Bản năng
Bản năng là khuynh hướng vốn có của một sinh vật đáp lại một tác
động hay điều kiện cụ thể. Bản năng thường là những mẫu thừa hưởng của những phản
ứng đáp lại một sự kích thích như một phản xạ tự nhiên.
Đối với loài người, bản năng dễ thấy nhất khi quan sát những
hành vi về thân thể, xúc cảm hoặc giới tính, bởi chúng đã được xác định rõ ràng
về mặt sinh học.
Bản năng tạo ra phản ứng tới một kích thích ngoài, làm khuynh hướng
đó chuyển thành hành động, trừ khi chịu tác động của trí tuệ - sáng tạo và linh
hoạt hơn. Bởi phải trải qua nhiều thế hệ mới có thể dần thay đổi bản năng, một
vị trí (nền tảng) trung gian của hành động được lưu lại trong trí nhớ. Nền tảng
này cung cấp những phản ứng đơn lẻ đã thành công dựa trên kinh nghiệm. Những
hành động cụ thể đó có thể chịu ảnh hưởng của học tập, môi trường và những
nguyên tắc tự nhiên. Nói chung, khái niệm bản năng không dùng để mô tả một trạng
thái đã được thiết lập sẵn.
Ví không
có cảnh đông tàn
Thì đâu
có cảnh huy hoàng ngày xuân
Nghĩ mình
trong bước gian truân
Tai ương rèn luyện, tinh thần thêm hăng.
bản năng tự
nhiên của con người
Con người ta ít khi nào hiểu rõ được hành vi của mình, bởi vì
hành vi của họ thường bị giật dây bởi chính sự vô thức, cảm xúc, cái bản ngã và
lý trí còn chưa rõ ràng của họ.
BẢN NĂNG GỐC
- Có 5 bản năng gốc:
+ Bản năng sống ( tồn tại)
+ Bản năng sinh sản(duy trì giống nòi)
+Bản năng bầy đàn(đám đông)
+ Bản năng đầu đàn(quyền lực)
+ Bản năng sáng tạo (tư duy)
Bản năng tự nhiên là phản ứng tự có của con người đáp trả đối với
một kích thích từ bên ngoài mà không hề thông qua sự suy xét của lý trí.
Nhưng hãy tưởng tượng xem, điều gì sẽ xảy ra khi Chúng ta đã nắm vững các bản năng gốc và bên cách đó là
kích thích 18 loại bản năng tự nhiên của con người?
1.
Kích thích
nỗi sợ hãi
2.
Kích
thích bản năng tránh xa điều ghê tởm
3.
Kích
thích bản năng chiến đấu
4.
Kích
thích bản năng tính dục
5.
Kích
thích bản năng tôn ngã (tự tôn bản ngã)
6.
Kích
thích tính tò mò, hiếu kỳ
7.
Kích
thích bản năng yêu thương
8.
Kích
thích bản năng đua đòi
9.
Kích
thích bản năng bắt chước
10.
Kích
thích đức hạnh nguyên thủy
11.
Kích
thích bản năng hối cải
12.
Kích
thích bản năng tin vào uy tín được xác lập
13.
Kích
thích bản năng đáp trả
14.
Kích
thích tính kiên định trong lời nói và hành động
15.
Kích
thích bản năng thích xu nịnh
16.
Kích thích
tâm lý bầy đàn
17.
Kích
thích trực giác của con người
18.
Kích
thích bản năng sinh tồn
Kiên trì
và nhẫn nại,
Không chịu
lùi một phân,
Vật chất
tuy đau khổ
Không nao
núng tinh thần.
Kiểm soát : Là quá trình xác định thành quả đạt được trên thực tế và so
sánh với những tiêu chuẩn nhằm phát hiện sự sai lệch và nguyên nhân sự sai lệch,
từ đó đưa ra biện pháp điều chỉnh sự sai lệch để đảm bảo đạt được mục tiêu.
“Ai cũng muốn là kim cương, nhưng không biết rằng muốn trở thành kim cương phải trải qua áp lực 5.88 triệu tấn, nhiệt độ 1.300 °C. Không chịu được, mãi mãi chỉ là than đá."
Mục đích kiểm soát
- Xác định rõ các mục tiêu, kết quả đã đạt theo kế họach đã định
- Bảo đảm các nguồn lực được sử dụng một cách hữu hiệu
- Xác định và dự đoán sự biến động của các yếu tố đầu vào lẫn đầu
ra
- Xác định chính xác, kịp thời các sai sót và trách nhiệm của từng
cá nhân, bộ phận trong tổ chức
- Tạo điều kiện thực hiện thuận lợi các chức năng ủy quyền, chỉ
huy, quyền hành và chế độ trách nhiệm
- Hình thành hệ thống thống kê, báo cáo theo những biễu mẫu
thích hợp
- Đúc rút, phổ biến kinh nghiệm, cải tiến công tác quản trị
Các nguyên tắc kiểm soát
Để thực hiện có hiệu quả công tác kiểm soát, cần thực hiện theo
các nguyên tắc kiểm soát sau đây:
- Kiểm soát phải trên cơ sở mục tiêu, chiến lược của các nhân,tổ
chức và phải phù hợp với cấp bậc của đối tượng được kiểm soát.
Chẳng hạn, kiểm soát bản thân khác kiểm soát họat động bán hàng
sẽ khác kiểm soát bộ phận tài chính, kiểm soát công tác của phó giám đốc khác
kiểm soát công tác của tổ trưởng. …
- Việc kiểm soát phải được thiết kế theo yêu cầu của cá nhân từng
người hoặc mục tiêu của nhà quản trị.
Kiểm soát làm con người ta , cho nhà quản trị nắm bắt được những
vấn đề đang xảy ra mà họ quan tâm. Vì vậy, việc kiểm soát phải xuất phát từ những
nhu cầu riêng của mỗi con người ,mỗi nhà quản trị để cung cấp cho họ những
thông tin phù hợp.
- Việc kiểm soát phải được thực hiện tại những điểm trọng yếu.
Những yếu tố có ý nghĩa đối với hoạt động của cá nhân hay tổ chức
là các điểm phản ảnh rõ nhất mục tiêu và tình trạng không đạt mục tiêu; đo lường
tốt nhất sự sai lệch, biết được ai là người chịu trách nhiệm về sự thất bại; ít
tốn kém nhất và là tiêu chuẩn kiểm tra hiệu quả nhất.
- Việc kiểm soát phải khách quan.
Nếu việc kiểm soát được thực hiện với những định kiến, thiên vị
sẽ cho kết quả không đúng và sai lệch.
- Việc kiểm soát phải phù hợp với văn hóa của cá nhân , tổ chức,
phù hợp với bầu không khí của môi trường ,tổ chức.
Nếu không như vậy sẽ tạo ra những căng thẳng, mâu thuẫn không
đáng có.
- Việc kiểm soát phải tiết kiệm.
Hoạt động kiểm soát luôn đòi hỏi những chi phí nhất định. Do vậy
cần phải tính toán để làm sao hoạt động kiểm soát được tiết kiệm nhất.
- Việc kiểm soát phải đưa đến các hành động.
Việc kiểm soát chỉ có hiệu quả khi những sai lệch được sửa sai,
điều chỉnh; nếu không thì việc kiểm soát sẽ trở nên vô nghĩa.
Sống theo
bản năng sống chật đời!
Sống theo
lý trí hổ chăng ai?
Sống theo
bày đàn cho người khiến,
Sống chịu
ngu si để mình cười!
Sống mơ sống
ảo sao gọi sống
Sống chỉ
biết mình sống làm chi
Sống vì
nghĩa vì nhân ta nên sống,
Sống mà lọc lừa đời diệt thân.
Trên đây là các kiến thức khoa bảng về
Bản năng và kiểm soát
Các con cháu của ta
Để mở rộng không gian nhìn , ta sẽ cung cấp cho con cháu ta những
ý kiến khác nữa về BẢN NĂNG Có THẬT LÀ BẢN
NĂNG do ta làm “Chủ Xướng”
Liệu khái niệm “con người” mà chúng ta dùng để gán cho mình đã đủ
để nói hết về chúng ta? trong khi chúng ta còn chưa biết chúng ta đích thực là
gì, trong khi khái niệm “con người” mới chỉ là kết quả từ việc hiểu của chúng
ta về chúng ta dựa trên những quan sát và khám phá khoa học, mà tất cả khoa học
- "thứ quý giá nhất mà nhân loại có" - nói như Einstein, là còn "thô sơ và ngô
nghê khi đem đo lường với thực tại.”
