gì người đó nói.

3.Hãy để ý những cử chỉ cảm tính bốc đồng.

Thời điểm và thời lượng của chúng dường như biến mất khi người ta dối trá. Đó là do kẻ tình nghi đã luyện tập câu trả lời của mình (hoặc đã chuẩn bị cho câu hỏi đó) cũng như cố nói huyên thuyên một chuyện gì đó, bất cứ chuyện gì, chỉ nhằm lấp đầy sự im lặng.

Nếu chúng ta đặt một câu hỏi và người đó ngay lập tức trả lời mình, rất có thể người đó đang Nói khoác. Khả năng là họ đã tập luyện cho câu trả lời đó nhiều lần hoặc đã nghĩ ra câu trả lời chỉ để nói cho xong.

Một biểu hiện khác là việc thiếu các sự kiện có liên quan đến thời gian, ví dụ như "Tôi đi làm lúc 5 giờ sáng, đến 5 giờ chiều tôi về nhà thì anh ta đã chết rồi." Trong cách trả lời có vẻ xuôi tai này, tất cả những sự việc xảy ra giữa hai thời điểm đã được “thuận tiện” bỏ qua.

4.Hãy chú ý đến phản ứng của người đó trước câu hỏi của ta.

Người thành thật sẽ thấy không cần thiết phải tự vệ, vì họ đang nói sự thật mà. Kẻ lừa bịp thì thấy cần phải bù đắp cho lời Nói khoác của họ nên sẽ có thể dùng các chiến thuật tấn công, làm chệch hướng hoặc trì hoãn.

Một người thành thật thường đưa ra lời giải thích thậm chí còn chi tiết hơn khi người khác hoài nghi câu chuyện của mình. Còn người có ý muốn lừa dối sẽ không sẵn sàng tiết lộ nhiều mà chỉ lặp đi lặp lại những gì họ đã chuẩn bị sẵn.

Lắng nghe một phút chậm trễ rất ngắn khi người đó đáp lại câu hỏi. Một câu trả lời trung thực sẽ được gợi nhớ lại rất nhanh. Còn những kẻ dối trá cần xem xét lại những gì họ đã nói với người khác để tránh mâu thuẫn và bịa thêm những chi tiết mới nếu cần. Lưu ý rằng đôi khi người ta ngước nhìn lên chỉ là đang cố nhớ lại điều gì chứ không phải họ Nói khoác – đó có thể chỉ là bản năng tự nhiên mà thôi.

5.Cần cẩn trọng với cách sử dụng từ ngữ của người trả lời.

Ngôn ngữ diễn đạt có thể cho chúng ta những manh mối liệu người đó có đang lừa gạt hay không. Đó là:

Lặp đi lặp lại theo chúng ta từng từ một khi trả lời câu hỏi.

Sử dụng chiến thuật trì hoãn, chẳng hạn như yêu cầu nhắc lại câu hỏi. Các chiến thuật trì hoãn khác bao gồm khen ngợi câu hỏi thật tuyệt vời, rằng câu trả lời không đơn giản chỉ là có hay không, hoặc dùng những câu trả lời kiểu đối đầu như "Còn tùy thuộc vào ý của anh/chị rằng X nghĩa là gì" hay "Thông tin này anh/chị lấy ở đâu ra vậy?"

Tránh dùng dạng rút gọn, cụ thể là nói "I did not do it" thay vì "I didn't do it." Họ đang cố gắng làm rõ nghĩa của lời dối trá đó.

Nói năng lộn xộn và vô nghĩa; những kẻ Nói khoác thường dừng lại giữa câu, nói lại từ đầu và không thể hoàn thành cả câu nói.

Dùng sự hài hước hay mỉa mai của họ để trốn tránh vấn đề.

Dùng các tuyên bố như "nói thật là," "nói trắng ra," "nói một cách hoàn toàn trung thực là," "tôi được dạy là không bao giờ Nói khoác,"vv… Đây cũng có thể là dấu hiệu của sự lừa dối.