“Rất nhiều người sợ nói
ra những gì họ muốn, đó là lý do tại sao họ không có được những gì mình muốn.”
Khái niệm "con người" có gì
sai?
Ngoài các khái niệm “người,” “loài người,” hay “nhân loại” mà
chúng ta dùng để chỉ về mình, thì chúng ta còn dùng khái niệm “con người.” 03
cách gọi đầu tiên không có vấn đề gì bởi vì dùng từ “người” là việc lựa chọn từ
ngữ ngẫu nhiên, không cần biết ta đích thực là gì thì vẫn dùng được, với khái
niệm “người” thì Chúng ta vẫn là một thực
thể bí hiểm như một tiểu vũ trụ cần khám phá. Khái niệm “người” mà chúng ta
dùng để gọi mình không hề cung cấp một thông tin nào về đặc điểm, vị trí hay mối
quan hệ của loài người so với các loài khác.
Nhưng khi ta dùng từ “con người” mà không dùng từ “cây người”
hay “cái người” v.v. trên thực tế để chỉ Chúng ta, thì Chúng ta đã mặc nhiên định dạng, gắn mác và giới hạn
loài người chúng ta, từ một tiểu vũ trụ bí hiểm, từ một loài bình đẳng với các
loài khác, về “loài động vật có thêm tính người,” mà nói như mọi người hay nói
là “con vật/súc vật cao cấp.”
Tuy nhiên, nguồn gốc động vật của loài người (cụ thể là gốc vượn)
cũng chỉ là kết luận khoa học mang tính giả thuyết, chưa chứng minh được và còn
đang tranh cãi (1 & 2). Ngoài ra, thực tế lịch sử cho thấy chúng ta chỉ
thay đổi về các mặt tâm-sinh-lý-hóa theo các điều kiện và hoàn cảnh sống khác
nhau mà thôi, không có cái gọi là "tiến hóa lên một loài cao hơn."
Như vậy, khi ta dùng từ “con người [con vật có thêm tính người]”
để nói về mình thì ngay trong nội hàm của từ đã tiền giả định một quan niệm cho
rằng: chúng ta là một loài động vật thượng đẳng, Chúng ta không bình đẳng mà là đứng trên, Chúng
ta có ý thức và khả năng chế ngự được
các loài.
Khái niệm “con người,” theo đó, mang một định kiến tiềm thức khá
là man rợ và tăm tối, giống với tính chất tăm tối như khi Chúng ta nói ai đó “bị” đồng tính vậy.
“Buổi sáng thức dậy còn muốn ngủ nướng thêm 5 phút, vậy chưa gì
đã mình thua chính bản thân mình rồi.”
Khái niệm "con người" do đâu
mà ra?
Tại sao lại nảy sinh việc dùng khái niệm “con người” này trên thực
tế? có phải khái niệm này nảy sinh vì Chúng ta
đã mặc nhiên chấp nhận niềm tin rằng loài người có nguồn gốc động vật
cùng với các đặc điểm và hành vi của động vật như một lẽ hiển nhiên? dựa trên
cơ sở nào và từ bao giờ mà người ta đã chấp nhận người có nguồn gốc động vật và
cho phép mình thực hiện các hành vi của động vật như là một phần tự nhiên của
“người,” là chân lý?
“Ta không
bao giờ biết được mình mạnh mẽ như thế nào cho tới khi mình không còn bất cứ một
lựa chọn nào khác.”
Các hành vi động vật có thật là bản
năng của loài người?
Rõ ràng khi người ta thực hiện một số hành vi của động vật (giết
mổ động vật, ăn thịt động vật, …. cạnh tranh để sinh tồn, v.v.) ý thức của người
ta khiến Chúng ta thấy trái đạo đức, có
gì đó sai trái, “có lỗi,” và Chúng ta
cũng tự nhiên có cảm xúc ghê tởm với các hành vi xâm phạm người khác hay
loài khác đó. Tuy vậy, đa số vẫn duy trì quan điểm cố hữu rằng các hành vi đó
là bản năng tự nhiên của loài người nên phải chấp nhận, không thể thay đổi và
không cần phải thay đổi. Cũng có quá nhiều người lấy lý do bản năng này để ngụy
biện cho các hành vi động vật của mình.
Như đã nói ở trên, khái niệm "con người" được dùng để
chỉ "loài người" là một khái niệm mang tính hạn hẹp và định kiến.
Theo đó, hoàn toàn không có cơ sở để khẳng định những hành vi động vật mà ta thực
hiện là "bản năng tự nhiên, không thể thay đổi, hay không thể tách rời"
của loài người. Và hoàn toàn tồn tại khả năng rằng, các hành vi đó chỉ là thói
quen mà loài người đã bắt chước và học được từ động vật trong suốt chiều dài lịch
sử khi chúng ta chưa tìm thấy hay sáng tạo ra cách thức của riêng mình để giải
quyết các nhu cầu cơ bản của loài, ví dụ như nhu cầu kiếm ăn để duy trì sự sống
hay sinh sản để duy trì nòi giống.
Khoa học đã khám phá ra rằng cách sinh hoạt, các thói quen vật
lý và dinh dưỡng có thể tác động lên gene và ảnh hưởng đến điều kiện sinh lý của
thế hệ sau. Vậy thì, xét riêng nhu cầu sinh lý “sexual desire” mà Chúng ta nghĩ là nhu cầu tự nhiên của “người,” cũng
hoàn toàn có thể không phải là tự nhiên như ta vẫn nghĩ, mà chỉ là do đã được
hình thành từ việc gene người đã bị tác động bởi thói quen bắt chước hành vi
sinh sản của động vật trong suốt lịch sử lâu dài.
“Nếu cứ dừng lại để tâm đến những con chó sủa vu vơ ven đường, bao giờ mình mới đi được đến đích?”
Suy ngẫm
Bác bỏ nguồn gốc và các hành vi động vật ở người không phải là để
thành thượng đế hay thành thượng đẳng, mà trái lại, là để đem loài người trở lại
vị trí bình đẳng với muôn loài, là để cởi bỏ cái áo động vật quá chật mà trong
hành trình tìm kiếm nguồn cội ta đã mượn mà khoác lên mình.
Ngoài ra, mong muốn chung sống hữu nghị, bình đẳng với nhau và với
các loài khác không hề viển vông nếu chúng ta tìm ra/sáng tạo ra một phương
pháp và cách thức sắp xếp tổ chức sống của xã hội loài người sao cho phù hợp,
hài hoà, sao cho Chúng ta không cần “lợi dụng” hay “xâm phạm” người
khác hay loài khác mà vẫn giải quyết được các nhu cầu của ta...
Các con à ; trong phần trên ta cũng đề cập xung năng ; ta cũng
làm rõ đôi phần theo những gì ta tìm hiểu được
Bản năng là một người có xu hướng bẩm sinh hướng tới các dạng
hành vi tự động phức tạp, thỏa mãn những nhu cầu nhất định của cơ thể. Theo
nghĩa hẹp, bản năng được xác định rằng đây là một tập hợp các hành động được
xác định theo kiểu di truyền. Nó thể hiện ở hành vi hành vi nhằm tìm kiếm thức
ăn, tự bảo quản, thành tích, mong muốn tiếp tục gia đình Chúng ta . Bản năng là
một phản xạ vô điều kiện tạo nên các nguyên tắc của hành vi động vật. Động vật
cao hơn trong sự phát triển cá nhân của chúng đến việc sửa đổi các bản năng cơ
bản, có thể đạt được các biểu hiện hành vi phức tạp hơn. Bản năng con người,
ngoài định hướng sinh học, nghĩa là thỏa mãn nhu cầu cần thiết cho sự tồn tại
cơ bản, đi xa hơn và đề xuất bản năng thỏa mãn nhu cầu cá nhân, ý định (quyền lực,
sự thống trị, giao tiếp).
“Ta không thể chặn những con sóng, nhưng Ta có thể học cách làm thế nào để lướt sóng.”
Bản
năng con người
Vô thức của con người là một bản năng và phản xạ sinh lý phi lý,
mang lại những xung động của năng lượng tinh thần. Họ buộc phải phá vỡ bản thân
dưới ảnh hưởng của ý thức, định kiến văn hóa, chuẩn mực xã hội, để cung cấp
cho mọi người một sự tồn tại xã hội đầy đủ.
Bản năng con người bẩm sinh rất mạnh mẽ, thậm chí sự ức chế có ý
thức của họ không phải lúc nào cũng kiềm chế năng lượng của họ, vì vậy người ta
thường có thể gặp những người cư xử không đúng mực, vì họ không ngăn chặn đúng
các dạng hành vi chảy ra từ nhu cầu sinh học. Nhưng, nhờ có họ, một người không
mất động lực cho cuộc sống, họ là động lực cho hành vi của người ta. Dưới ảnh
hưởng của kinh nghiệm sống có được và sự phát triển cá nhân, bản năng phân biệt
và trở nên phức tạp hơn, do đó một người là một sinh vật có hệ thống bản năng
phức tạp nhất. Tuy nhiên, vẫn có những giải thích rằng nhu cầu và sự hài lòng của
chúng ở động vật và ở người gần như giống nhau. Nhưng, thông tin như vậy rất
sai lầm, vì vậy điều quan trọng là phải nói rằng một người có bản năng đặc biệt
chỉ có đặc điểm của loại người đó, thì ba yếu tố cơ bản sẽ được xem xét: bản
năng sinh sản, tự bảo tồn và sức mạnh. Sử dụng chúng, một người có thể khuất phục
ý chí của người khác và thao túng anh ta cho mục đích riêng của mình.
Trong quá trình giáo dục một người, ham muốn quyền lực và sự
thân mật của người ta bị đè bẹp, có thể hiểu được vì lý do gì. Trên thực tế, họ
nhắc nhở một người về thành tích, là một xung lực mạnh mẽ và có thể xác định
dòng hành vi chính. Nhưng do lo sợ cho cuộc sống của mình, thường một người
không thể sử dụng hết khả năng của mình, không thể thành công. Bởi vì nỗi sợ
chi phối cuộc sống và sự tự bảo vệ dựa vào nó, hóa ra một người đang ở trong sự
kìm hãm nỗi sợ hãi của mình. Trên cơ sở này, việc khuyến khích cai trị và tiếp
tục cuộc đua của họ, cung cấp cho một người mức độ bảo mật cao hơn so với việc
tự bảo vệ dựa trên nỗi sợ hãi.
“Nếu Ta không chịu làm gì cả vì sợ mắc sai lầm, vậy không làm gì cả chính là sai lầm lớn nhất.”
Từ những điều đã nói ở trên, mỗi người phải chịu sự thao túng và
cảm giác sợ hãi, nhưng mức độ của nó phụ thuộc vào ý thức của mỗi người. Nếu
anh ta hiểu nỗi sợ của anh ta là gì, lý do của anh ta, anh ta có nhiều cơ hội
hơn để loại bỏ nó. Nó thường xảy ra rằng những người sợ một cái gì đó, đây là
những gì xảy ra với họ sớm hay muộn. Nhưng, nếu cơn khát quyền lực rất mạnh, việc
tự bảo tồn trở nên yếu và điều này có thể dẫn đến một kết luận bi thảm. Ngoài
ra, có bao nhiêu hành động thiếu suy nghĩ, phù phiếm được thực hiện, do sự nhiệt
tình, tự bảo vệ cũng làm suy yếu nó, đôi khi dẫn đến cái chết.
Điều quan trọng là phải biết rằng bản năng là một loại tự động.
Khi một người không kiểm soát bản thân, sở thích, nhu cầu của mình,người ta sẽ
tự chịu trách nhiệm về những gì đang xảy ra và thường thì hành vi của người ta
trở nên thô sơ và thô lỗ. Một người nhận thức rõ về bản thân và mong muốn của
mình có thể chống lại cả những thao túng và thao túng bản thân và đạt được mục
tiêu của họ một cách hiệu quả hơn.
Bản năng là kinh nghiệm sống của tổ tiên đã phải chiến đấu, trải
qua nỗi sợ hãi và nỗi đau để sống sót. Ý thức không thể chịu đựng được sự căng
thẳng và chuyển trải nghiệm cảm xúc nặng nề vào tiềm thức , bị phong ấn trong bộ
nhớ di truyền. Do đó, khi một người thực hiện các động tác theo bản năng, họ chứa
đầy một phần lo lắng được thừa hưởng từ tổ tiên của họ.
Một đứa trẻ sơ sinh khóc vì sợ, không có mẹ cho con bú và yêu
thương. Một người đàn ông sợ rằng nguồn cung cấp thực phẩm sẽ cạn kiệt, bởi vì
một khi tổ tiên của anh ta đã chết trong nạn đói. Chàng trai đang chiến đấu cho
một cô gái với đối thủ cạnh tranh, có lẽ một trong những tổ tiên của anh ta
không thể có vợ và anh ta phải chiến đấu để giảm bớt nỗi sợ hãi được thừa hưởng
một mình.
“Hãy tin vào bản năng của mình . Ít nhất sai lầm của mình có thể là của mình thay vì của người khác.”
Bản
năng là gì? Con người trong tự nhiên là một mắt
xích trong quá trình chuyển đổi từ một con vật sang một siêu nhân, và ý thức của
người ta cũng gấp nhiều lần. Một phần liên quan đến vương quốc động vật, một phần
khác là thế giới loài người và một phần nữa là “thần thánh”. Trên thực tế, phần
động vật được di truyền, nó là vô thức và quyết định hành vi bản năng. Bản năng
là hành lý của trải nghiệm động vật, nghĩa là, một thứ đã giúp chúng sống và tồn
tại, được tích lũy bởi hàng triệu năm và truyền sang con người. Thiên nhiên bảo
tồn trong nguồn gen của con người những bản năng và phản xạ vô điều kiện cần
thiết cho sự sống sót của con cái. Không ai dạy trẻ sơ sinh nên hét lên nếu muốn
ăn hoặc thay quần áo. Tâm trí bản năng của con người chịu trách nhiệm cho sự sống
còn sinh học, tâm trí có ý thức chịu trách nhiệm duy trì các mối quan hệ, siêu
tâm thức giúp ngay cả một sinh vật hợp lý tiến hóa.
Bằng cách kìm nén và bóp méo bản năng sinh học tự nhiên của con
người, anh ta đã thu được rất nhiều năng lượng cho sự phát triển của một tâm
trí có ý thức, và do đó cho tiến bộ khoa học và công nghệ. Nó chỉ ra rằng nền
văn minh hiện đại đã được tạo ra và tiến bộ do bản năng bị kìm nén. Do đó, các
cảm giác khác cũng suy yếu: thị giác, thính giác, vị giác. Đến nay, có rất nhiều
người có vấn đề về thính giác, thị lực và nhiều người thừa cân. Con người hiện
đại rất xa cách với môi trường sống tự nhiên của anh ta, do đó anh ta thực sự
thấy mình bị tước đi sự giúp đỡ từ bản năng và cảm giác tự nhiên bị áp bức,
trong khi vẫn ở một mình với thiên nhiên hóa ra bất lực và dễ bị tổn thương.
Bản năng tự nhiên, bẩm sinh của con người không thể được gọi là
không xấu cũng không tốt, vì chúng là công ty con có nghĩa là cho sự sống còn của
con người. Nhưng khi một người có lối sống vô lý, phù phiếm, thỏa mãn bản thân
với mọi loại tiện nghi, người ta không khác gì một con vật, mặc dù thực tế là
người ta biết sử dụng điện thoại và lái xe. Không phải vô cớ mà một người tin rằng
người ta vượt trội hơn một con vật - theo cách này, người ta luôn xâm chiếm trí
tuệ, tâm trí có ý thức trong bản năng của mình, trong vô thức.
“Hãy đi theo bản năng của mình. Đó là nơi trí khôn chân chính thể hiện bản thân.”
Các
loại bản năng
Tất cả các loại bản năng có thể được chia thành nhiều nhóm:
-
Nhóm sinh sản (tình dục và cha mẹ),
-
Xã hội (hợp nhất phù hợp, củng cố liên quan, cô lập không liên quan, hợp
nhất theo chiều dọc, hợp nhất ngang),
-
Thích nghi với môi trường tiến hóa (kiến tạo, lãnh thổ,
phong cảnh, thu thập và tìm kiếm, di cư, tự giới hạn số lượng loài, đánh bắt và
săn bắn, nông nghiệp và thú y), giao tiếp (ngôn ngữ, nét mặt và cử chỉ, âm thanh
không giao tiếp bằng lời nói).
Bản năng sống còn của cá nhân tập trung vào sự sống còn của cá
nhân và có thể độc lập hoặc thể hiện bản thân khi tương tác với người khác. Như
đã đề cập, bản năng là một phản xạ vô điều kiện, và bản năng cơ bản là tự bảo tồn,
đảm bảo an toàn cho bản thân trong thời điểm hiện tại. Đó là, đó là sự hài lòng
ngắn hạn, có những bản năng dài hạn hơn, ví dụ, sinh sản.