Nhanh chóng trả lời "Không" để trả lời một câu hỏi mang tính khẳng định, như "Bạn chỉ lau rửa mấy cái bình này qua loa thôi, đúng không?", người đó sẽ trả lời là "Không phải, tôi không hề lau rửa chúng qua loa đâu" cứ như họ đang cố gắng để không bị đánh giá là trả lời chậm trễ.

6.Chú ý khi người đó lặp đi lặp lại lời họ nói.

Nếu như kẻ tình nghi cứ dùng đi dùng lại những từ ngữ giống hệt nhau, hết lần này đến lần khác, thì đó có thể là lời Nói khoác. Khi bịa chuyện, người ta sẽ cố gắng nhớ lại những cụm từ hoặc câu nói nào đó nhất định để nghe có vẻ hợp lý. Khi được yêu cầu giải thích lần nữa, kẻ dối trá sẽ lại tiếp tục sử dụng lại những câu nói "thuyết phục" y hệt đó.

7.Lưu ý khi người nói bỏ lửng giữa câu.

Nói nửa chừng là khi một kẻ dối trá thông minh cố gắng lèo lái sự chú ý ra khỏi chính mình bằng cách tự mình ngắt giữa chừng khi đang nói và chuyển sang một chủ đề khác. Người ta có thể lái sang câu chuyện khác một cách khéo léo như: "Tôi đang đi — Này, bạn mới cắt tóc hồi cuối tuần đấy à?"

Đặc biệt cẩn trọng với những lời khen ngợi từ kẻ nghi vấn. Những kẻ dối trá biết rõ rằng người khác thường có phản ứng tích cực với những lời tán dương, và việc khen ngợi ai đó có thể giúp họ có cơ hội thoát khỏi cuộc thẩm vấn. Hãy cảnh giác với những lời khen bất ngờ.

Phương pháp 3

Phát hiện Nói khoác qua Ngôn ngữ Cơ thể

1.Hãy kiểm tra xem họ có đổ mồ hôi hay không.

Người ta thường đổ mồ hôi nhiều hơn khi Nói khoác. Thực ra, đo lượng mồ hôi tiết ra là một trong những cách thức mà bài kiểm tra Nói khoác sử dụng để xác định sự dối trá (còn gọi là "máy phát hiện Nói khoác" trong phim). Tuy nhiên, nếu chỉ riêng điều này thôi thì không phải lúc nào cũng cho kết quả tin cậy được. Có thể có những người đổ mồ hôi nhiều hơn chỉ vì họ bồn chồn, nhút nhát hoặc do điều kiện gì đó khiến mồ hôi tiết ra nhiều hơn bình thường. Đây chỉ là một trong số nhiều dấu hiệu khác để nhận biết, ví dụ như run rẩy, đỏ mặt và miệng cảm thấy khó nuốt.

2.Cần chú ý khi người đó gật đầu.

Nếu người đó gật hay lắc đầu trái ngược với những gì đang nói, đây có thể là một dấu hiệu, được gọi là "không đồng nhất".

Ví dụ, một người khẳng định rằng họ đã làm điều gì đó, như "Tôi lau mấy cái bình ấy sạch lắm rồi" nhưng lại lắc đầu, thì sự thật là những cái bình đó mới chỉ được lau rửa qua quýt mà thôi. Trừ phi đã luyện tập kỹ càng, thì đây là một lỗi vô ý rất dễ mắc phải vì những phản ứng của cơ thể thường dễ tiết lộ sự thật.

Cũng có khi, khi bị tra hỏi, người đó lưỡng lự một chút trước khi gật đầu. Một người thành thật sẽ gật đầu phụ họa một câu nói hay có câu trả lời "cùng lúc" khi câu hỏi được đưa ra; còn nếu đang cố tình lừa dối, phản ứng đó có thể bị trì hoãn một chút.

3.Hãy đế ý xem người đó có đứng ngồi không yên hay không.

Một dấu hiệu cho thấy ai đó đang Nói khoác là họ không ngồi yên một chỗ, hoặc là cựa quậy cơ thể, hoặc là quờ quạng bất cứ thứ gì xung quanh họ, nguyên nhân do một lượng năng lượng lo âu được sản sinh trong cơn sợ hãi bị phát hiện. Để giải phóng năng lượng này, những kẻ lừa đảo thường nghịch ngợm bàn ghế, khăn tay hoặc một phần cơ thể mình.