“Tôi yêu người có thể cười trong nghịch cảnh, có thể tìm sức mạnh trong sự khốn cùng và trở nên can đảm nhờ suy nghĩ. Những tâm hồn nhỏ bé có thể chùn bước, nhưng người có trái tim kiên định và được sự đồng thuận của luơng tâm sẽ theo đuổi những nguyên tắc của mình cho đến chết.”
Nhóm
đầu tiên bao gồm bản năng
sinh sản.
Chỉ thông qua sinh sản,
các gen có thể tồn tại theo quy mô tiến hóa theo thời gian và sinh tồn chỉ là một
bước phụ trợ để sinh sản. Trên cơ sở bản năng sinh sản, xã hội hình thành. Bản
năng tình dục và cha mẹ là hai trong số các loài sinh sản.
Bản năng tình dục quyết định giai đoạn đầu tiên của sinh sản -
thụ thai.
Chất lượng cao của một đối tác tiềm năng được xác định thông qua
điều kiện di truyền thích hợp và chăm sóc lâu dài cho con cái. Việc tập trung
vào chăm sóc dài hạn như vậy phản ánh nhu cầu hỗ trợ và giúp đỡ của người cha.
Trong quá khứ tiến hóa, thiếu sự hỗ trợ gây nguy hiểm cho một cuộc sống trẻ
con. Thời kỳ bất lực của trẻ con đã hạn chế rất nhiều khả năng của người phụ nữ
trong việc độc lập có được thức ăn, sự bảo vệ và chỉ có một người đàn ông tận tụy
và dũng cảm mới có thể giúp đỡ người phụ nữ trong tất cả những điều này. Một
cái gì đó đã thay đổi kể từ đó, và bây giờ, nó không phải là hiếm khi gặp một
người phụ nữ độc thân có con, hoặc một người đàn ông không thể là trụ cột gia
đình.
Bản năng của cha mẹ, đặc biệt là người mẹ, là chương trình bẩm
sinh được nghiên cứu nhiều nhất của con người. Nhiều nghiên cứu và quan sát chứng
minh rằng ý nghĩa của bản năng (tình yêu dành cho trẻ em, mong muốn bảo trợ và
chăm sóc, bảo vệ) được quy định ở cấp độ sinh học.
“Không gì mang tính lừa gạt như lý trí con người, không gì trơn trượt và có thể đảo ngược như thứ mà ta gọi là 'logic'. La bàn thực sự của cuộc đời là bản năng tinh thần.”
Nhóm
thứ hai là bản năng xã hội.
Giá trị của bản năng được thể hiện trong giải pháp của các nhiệm
vụ lâu dài là sự thịnh vượng của loại hình này, nó góp phần hỗ trợ các chiến
thuật hành vi dài hạn thông qua việc thực hiện các hành vi đặc biệt, kết hợp một
số cá nhân thành một cấu trúc xã hội duy nhất. Điểm đặc biệt của hành vi này là
sự sẵn sàng của mọi người để hy sinh bản thân vì mục tiêu phổ quát. Thông thường
những người trong các hiệp hội như vậy bị thao túng, sử dụng cho mục đích cá
nhân. Bản năng xã hội có một số phân loài.
Hợp nhất anh chị em là hiệp hội lâu đời nhất dựa trên sự thống
nhất di truyền của các thành viên của nhóm này. Ý nghĩa của bản năng là một
thành viên của sự hợp nhất như vậy tìm cách bảo vệ và phát triển toàn bộ gen,
chứ không chỉ là tính cách của người ta.
“Người tài không lộ tướng, lộ tướng thì không phải người tài! Người có bản lĩnh khác thường thì tính tình kín đáo, chẳng mấy ai nhìn ra được.”
Sự cô lập không liên quan thể hiện sự cạnh tranh giữa những người
ngoại lai, từ đó, góp phần vào sự hạnh phúc của gen thông qua sự thống nhất và
tình yêu của các đơn vị với nhau. Sự thù địch của việc củng cố mối quan hệ họ
hàng với sự cô lập không liên quan được chứng minh bằng thực tế là các quần thể
tự phân định mình khỏi những người khác và xung đột rất gay gắt với họ có trong
mối quan hệ họ hàng mạnh mẽ hơn trong chính họ.
Hợp nhất phù hợp có nghĩa là một hiệp hội của các cá nhân trong
đó một nhà lãnh đạo không được xác định, và trên thực tế, không ai phụ thuộc
vào bất cứ ai, nhưng mọi người đều sẵn sàng cho một số hành động tập thể. Nó được
tạo ra một cách ngẫu nhiên, thông qua sự công nhận của một cá nhân từ một loài
nhất định bởi một cá nhân khác từ cùng một loài và họ bắt đầu đi theo nhau. Sự
hợp nhất như vậy xảy ra bởi vì cơ thể có xu hướng tồn tại theo bản năng và biết
rằng hành động cùng nhau, tìm kiếm thức ăn, bảo vệ lẫn nhau sẽ dễ dàng hơn, an toàn
và hiệu quả hơn so với việc đi lang thang một mình. Các hiệp hội như vậy được
quan sát thấy trong các sinh vật đơn giản nhất. Sự hợp nhất như vậy cũng xảy ra
giữa những người, ví dụ, những người không có nơi cư trú cố định đoàn kết theo
cách này và bắt đầu sống cùng nhau, tìm kiếm thức ăn và chia sẻ với người khác.
“Bản lĩnh
là sức mạnh hợp nhất của kinh nghiệm, trí tuệ và đam mê trong guồng hành động.
Người không khoe khoang chưa biết họ tốt hay xấu nhưng là người có bản lĩnh, biết giấu kín thực lực của mình.”
Hợp nhất theo chiều dọc được thể hiện trong sự phụ thuộc của một
người vào hầu hết các nhóm. Đệ trình ở đây được hiểu là sự hạn chế quyền tự do
hành động của nhóm chủ thể, quyết định mệnh lệnh của các cá nhân lãnh đạo nó,
người có quyền tự do hành động là không giới hạn. Một nhóm như vậy rất mạnh và
giống như sự hợp nhất của một sinh vật duy nhất, nhưng bản thân các thành viên
của nó không phải lúc nào cũng là người thân.
Hợp nhất theo chiều ngang dựa trên lòng vị tha (cùng có lợi). Không
cần đề nghị rằng sẽ có một số loại dịch
vụ thanh toán hay gì gì đó hoặc phản hồi cho hành động vị tha. Do đó, lòng vị
tha như vậy không hoàn toàn không quan tâm, vì mọi người đều quen với việc hiểu
nó.
Không chỉ phổ biến giữa con người, mà còn tồn tại trong vương quốc
động vật. Một người có thể sử dụng lý trí, có thể giúp một người nhận ra không
phải là viễn cảnh của sự lừa dối, về nguyên tắc. Khi sự lừa dối được áp dụng
cho con mồi tiềm năng hoặc cho một kẻ săn mồi tấn công, hoặc chiến tranh, thì
đây không được coi là một sự lừa dối, mà là một phương tiện sinh tồn. Sự lừa dối
của người ta được xem xét khi áp dụng cho một thành viên trong gia tộc của người
ta, nơi nuôi dưỡng niềm tin và giả định sự hợp nhất. Bản năng thường được biểu
hiện ở trẻ em, những người nguyên thủy hơn và bao gồm các hợp nhất theo chiều dọc
chặt chẽ hơn, liên quan đến sự trầm trọng của tất cả các biểu hiện bản năng.
“Trong mỗi chúng ta, thậm chí ngay cả những người ôn hòa nhất, đều có một loại khát khao tồi tệ, hoang dã, và vô luật.”
Nhóm
bản năng thích nghi trong phạm vi tiến hóa của
môi trường sống, đó là môi trường mà sự tiến hóa của tổ tiên loài người cổ đại
đã diễn ra, sự thích nghi của chúng. Đông Phi được coi là một môi trường như vậy,
2,6 triệu năm trước những người đầu tiên sống ở đó. Hoàn cảnh lúc đó buộc mọi
người phải tìm kiếm thức ăn, chiến đấu vì nó, sống sót và những bản năng này vẫn
được bảo tồn trong con người, mặc dù người ta đã không sử dụng chúng trong một
thời gian dài. Nhưng nếu điều đó xảy ra mà loài người một lần nữa thấy mình
trong điều kiện như vậy, con người sẽ có thể sống sót, nhờ vào di sản của các
thế hệ.
Các nhóm con của bản năng được bao gồm trong nhóm này không liên
quan và không phù hợp ngay bây giờ, nhưng Chúng ta cần biết về chúng.