4.Hãy quan sát mức độ bắt chước.

Mọi người thường tự nhiên bắt chước theo hành vi của những người mà họ đang tương tác. Đó là cách xây dựng mối quan hệ và bày tỏ niềm hứng thú. Người Nói khoác thường ít khi bắt chước theo vì họ còn đang cố dựng chuyện để khiến người nghe cảm thấy tin tưởng. Những ví dụ sau đây sẽ cảnh báo cho chúng ta biết có điều gì đó không đúng:

Nghiêng người về phía khác. Khi người ta nói thật và chẳng có điều gì phải che giấu, họ thường hướng về phía người nghe. Ngược lại, kẻ lừa đảo thường quay về hướng ngược lại, như một dấu hiệu cho thấy họ không muốn để lộ thông tin nhiều hơn cần thiết. Quay qua chỗ khác cũng có thể đồng nghĩa với việc họ không thích nghe hoặc không có hứng thú, và chỉ muốn kết thúc cuộc nói chuyện này càng nhanh càng tốt.

Với những người thành thật, cử động đầu và cử chỉ trên cơ thể thường được bắt chước theo do tương tác giữa người nói và người nghe. Còn những người đang tìm cách Nói khoác sẽ làm việc này một cách miễn cưỡng, vì thế biểu hiện không sao chép các hành vi và cử động đầu có thể cho thấy họ đang che giấu điều gì đó. Thậm chí chúng ta có thể phát hiện họ cố ý di chuyển tay qua một vị trí khác hoặc nhìn ra hướng khác.

5.Hãy chú ý cổ họng của người đó.

Khi Nói khoác, người ta thường cố gắng làm thông cổ bằng cách nuốt nước bọt hoặc hắng giọng. Việc Nói khoác khiến cho cơ thể của họ tăng cường tiết adrenaline, làm cho lượng nước bọt tiết ra nhiều, rồi lại ít đi. Khi miệng tiết nhiều nước bọt, đối tượng sẽ cố nuốt xuống. Còn khi miệng bị khô, người đó sẽ hắng giọng.

6.Hãy kiểm tra nhịp thở của người đó.

Kẻ lừa đảo thường thở nhanh hơn, thở một hơi dài sau nhiều hơi thở ngắn. Miệng do đó sẽ bị khô (khiến phải đằng hắng nhiều lần). Một lần nữa, nguyên nhân là do cơ thể họ rơi vào tình trạng căng thẳng, khiến tim đập nhanh hơn và phổi cần nhiều không khí hơn.

7.Cũng nên chú ý đến hành vi của các bộ phận khác trên cơ thể.

Hãy quan sát bàn tay, cánh tay và chân của người đó. Trong tình huống không mấy căng thẳng, người ta thường tỏ ra rất thư giãn, chiếm nhiều không gian thông qua việc dang rộng hai tay và cánh tay, thậm chí còn duỗi chân thoải mái. Đối với kẻ đang Nói khoác, những bộ phận này lại có xu hướng thu gọn lại, cứng nhắc và hướng về phía cơ thể họ. Người đó có thể sờ tay lên mặt, tai, hoặc phía sau cổ. Khoanh tay, bắt chéo chân và hạn chế cử động bàn tay có thể là dấu hiệu rằng người đó không muốn tiết lộ thông tin.

Những người Nói khoác thường tránh di chuyển tay trong khi đây là một hành động rất bình thường trong một cuộc tranh luận hoặc đối thoại. Dấu hiệu cảnh báo có thể là đối tượng sẽ tránh không chỉ trỏ ngón tay, xòe bàn tay hoặc chạm các đầu ngón tay vào nhau (khi các đầu ngón tay chụm lại thành hình tam giác, điều đó cho thấy người đó muốn nói ra những điều đang suy nghĩ),vv.

Cần kiểm tra các khớp ngón tay. Những người Nói khoác khi ngồi im sẽ bám chặt vào cạnh ghế hoặc các vật thể khác cho đến khi các đốt ngón tay chuyển sang trắng bệt mà họ không hề hay biết .