Lãnh thổ - được thể hiện trong sự phân công cho một nhóm hoặc cá
nhân của một lãnh thổ cố định trong đó cô tìm kiếm thức ăn, nước uống, giấc ngủ.
Nhưng không phải tất cả các loài nhận ra rằng chúng có lãnh thổ. Họ không hạn
chế sự tiếp cận của người lạ, và ngay khi họ xuất hiện, họ dường như hiểu từ họ
rằng đây là lãnh thổ của họ và bắt đầu bảo vệ nó. Người đàn ông thông minh đã
đi xa hơn thế này, và anh ta nhận ra nhà của mình ở đâu, và nơi anh ta đang đến,
hoặc nơi văn phòng. Theo đó, có một ý kiến cho rằng, nhờ bản năng lãnh thổ,
con người đã học được cách trừu tượng và không bị lạc trong không gian.
"Hãy hiểu mình." Nhà triết gia già nói. "Hãy cải thiện mình." Nhà triết gia trẻ nói. Mục đích lớn nhất của chúng ta trong dòng thời gian không phải là lãng phí tài năng và lòng nhiệt huyết vào những thứ bên ngoài mà rồi chúng ta sẽ phải bỏ lại sau lưng. Chúng ta cần nuôi dưỡng bên trong mình tất cả những gì mà chúng ta có thể mang vào cuộc hành trình vĩnh hằng phía trước.”
Trong
bản năng của sở thích cảnh quan, nguyên tắc trung
tâm. Lách là một cách di chuyển trong một dải rừng nơi mà phải di chuyển tay dọc
theo cành cây. Đây là cách những con khỉ hình người di chuyển xung quanh, lắc
lư, như trên một chiếc xích đu, trên một nhánh và nhảy lên một cái khác. Bản
năng này có tiếng vang trong một số hình thức hành vi của con người: lắc lư các
em bé để làm dịu chúng, thèm được trèo cây, các loài hấp dẫn từ trên cao và những
thứ tương tự.
Hành vi bản năng trong thu thập và tìm kiếm là chuyên môn sinh
thái đầu tiên của con người. Những gì một người tìm thấy, sau đó anh ta đã ăn -
trái cây, rễ, chim, động vật nhỏ. Cuộc săn lùng xuất hiện nhiều sau đó, và được
thực hành lẻ tẻ.
Bản năng xây dựng được thể hiện trong việc đánh dấu lãnh thổ của
họ bằng một số loại xây dựng nhân tạo. Ở chim, đây là tổ, ở ong, ong mật, ở người,
một túp lều bắt đầu, rồi một ngôi nhà. Sự phát triển của hoạt động xây dựng bắt
đầu với việc sản xuất các công cụ, được cho là để xây dựng một ngôi nhà. Vì vậy,
con người đã đến với việc xây dựng các cấu trúc hiện đại của nền văn minh công
nghệ.
“Bậc thềm tiến vào thánh đường của trí tuệ là biết sự ngu dốt của chính mình.”
Bản năng di cư xác định sự di chuyển không gian để tìm một nơi tốt
hơn hoặc buộc phải làm điều này thông qua những thay đổi trong môi trường mà điều
kiện lưu trú đã thay đổi. Chim hoặc cá voi, dựa trên đặc điểm vòng đời của
chúng, di cư tùy theo mùa. Một lối sống di cư ổn định được dẫn dắt bởi những
người du mục, giang hồ, trong quá khứ. Bây giờ nhiều người đang rời khỏi quê
hương của họ, chuyển đến một quốc gia chưa biết hoặc đến một lục địa khác, để
tìm kiếm một cuộc sống tốt hơn.
Tự giới hạn số lượng loài là một trong những bản năng gây tranh
cãi của cá nhân. Thật khó để tưởng tượng việc tạo ra một hành vi bản năng và định
hướng lâu dài như vậy thông qua lựa chọn tự nhiên ở cấp độ của các cá nhân. Lời
giải thích hợp lý nhất cho hành vi này sẽ là lựa chọn nhóm, diễn ra ở cấp độ
dân số và nhóm, thay vì cấp độ của các cá nhân. Nhưng lý thuyết về lựa chọn
nhóm đã bị bác bỏ thông qua việc phải thừa nhận rằng những sinh vật không đủ
thông minh không có khả năng đạt được mức độ cao của các mục tiêu hành vi dài hạn.
Tuy nhiên, hành vi nhằm mục đích tự giới hạn loài, dường như được thể hiện quá
bản năng, được quan sát thấy ở người và động vật.
“Ta chuẩn bị bản thân để nhận ra cơ hội, để theo đuổi và nắm bắt cơ hội trong khi phát triển sức mạnh của tính cách, và xây dựng hình ảnh cái tôi cho phép mình sống càng biết tôn kính bản thân mình.”
Ý nghĩa của bản năng này được thể hiện bằng cách ngăn chặn dân số
phát triển mà không có sẵn các nguồn lực cần thiết. Nó bật khi sự dư thừa của
dân số được cảm nhận trên một chỉ tiêu nhất định và sự bao gồm kịp thời của nó
giúp giảm dân số xuống mức yêu cầu. Nó có thể biểu hiện thông qua việc giảm cảm
giác bản năng của cha mẹ, không muốn có con, giảm việc chăm sóc con cái, thiếu
quan tâm đến trẻ em, thế giới trầm cảm tăng cường và giảm bản năng tự bảo tồn.
Trong quá khứ tiến hóa của loài người, săn bắn và câu cá không kỳ
dị lắm, sau đó thu nhập được thắng thế. Chỉ với thời gian, họ đã đến với điều
này và thấy rằng phương pháp này mang lại cho họ nhiều con mồi hơn, bổ dưỡng
hơn nhiều. Ngày nay, săn bắn chỉ để giải trí, đàn ông thử sức mình như thợ săn
tổ tiên, được thúc đẩy bởi sự phấn khích. Sự hài lòng cụ thể của câu cá thể hiện
bản năng của hành vi đó.
Hoạt động nông nghiệp và thú y của tổ tiên được cho là bởi các
nhà khoa học, vì không có dữ liệu chính xác về điều này. Nhưng đánh giá từ sự
chung sống cộng sinh của nhiều loài, có vẻ như trong mối liên hệ này, có thể là
những con vật vẫn được thuần hóa, và chăn nuôi phát triển từ điều này. Không phải
ai cũng biết rằng không chỉ con người, mà cả các động vật riêng lẻ đều tham gia
vào các hoạt động thú y. Kiến, mối, bọ cánh cứng - nuôi nấm, sau đó chúng ăn,
những con kiến khác có thể sinh ra rệp và ăn phân của chúng. Nhìn vào điều
này, sự phát triển của bản năng tương tự ở một người có vẻ khá tự nhiên. Đặc biệt
là khi người ta xem xét thực tế rằng có nhiều người có xu hướng làm việc trên
trái đất, một số người có một nghề nghiệp. Điều quan trọng cần lưu ý là sự thèm
muốn hành động trên trái đất được kích hoạt nhiều hơn ở tuổi già, khi các bản
năng khác biến mất (sinh sản, xã hội).
“Các con hiểu rõ bản thân mình không? Nếu Ta biết rõ chính ta, ta sẽ bỏ chạy.”
Bản năng giao tiếp được hiện thực hóa trong quá trình trao đổi
thông tin giữa ít nhất hai cá nhân. Họ gần với bản năng xã hội, nhưng họ không
trở thành một phần của họ, vì họ không dẫn đến sự hợp nhất của các cá nhân.
Trong hầu hết tất cả các công đồng của sinh vật, có giao tiếp, như nhắn tin. Rộng
hơn một chút, nó được sử dụng trong quá trình tìm kiếm đối tác giao phối. Điều
này bao gồm những bản năng như vậy: nét mặt và cử chỉ, giao tiếp âm thanh không
lời và ngôn ngữ.
Biểu cảm và cử chỉ trên khuôn mặt rất biểu cảm của con người.
Các mô hình hành vi như vậy không xa phản xạ vô điều kiện trong chủ nghĩa tự động
của họ. Kìm nén hoặc che giấu cảm xúc thật, được tự động thể hiện ngay lập tức
bằng nét mặt hoặc cử chỉ nhất định, mang lại cho một người rất nhiều giá trị
khác nhau. Thay đổi cử chỉ không tự nguyện và sự căng thẳng của cơ mặt, cố gắng
miêu tả, một cách tự nhiên nhất có thể, những cảm xúc không có ở đó, quá trình
này rất phức tạp và điều này chỉ có thể được thực hiện bởi các diễn viên tài
năng.