Hành động chải chuốt cũng là dấu hiệu thường thấy ở những kẻ lừa đảo, như vuốt tóc, chỉnh cà vạt hay nghịch cổ tay áo.

Hãy ghi nhớ hai cảnh báo sau:

Những kẻ lừa đảo có thể cố tình tỏ ra uể oải để tạo cảm giác "thư giãn". Hành động ngáp dài và buồn chán có thể là dấu hiệu cho thấy họ đang cố diễn trò, tỏ ra hững hờ với tình huống để che giấu sự lừa dối. Họ thư giãn không có nghĩa là họ không Nói khoác.

Ghi nhớ rằng những dấu hiệu trên có thể chỉ là dấu hiệu của sự lo lắng chứ không phải là dối trá. Đối tượng nghi vấn có thể không nhất thiết phải cảm thấy hồi hộp vì Nói khoác.

Phương pháp 4

Phát hiện Nói khoác qua Chất vấn

1.Hãy cẩn trọng.

Mặc dù có thể phát hiện ra sự không trung thực và những lời lừa bịp, cũng có khi chúng ta đánh giá oan cho người khác. Rất nhiều "dấu hiệu" như tính ngại ngùng, nhút nhát, vụng về hay cảm giác xấu hổ/tự ti có thể khiến người khác trông giống như một kẻ dối trá. Một người đang phải chịu áp lực rất dễ bị hiểu nhầm thành lừa gạt vì những biểu hiện của sự căng thẳng khá tương đồng với những dấu hiệu của dối trá. Vì thế, điều quan trọng là chúng ta phải lưu ý cả một "chuỗi" những hành vi và phản ứng đáng ngờ khi quan sát một đối tượng nghi vấn có Nói khoác hay không, vì sẽ không có biểu hiện "À, ra thế!" rõ ràng nào cả.

2.Hãy xem xét một cách tổng thể.

Khi đánh giá ngôn ngữ cơ thể, lời nói và các dấu hiệu khác cho thấy sự dối trá, phải xem xét các yếu tố sau:

Bình thường, nếu không ở trong tình huống bị chất vấn như hiện tại, người đó có dễ bị căng thẳng quá mức hay không?

Có liên quan đến yếu tố văn hóa nào không? Có thể hành vi này là bình thường trong nền văn hóa này nhưng lại được cho là thiếu trung thực trong một nền văn hóa khác.

Chúng ta có thành kiến hay định kiến cá nhân với người này hay không? Chúng ta có muốn người này là kẻ Nói khoác? Hãy cẩn thận, nếu không sẽ rơi vào bẫy đấy!

Người này đã từng Nói khoác chưa? Cụ thể là họ có phải là kẻ lọc lừa đầy kinh nghiệm?

Có động cơ nào không? Chúng ta có lý do chính đáng để nghi ngờ họ Nói khoác hay không?

Chúng ta có thực sự giỏi phát hiện Nói khoác? Chúng ta đã xem xét toàn cảnh hay mới chỉ chăm chăm vào một hoặc hai dấu hiệu?

3.Hãy dành thời gian thiết lập mối quan hệ với người bị cho là lừa đảo và tạo nên một bầu không khí thoải mái.

Đừng cho họ thấy chúng ta nghi ngờ người đó dối trá, hãy cố gắng bắt chước ngôn ngữ cơ thể của người đó và nhịp độ của cuộc đối thoại. Khi chất vấn, hãy hành động một cách có hiểu biết, không độc đoán. Phương pháp này sẽ giúp họ thôi không cảnh giác và chúng ta có thể đọc được các dấu hiệu dễ dàng hơn.

4.Cần thiết lập các dữ liệu tham khảo.

Đó là cách người đó ứng xử khi không Nói khoác. Điều đó giúp chúng ta thấy được cách họ đang cư xử hiện giờ có khác biệt gì với cư xử thường ngày của họ không. Hãy bắt đầu bằng việc tìm hiểu người mà mình chưa biết rõ rồi từ đó tiếp tục tiến xa hơn – người ta thường thành thật trả lời những câu hỏi cơ bản về bản thân. Với những người mình đã hiểu rõ, chúng ta có thể kiểm tra dữ liệu tham khảo bằng cách hỏi người ta những thông tin mà mình đã có câu trả lời.

5.Cần học cách phát hiện độ sai lệch.

Thường thì khi Nói khoác, người ta sẽ kể những câu chuyện có thật, nhưng lại cố tình không trả lời câu hỏi của ta. Nếu một người trả lời câu hỏi "Bạn đã bao giờ đánh vợ mình chưa?" bằng câu trả lời kiểu "Tôi yêu vợ tôi lắm, tại sao lại làm vậy được chứ?" thì theo ngữ nghĩa, anh ta đang nói sự thật nhưng lại tránh né câu trả lời chính của mình. Điều này chứng tỏ anh ta đang Nói khoác hoặc cố tình che giấu điều gì đó.

6.Yêu cầu người đó kể lại câu chuyện lần nữa.

Nếu chúng ta vẫn chưa thực sự chắc chắn họ có nói thật hay không, hãy yêu cầu họ lặp lại câu chuyện nhiều lần. Rất khó để lặp lại các thông tin không đúng sự thật. Trong quá trình kể lại câu chuyện mà họ dựng nên, kẻ dối trá có thể sẽ nói điều gì đó mâu thuẫn, không đúng sự thật hoặc bịa đặt.

Yêu cầu người đó tường thuật câu chuyện ngược từ sau trở về trước. Điều này cực kỳ khó, nhất là khi chúng ta yêu cầu không được thiếu sót chi tiết nào. Thậm chí một kẻ dối trá chuyên nghiệp cũng khó có thể lừa đảo một cách hoàn hảo nếu phương pháp này được áp dụng.

7.Nhìn chằm chằm vào kẻ bị tình nghi với ánh nhìn hoài nghi.

Nếu đang Nói khoác, người đó sẽ sớm trở nên bồn chồn và bất an. Còn nếu đang nói thật, người đó sẽ thường tỏ ra giận dữ hoặc nản chí (như mím môi, nhíu mày, nhướng mí mắt và nhìn lại trừng trừng).

8.Hãy im lặng.

Kẻ dối trá cảm thấy rất khó khăn nếu phải lấp đầy sự im lặng do ta tạo ra. Người đó muốn chúng ta tin vào những lời Nói khoác do họ thêu dệt nên; do đó, sự im lặng khiến họ không thể biết được ta đã bị thuyết phục hay chưa. Nếu chúng ta kiên nhẫn và im lặng, rất nhiều kẻ lừa đảo sẽ tiếp tục huyên thuyên để lấp đầy khoảng trống đó, thêm thắt và rất có thể sẽ phạm sai lầm ngay lúc đó khi chưa hề bị chất vấn gì!

Những kẻ dối trá sẽ cố gắng xem liệu chúng ta đã tin vào câu chuyện mà họ dựng nên hay chưa. Nếu chúng ta không có bất cứ biểu hiện gì, nhiều kẻ sẽ cảm thấy đứng ngồi không yên.

Nếu chúng ta là người biết cách lắng nghe, chúng ta sẽ tránh không cắt đứt câu chuyện của họ, đây là một kỹ thuật tuyệt vời giúp vấn đề tự bộc lộ. Hãy luyện tập cách lắng nghe mà không làm gián đoạn người khác nếu chúng ta có khuynh hướng đó – điều này không chỉ giúp chúng ta có thể phát hiện Nói khoác mà còn giúp chúng ta trở thành một người biết lắng nghe một cách hiệu quả hơn.

9.Hãy theo đuổi đến cùng.

Nếu có điều kiện, hãy xác minh sự thật đằng sau những gì kẻ lừa đảo nói ra. Một kẻ dối trá lão luyện có thể sẽ nói với mình những lý do chúng ta không nên nói chuyện với những người có thể giúp mình xác nhận hoặc phủ nhận câu chuyện. Đây cũng có thể là sự lừa bịp, thế nên đừng ngần ngại mà hãy đi kiểm tra ngay với những người mà kẻ Nói khoác đã cảnh báo. Bất kỳ căn cứ nào mà có thể xác minh được thì nên đối chiếu và kiểm tra.