Phương pháp giao tiếp phi ngôn ngữ có phần gợi nhớ đến giao tiếp
âm thanh của động vật và chúng ta đã thừa hưởng nó từ những con khỉ hình người.
Một cách giao tiếp như vậy được thể hiện bằng một tiếng kêu bất ngờ, một tiếng
gầm gừ dữ dội vào lúc giận dữ, một tiếng rên rỉ đau đớn, một tiếng rên rỉ ngạc
nhiên và những âm thanh khác nhau như vậy có thể hiểu được trong tất cả các nền
văn hóa. Các nghiên cứu đã được tiến hành chứng minh rằng khỉ tạo ra âm thanh rất
giống về mặt ngữ âm với lời nói của con người.
Một trong số ít bản năng được xác nhận ở cấp độ sinh lý thần
kinh là ngôn ngữ học. Ngữ pháp phổ thông trực tiếp (các nguyên tắc ngữ pháp),
là nền tảng của tất cả các ngôn ngữ, là một hiện tượng tự nhiên và không thể
thiếu, sự khác biệt trong ngôn ngữ trên thế giới được giải thích là thái độ đa
dạng điều chỉnh của bộ não. Do đó, để học ngôn ngữ, trẻ sẽ chỉ cần nghiên cứu
các yếu tố từ vựng và hình thái (từ và bộ phận), và thiết lập chương trình cài
đặt trên máy tính, dựa trên một số ví dụ chính.
“Ta có thể học được từ thầy giáo, nhưng Ta sẽ phải tự học rất nhiều với bản thân, ngồi đơn độc trong một căn phòng.”
Ví
dụ bản năng
Trong thế giới hiện đại, giống như nhiều thế kỷ trước, bản năng
tự bảo tồn của con người có các hình thức biểu hiện hành vi tương tự. Nó trở
nên rõ ràng, ví dụ, trong các tình huống có nguy cơ tử vong hoặc sức khỏe kém,
cũng như khi một người chấp nhận một cách hợp lý một tình huống đe dọa đến tính
mạng. Nguy hiểm ý thức hành động trên các cơ chế tinh thần tiềm thức, đặc biệt,
những người chịu trách nhiệm tự bảo quản. Một sự hiểu biết hợp lý, ví dụ, bức xạ
xuyên thấu có thể gây ra nỗi sợ hãi theo bản năng đối với cuộc sống và sức khỏe
của một người, mặc dù tại thời điểm đó, chính bức xạ không ảnh hưởng đến các
giác quan. Các tiềm thức theo bản năng lưu trữ các kích thích làm sẵn thông báo
về một tình huống nguy hiểm tiềm tàng. Đây là những nỗi ám ảnh liên quan đến nhện,
rắn, chiều cao, bóng tối, hồi hộp và vân vân. Chúng ta thường có thể thấy những nỗi ám ảnh được nhúng
trong tiềm thức được phản ánh trong lĩnh vực văn hóa - kiến trúc, nghệ thuật,
âm nhạc.
Bản năng tự bảo tồn của con người được thiết kế để trong mọi trường
hợp, như bất cứ giá nào, một người cố gắng sống sót. Cơ thể con người được sắp
xếp đến mức nó sẵn sàng đáp ứng với bất kỳ kích thích nào từ môi trường bên
ngoài mang đến một mối nguy hiểm tiềm tàng. Nếu một người bị bỏng, sau đó anh
ta rút tay lại, nếu anh ta lạnh - anh ta mặc quần áo, nếu có ít không khí trong
phòng - anh ta đi vào không khí trong lành để tiếp tục cung cấp oxy, nếu anh ta
không thể bơi, thì dĩ nhiên, anh ta sẽ không xuống nước.
“Ta hoàn toàn chịu trách nhiệm về tất cả con người mình hiện tại, tất cả mọi thứ mình có và tất cả những gì mình sẽ trở thành”
Số phận con người cũng phụ thuộc vào một mức độ thích nghi nhất
định. Nó có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải, thể hiện ở khả năng của một người,
và sẽ thích nghi với các tình huống cuộc sống trong các điều kiện khác nhau. Khả
năng thích ứng như vậy có mức độ phát triển cao, trung bình hoặc thấp. Đó là những
kỹ năng bẩm sinh là bản năng và phản xạ đảm bảo khả năng thích ứng của con người:
bản năng sinh học, ngoại hình, khuynh hướng trí tuệ, cấu trúc cơ thể, tình trạng
thể chất của cơ thể, mong muốn tự bảo tồn.
Nhu cầu lịch sử về việc tiếp tục và bảo tồn một loại gây ra mong
muốn sinh con và nuôi nấng nó. Ở người, không giống như động vật có vú, mong muốn
bản năng sinh ra và làm mẹ đôi khi có được những hình thức biểu hiện không phù
hợp. Nó có thể thể hiện ở sự chăm sóc quá mức của trẻ em, thậm chí là người lớn
và độc lập, hoặc ngược lại, trong sự bất cẩn và vô trách nhiệm với chính con
cái của họ.
Bản năng bẩm sinh của người mẹ được thể hiện từ thời thơ ấu ở những
bé gái thích chơi mẹ - con gái, mang và nuôi một con búp bê và những thứ tương
tự. Nó thậm chí còn sáng hơn ở những phụ nữ đang mong đợi có con hoặc đã sinh
con.
“Bên trong chúng ta có một người biết mọi thứ, quyết chí mọi thứ, làm mọi thứ tốt hơn bản thân ta.”
Hành vi tình dục được định nghĩa là bản năng, nó cũng thể hiện
mong muốn tiếp tục cuộc đua của họ. Cũng có một ý kiến tranh cãi rằng tính đặc
thù của hành vi thân mật của đàn ông, đôi khi, nhưng không phải lúc nào cũng được
xác định bởi thực tế là một người đàn ông, anh ta muốn có được một người phụ nữ
(nữ), có được vị trí của mình và đạt được quan hệ tình dục (điển hình cho một số
động vật). Nó cũng xảy ra rằng họ chán quá dễ dàng và chán rất sớm, và họ từ bỏ
nó. Trong cuộc sống, những người đàn ông như vậy được coi là cá nhân độc thân với
ham muốn phát triển cao, hoặc những người đang tìm kiếm điều đó không thể tiếp
cận. Một số người đàn ông bị xúc phạm bởi một so sánh như vậy với động vật,
nhưng có thể, điều này có ý nghĩa.
Sự thôi thúc bản năng đối với lòng vị tha được thể hiện ở mọi
người thông qua biểu hiện của lòng tốt và sự quan tâm đối với người khác, nó
chiếm ưu thế trong hệ thống bản năng của họ. Những người như vậy rất vị tha, cống
hiến cả cuộc đời cho xã hội, giúp đỡ mọi người, tình nguyện và thường chọn một
nghề phù hợp với công việc của họ: bác sĩ, nhà tâm lý học, luật sư.
Những người đang tích cực đấu tranh để bảo vệ tự do cá nhân của
họ tiết lộ một ví dụ về bản năng tự do. Ngay từ nhỏ, họ đã bộc lộ những cuộc “biểu
tình” khi được bảo phải làm gì đó, cố gắng giáo dục. Và điều này nên được phân
biệt với sự không vâng lời của trẻ em bình thường. Những cá nhân coi trọng tự
do mang theo cảm giác này trong suốt cuộc đời của họ. Ở tuổi trưởng thành, ý thức
của họ về sự cố chấp, liều lĩnh, độc lập, độc lập có thể chuyển thành các hoạt
động liên quan đến cuộc đấu tranh chống lại quyền lực, bất ổn xã hội và quan
liêu. Họ trở thành chính trị gia, nhà báo, nhân vật công cộng.
Sống vì nhân nghĩa nên ráng sống
Sống bao lâu không uổng công sinh
Sống làm gia đình thanh bình
Sống vì dòng tộc quên mình lợi danh
Sống như thế sống thành muôn tuổi
Sống thơm danh, thác gọi anh hùng
Không tham nghìn tứ muôn chung
Sống nghèo, sống cực mà lòng thanh cao
Sống để nói những câu đạo đức
An ủi người cơ cực lầm than
Văn chương tô điểm giang san
Chết rồi vẫn sống muôn ngàn năm sau
Một câu hỏi đặt ra bản năng và xung năng có quan hệ vớ nhau như thế nào ?Các con tiếp tục cùng ta đi tiếp nhé
Người ta hay nhắc đến từ “bản năng” của con người, trong lúc
nhìn thấy nhiều điều “hỗn độn” trong hành xử xung quanh, đến mức gần với phần
“con”, Ta nghĩ nên làm rõ thêm ý nghĩa của
“bản năng” và muốn phổ biến từ “xung năng”, hòng giải thích rõ hơn hành vi của
con người.