Lời khuyên

Chúng ta nên kiểm tra xem lời Nói khoác đó có hợp lý hay không. Khi Nói khoác, hầu hết mọi người đều lo lắng và có xu hướng bịa đặt ra những điều chẳng có ý nghĩa gì. Nếu họ kể cho mình quá nhiều chi tiết, có thể họ đang Nói khoác. Yêu cầu họ lặp lại câu chuyện nhiều lần và hãy chắc chắn tất cả các câu chuyện họ kể đều giống nhau.

Chúng ta càng hiểu biết về ai đó thì càng dễ dàng nhận ra lối suy nghĩ của họ, và càng dễ dàng nhận thấy khi nào họ nói sai sự thật.

Một số hành vi của kẻ dối trá đã đề cập ở trên có thể trùng hợp với phản ứng và hành vi của người không hề Nói khoác chút nào. Những người hay lo lắng, nhút nhát, dễ bị khiếp sợ và đầy cảm giác tội lỗi… vì một lý do nào đó, vv. có thể phản ứng lại một cách lo lắng và tội nghiệp khi bị chất vấn hoặc bị áp lực. Những người này có thể dễ dàng trở nên phòng thủ nếu bị buộc tội Nói khoác, đặc biệt là những người có ý thức mạnh mẽ về tính trung thực và sự công bằng. Trông có vẻ như họ đang Nói khoác, nhưng thường là họ chỉ đang bị sốc hoặc xấu hổ khi bất ngờ trở thành trung tâm của sự chú ý.

Những kẻ dối trá thường sử dụng các sự vật sự việc xung quanh họ để thêm thắt chi tiết vào lời Nói khoác. Ví dụ như, đang có một cây bút trên bàn và họ sẽ thêm chi tiết cây bút vào câu chuyện của họ. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy họ đang Nói khoác.

Nếu chúng ta nghĩ ai đó đang nói sai sự thật, hãy hỏi vào chi tiết. Nếu họ tỏ ra lưỡng lự hoặc sờ tay vào mặt, đây có thể là tín hiệu tố cáo họ đang Nói khoác!

Một số người nổi tiếng là lừa đảo. Hãy lưu ý điều này, nhưng đừng để nó dẫn dắt chính kiến của mình. Con người ta luôn luôn thay đổi, việc thiếu niềm tin vào một người vì quá khứ của họ có thể ngăn họ bước sang một trang mới của cuộc đời. Quá khứ trước đây đâu phải là tất cả – cũng như những dấu hiệu dối trá cần phải được đặt trong một bối cảnh rộng lớn hơn, và căn cứ từng trường hợp cụ thể. Cần xem xét rằng đôi khi những người có quá khứ lẫy lừng có thể bị kẻ khác dàn dựng đổ tội để hưởng lợi.

Nếu chúng ta biết rõ về ai đó thì việc biết được người đó có Nói khoác hay không sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Đột ngột thay đổi chủ đề hoặc kiếm chuyện gây cười có thể báo hiệu sự lừa bịp. Việc trở nên tự vệ cao độ, nhìn ra hướng khác hoặc cố gắng thuyết phục chúng ta bằng cách nhìn thẳng vào mắt cũng vậy. Đôi khi, họ sẽ bắt đầu đặt câu hỏi cho mình để hướng sự chú ý ra khỏi họ. Một số người Nói khoác rất giỏi, thậm chí chẳng bộc lộ bất kỳ dấu hiệu nào rõ rệt. Chúng ta phải dựa vào cảm xúc của riêng mình và những bằng chứng mà mình thấy được.

Những kẻ dối trá thường không nói quá nhiều. Nếu chúng ta hỏi, có phải anh đã làm vậy không? Họ sẽ đơn giản là trả lời có hoặc không. Hãy cẩn trọng. Hãy hỏi thêm có phải anh đã làm vỡ lọ hoa? Như thế nào? Chúng ta có thể tìm ra sự thật.

Nếu chúng ta nói "Tôi không tin" hay "Nghe có vẻ không đúng", kẻ dối trá sẽ nổi điên và nói to hơn mức bình thường. Hãy cố gắng đàm thoại, thay vì buộc tội hay chửi rủa.

Cảnh báo

Hãy cẩn trọng với mức độ chúng ta đánh giá tính trung thực của người khác. Nếu chúng ta lúc nào cũng chăm chăm tìm kiếm những lời Nói khoác, người ta sẽ tránh chúng ta vì sợ bị chất vấn. Luôn ở thế tấn công và nghi ngờ tất cả mọi người không phải là sự cảnh giác mà là dấu hiệu của sự mất niềm tin trầm trọng. 

Cần biết rằng có những người thích nhìn chằm chằm mắt đối mắt với mình. Có thể họ đã luyện tập như vậy như một cách để làm người khác nổi cáu hoặc đơn giản họ nghĩ đó là phép lịch sự vì có người đã bảo họ như vậy!

Một số người thực sự bị khô cổ họng và rất tự nhiên, họ cứ hắng giọng và nuốt nước bọt thường xuyên như vậy.

Buộc mình nở nụ cười đôi khi chỉ là đang cố gắng tỏ ra lịch sự; chúng ta đừng xem đó là vấn đề. Nếu ai đó giả vờ cười với mình, cũng có nghĩa là họ muốn tạo ấn tượng tốt với mình, quý mến chúng ta và thể hiện sự tôn trọng đối với chúng ta

Ngôn ngữ cơ thể là một dấu hiệu, nhưng không phải là thực tế. Đừng trừng phạt ai đó chỉ vì cách chúng ta nhìn nhận và suy đoán ngôn ngữ cơ thể và câu chuyện của họ. Luôn luôn phải tìm kiếm chứng cứ chắc chắn trước khi đưa ra kết luận cuối cùng. Ngoài ra, đừng biến việc khám phá một kẻ Nói khoác thành một tình huống kiểu "Nếu không làm cho ra trò thì mình chẳng khác nào một kẻ ngốc"; hãy bỏ qua ý thức cá nhân của mình về sự công bằng qua một bên và tìm kiếm sự thật, động cơ và những hậu quả nghiêm trọng hơn. Mặc dù chúng ta có quyền cảm thấy bị phản bội và tổn thương nếu ai đó đã Nói khoác gây hại cho mình, việc muốn người ta trở thành người dối trá theo định kiến của mình có thể làm lu mờ sự phán đoán của mình.

Các nghiên cứu cho thấy khi chất vấn những kẻ bị tình nghi, người ta luôn thực hiện bằng tiếng mẹ đẻ của họ vì kể cả những chuyên gia về ngoại ngữ khi được hỏi bằng thứ tiếng không phải tiếng mẹ đẻ cũng sẽ có những phản ứng khác (trong lời nói và ngôn ngữ cơ thể).

Một số người thấy bồn chồn khi họ cần đi vệ sinh hoặc khi họ thấy quá nóng/lạnh.

Nhận thức được những hạn chế của người bị tàn tật. Hạn chế đó có thể ảnh hưởng đến phản ứng của một người, vì vậy, việc áp dụng những tiêu chuẩn của người bình thường có thể dẫn đến sự suy diễn sai lầm. Hãy tìm hiểu xem bình thường họ hành động ra sao, rồi từ đó nhận ra những khác biệt.

Những người tự kỷ (bao gồm những người mắc chứng rối loạn tự kỷ) có thể thấy bồn chồn, lo lắng và tránh giao tiếp bằng ánh mắt, đó là một phần phản ứng cơ thể tự nhiên của họ.

Chứng ám ảnh (nhất là chứng sợ giao tiếp xã hội và rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý, gọi là PTSD) đôi khi trông giống như đang Nói khoác; người đó có thể tránh giao tiếp bằng mắt, tránh né người khác và hành xử một cách lo lắng

Những người khiếm thính hoặc gặp vấn đề về thính giác thay vì nhìn vào mắt chúng ta, họ sẽ nhìn vào miệng để đọc khẩu hình và hiểu hơn về những gì chúng ta đang nói.

Các triệu chứng rối loạn lưỡng cực (hưng phấn - trầm cảm) bao gồm việc nói rất nhanh khi người đó đang hưng phấn.