Nôm na, bản năng là từ dùng để chỉ những gì độc lập với ý chí
con người, khác với xung năng: với bản năng, người ta phản ứng kiểu như rút tay
ra thật nhanh khỏi lửa để tránh bị bỏng, với xung năng, người ta sung sướng gặm
nhấm miếng chocolat – và cái khác nhau là ở chỗ: người ta không thể không rút
tay nhanh khỏi lửa, nhưng người ta có thể ngừng ăn miếng chocolat. Bản năng bị
định hình (cố định), không thay đổi được, còn xung năng thì có thể thay đổi,
nên còn được nói là có thể “đào tạo” được.
“Chẳng có bản năng nào như bản năng của trái tim.”
Vì vậy, khi nói tới bản năng, chúng ta nhắc tới điều có ở mọi động
vật, được lập trình: bản năng kiếm mồi, bản năng sinh sản – bản năng chỉ nhằm đạt
được mục đích (có thức ăn,truyền giống), và bị xác định bởi đối tượng (đối tượng
gọi ra phản xạ không điều kiện, ví dụ như nguy hiểm thì gọi ra phản ứng chạy trốn).
Còn với xung năng, con người có thể điều chỉnh được nó, con người có thể bị
thôi thúc mạnh như bản năng, nhưng con người có thể thay đổi nó ở cả mục đích
và ở cả đối tượng – nhưng để làm được, nó đòi hỏi nhận thức trước hết.
Ở động vật, chúng chỉ sống và chết với bản năng, còn ở con người,
luôn có cuộc chiến giữa các xung năng sống và xung năng chết. Chúng ta không
nhìn thấy xung năng trực tiếp, nhưng chúng ta thấy sự có mặt của nó trong các
hoạt động của con người. Xung năng sống là những gì khiến con người sống sót,
thúc đẩy việc kế thừa nòi giống, tăng trưởng, những gì liên quan tới các liên hệ,
sáng tạo, sản xuất, cải thiện và hiện thực hóa con người. Còn xung năng chết thể
hiện hoạt động / vận hành của nó thông qua:
– Hung tính / hung hãn, phá hủy
– Sự lặp đi lặp lại (từ chối / phủ định sự tăng tiến / tiến hóa)
– Sự thoái lùi (lùi về những trải nghiệm cũ, những tổn thương hoặc
những cảm giác thỏa mãn)
“Bản năng là phản ứng đáp lại một sự kích thích như một cách tự nhiên. Cùng tìm hiểu chủ đề này qua bài viết “Những câu nói hay về bản năng”.
Chính vì vậy, sự hỗn loạn ở chúng ta nhiều khi giống như người
ta sống trong sự thôi thúc cái chết, và người ta bất lực – người ta giống như
xác chết di động kiếm ăn, truyền bệnh, vật vờ. Kể cả người ta có mặc quần áo đẹp
đẽ ra sao, sống trong điều kiện vật chất nhung lụa như thế nào, tôi sẽ vẫn ngửi
thấy mùi “phân hủy” của họ.
Nhiều khi, những người nhạy cảm thì bị chìm nghỉm trong sự tha
hóa – vì với đám đông, đi “xuống dốc” bao giờ cũng dễ hơn – họ bị lạc trong sự
thôi thúc của bản năng sống bị áp chế, bị bóp nghẹt; bị dìm vào sự giáo điều của
các giá trị đạo đức và bị phán xét bởi những tiêu chuẩn của giá trị vật chất. Họ
bị nhấn chìm – ngộp nước – tưởng như có thể chết. Còn với đám đông, họ đã được
đào luyện vô cảm, để hưởng thụ, để thờ ơ, để là một cái máy hiệu quả – họ được
lập trình bổ sung, và họ “sống” với xung năng chết là chủ yếu. Cái giúp con người
trở nên người – giáo dục, văn hóa, giá trị đạo đức, những con người thật – thì
bị trấn áp, bị tẩy chay bằng cách phô trương “tôn vinh” những điều ngược lại,
những khẩu hiệu, những bằng khen.
“Bản năng là một điều kỳ vĩ. Nó không thể được giải thích hay bị tảng lờ.”
Ta nhớ mình có xem một bộ
phim mà tựa bộ phim ta quên rồi , nội dung phim kể về một chuyện : chữa được bệnh
– bằng tình yêu thương của con người. Ta cũng đọc bức thư của Einstein gửi con gái, rằng yêu
thương là một ” loại lực vô cùng mạnh mẽ, loại lực mà tới tận bây giờ ta cũng cố
công tìm kiếm xong vẫn chưa tìm được một tài liệu khoa học nào tìm ra định nghĩa chính xác nào
cho nó. Lực này bao gồm và chi phối mọi loại lực khác, thậm chí còn đứng sau vô
vàn hiện tượng do vũ trụ vận hành mà chúng ta vẫn chưa thể lý giải.”
Và yêu thương luôn đi cùng với kỷ luật, sự nghiêm túc. Đó là 2 mặt
của đồng xu. Nhất là trong sự “chậm lớn”, hoặc thoái lùi về con trẻ của nhiều
người Việt, càng cần đề cao các nguyên tắc và tôn trọng Luật hơn nữa, bao gồm
pháp luật và quy luật của cuộc đời.
Sao chả biết con người là quý
Sống coi tiền như vị thần linh
Để tiền sai khiến được mình
Thật là hèn hạ đáng khinh, đáng cười
Trong vạn vật con người là quý
Của làm ra còn mất như chơi
Chỉ duy có một con người
Tan ra là hết muôn đời còn đâu?
Các
con của ta
Như chúng ta vừa trao đổi phân tích ở trên ; chắc chắn các con
cùng ta thống nhất : “Đừng hành xử theo
bản năng!”
Hiện nay, trong cuộc sống sinh hoạt, xã hội có rất nhiều người
thản nhiên xả rác không đúng chỗ, khạc nhổ, hút thuốc lá nơi công cộng, tiểu tiện
bừa bãi, văng tục, chửi thề, sẵn sàng lớn tiếng và nhảy xổ vào nhau chỉ vì một
va quẹt nhỏ khi tham gia giao thông hoặc một vấn đề nào đó không đồng ý.
Các nhà nghiên cứu cho rằng, những người ấy là những người hành
xử theo bản năng. Bản năng đó là khả năng vốn có do bẩm sinh chứ không phải do
kinh nghiệm, học hỏi, luyện tập.
Bản năng được hiểu là phần “con” trong con người. Hành xử theo bản
năng là làm theo tự nhiên vốn có mà không suy nghĩ, chọn lọc, cân nhắc như:
đói- ăn; khát- uống; cần tiểu tiện thì tự nhiên giải quyết bừa bãi; giải quyết
mâu thuẫn, bất hòa bằng tay chân, dao búa,…
Con người là động vật duy nhất biết suy nghĩ. Chính vì thế,
ngoài bản năng, con người còn có bản ngã. Đó là những kiến thức văn hóa, những
kinh nghiệm, có suy nghĩ chọn lọc trong quá trình giao tiếp, ứng xử với đồng loại
mà thường biểu hiện ở những đức tính: tự trọng, cao thượng, nhân ái, vị tha,…
Thiết nghĩ, những điều trên, người bình thường đều thực hiện được.
Để tránh hành xử theo bản năng, điều quan trọng là biết suy nghĩ, cân nhắc những
việc làm của mình, biết ứng xử theo nếp sống văn minh, tôn trọng những quy định
của cộng đồng, biết kiềm chế khi nóng giận,… Nói chung, cần thể hiện mình là
người biết tự trọng, tử tế, có đạo đức.
Sống ao ước muốn mong mọi thứ
Chết một đồng một chữ không theo
Thế gian cái sướng, cái nghèo
Cái danh, cái lợi là điều mộng mơ
Sống được những phút giây thoải mái
Kiếp con người được lãi thế thôi
Bao nhiêu những phút vui cười
Ấy là phần thưởng mà trời ban cho
Một câu hỏi nữa lại được đặt ra : Cách kiểm soát cảm xúc bản năng như thế nào ?
Chúng ta lại tiếp tục các con nhỉ .
Người thành công là người ý thức và kiểm soát được những xúc cảm
bản năng của bản thân mình.
Qua nhiều năm sinh sống ,chiêm nghiệm, nghiên cứu Ta nhận thấy
những người có điểm cao nhất đều có năng lực trí tuệ cảm xúc (EQ) rất mạnh. Dấu
hiệu đặc trưng của dạng trí tuệ chính là khả năng tự chủ, kiểm soát được cảm
xúc bản năng bản thân. Kỹ năng này khiến cho ta luôn tập trung và đi đúng hướng,
nhờ vậy năng suất làm việc của ta cao hơn hẳn.
Tuy nhiên, tự chủ lại là khả năng mà ta chưa thực sự nhận thức và rèn luyện được. Điển hình là khi ta tự đánh
giá sức mạnh của mình thông qua 24 kỹ năng khác nhau thì tự chủ bị xếp ở vị trí
rất kém.
“Chúng ta không ai có thể ước đoán điều mình làm khi mình làm điều đó theo bản năng”
Tự chủ là sự nỗ lực có mục đích để giúp Chúng ta đạt được một mục tiêu nào đó. Vấn đề là chúng
ta dễ bị ám ảnh với thất bại hơn là thành công. Dù ta có ngừng hút thuốc vào ngày thứ Hai và thứ Ba thì nó cũng chỉ là
thất bại khi ta hút đến 4 phần vào ngày thứ Tư vì không chịu nổi sự cám dỗ. Sự
thất bại này đã lấn át sự thành công trước đó. Ta tiến được hai bước, nhưng lại
lùi đến bốn bước.
Bằng thực tế quan sát nghiên cứu trải nghiệm, Ta cho rằng tự chủ
là kỹ năng có ích cho mọi người. Do đó ta đã tìm hiểu những dữ liệu khảo sát và
khám phá ra một số quy tắc mà những người có EQ cao thường áp dụng để rèn luyện
khả năng này như sau :
“Hãy tin vào bản năng của mình. Ít nhất sai lầm của mình có thể là của mình thay vì của người khác.”
1. Tập trung vào giải pháp
Việc Chúng ta tập trung
vào đâu sẽ có ảnh hưởng tới trạng thái cảm xúc của Chúng ta . Việc quá chú tâm
vào vấn đề mình đang đối mặt chỉ tạo ra một cảm xúc tiêu cực kéo dài, gây cản
trở sự tự chủ. Thay vào đó, hãy tập trung vào những hành động Chúng ta sẽ thực hiện để cải thiện bản thân và mọi việc
xung quanh, từ đó nó sẽ tạo ra những cảm xúc tích cực. Những người có trí tuệ cảm
xúc sẽ không chăm chú nhiều vào vấn đề, bởi vì họ biết rằng mình sẽ đạt trạng
thái hiệu quả nhất khi tập trung vào giải pháp.
“Không gì mang tính lừa gạt như lý trí con người, không gì trơn trượt và có thể đảo ngược như thứ mà ta gọi là 'logic'. La bàn thực sự của cuộc đời là bản năng tinh thần.”
2. Ăn uống khoa học
Khi cố gắng tự chủ cũng là lúc não bộ của Chúng ta đốt cháy glucose rất dữ dội. Nếu lượng đường
trong máu thấp, Chúng ta gần như không
thể chống lại những cơn bốc đồng. Những thực phẩm có nhiều đường sẽ nạp đường
huyết một cách nhanh chóng, tuy nhiên sau đó chúng lại làm cho Chúng ta uể oải hơn và dễ vướng phải những cơn bốc đồng
khác. Hãy chọn những loại thực phẩm cung cấp năng lượng một cách chậm rãi hơn
như cơm hay thịt, điều này sẽ giúp Chúng ta có một sự tự chủ dài hơi hơn. Vì vậy, nếu Chúng
ta có vấn đề trong việc giữ bản thân
tránh khỏi mấy viên kẹo ngọt khi đói,
hãy luôn chắc chắn rằng Chúng ta sẽ ăn món gì khác để còn sức mà còn làm việc.
“Hãy đi theo bản năng của mình. Đó là nơi trí khôn chân chính thể hiện bản thân.”
3. Biết cách tha thứ cho bản thân
Cảm giác ghét bỏ bản thân mãnh liệt, hay thấy ghê tởm với chính
mình, là những vấn đề hay mắc phải trong nỗ lực xây dựng sự tự chủ cho bản
thân. Chúng luôn tạo thành một vòng luẩn quẩn, bằng cách lôi kéo Chúng ta theo những hành vi lầm lỗi.
Khi Chúng ta mắc lỗi, hãy
tha thứ bản thân và tiếp tục bước về phía trước, nhưng đừng phớt lờ rằng sai lầm
ấy khiến Chúng ta cảm thấy như thế nào.
Và cũng đừng có đắm mình vào trong cảm xúc ấy, mà thay vào đó hãy hướng sự chú
ý vào việc Chúng ta dự định làm gì để cải
thiện bản thân trong tương lai.
“Tình yêu có bản năng của riêng mình, tìm đường tới trái tim, cũng như loài côn trùng yếu ớt nhất tìm đường tới đóa hoa, với ý chí không gì có thể làm mất tinh thần hay trệch hướng.”
Sự thất bại có thể ăn mòn sự tự tin của bản thân và khiến mình hoài nghi về việc có thể gặt hái được những
thành tựu tốt hơn trong tương lai hay không. Phần lớn trường hợp, thất bại là kết
quả của sự mạo hiểm và cố gắng làm những việc không dễ dàng. Những người có trí
tuệ cảm xúc biết rằng thành công nằm trong khả năng của họ, rằng họ phải đứng
lên và đối mặt với thất bại chứ không thể làm điều này khi đang đắm mình trong
quá khứ.
Mọi thành tựu đáng giá đều đòi hỏi Chúng ta phải mạo hiểm. Chúng ta không nên cho phép sự thất bại ngăn cản niềm
tin của bản thân. Một khi Chúng ta đắm
mình trong quá khứ, quá khứ sẽ trở thành hiện tại và ngăn cản Chúng ta tiến về phía trước.
“Vô tâm mới đáng sợ, hành động theo bản năng lại càng có thể phản ánh bản chất một con người.”
4. Không nói “Có ,Biết” trừ khi thật sự
muốn
Thực tế cuộc đời cho thấy nếu Chúng ta càng gặp khó khăn trong
việc nói “Không, Chưa” thì Chúng ta càng
có xu hướng đang gánh chịu stress, khó chịu thậm chí là buồn bực. Tất cả những
cảm xúc kể trên sẽ ăn mòn sự tự chủ của Chúng ta
Nói “Không,Chưa ” quả thực là một thách thức tự chủ đối với nhiều
người. “Không,Chưa” là một từ mạnh mẽ mà Chúng ta không nên e ngại trong việc sử dụng. Tại thời
điểm cần nói “Không,Chưa”, những người có trí tuệ cảm xúc sẽ tránh dùng những
câu đại loại như “Tôi không nghĩ là tôi có thể” hay là “Tôi không chắc”. Nói
“Không,Chưa” nghĩa là Chúng ta tôn trọng
những cam kết hiện có của mình và Chúng ta đang tận dụng cơ hội để thực hiện chúng một
cách trọn vẹn. Hãy luôn nhắc nhở bản thân rằng nói “Không,Chưa” là một hành động
tự chủ ở hiện tại, giúp cải thiện sự tự chủ trong tương lai bằng cách ngăn chặn
những hiệu ứng tiêu cực từ những lời hứa hẹn không trở thành hiện thực.
“Trong mỗi chúng ta, thậm chí ngay cả những người ôn hòa nhất, đều có một loại khát khao tồi tệ, hoang dã, và vô luật”
5. Không theo đuổi sự hoàn hảo
Những người có trí tuệ cảm xúc sẽ không bao giờ xem sự hoàn hảo
là mục tiêu của họ bởi vì họ biết điều đó không bao giờ tồn tại. Sai lầm là điều
không thể tránh khỏi. Khi sự hoàn hảo là mục tiêu của mình , Chúng ta sẽ luôn bị đè nặng bởi cảm giác thất bại. Điều
này sẽ khiến Chúng ta dễ bỏ cuộc và làm
giảm nỗ lực của bản thân. Thay vì tốn thời gian than vãn về những thất bại hay
suy nghĩ về việc lẽ ra đã nên làm thế này thế kia, Chúng ta hãy tiến về phía trước. Hãy cảm thấy hào hứng
về những gì Chúng ta đã đạt được và những
điều Chúng ta sẽ thực hiện trong tương
lai.
“Lý trí tiến bộ; bản năng hoàn thiện; bản năng nhanh chóng nhảy cóc; lý trí chậm chạm yếu ớt trèo.”
6. Suy nghĩ tích cực
Những ý nghĩ tích cực cùng với nỗ lực bản thân sẽ là những nhân
tố giúp Chúng ta tập trung sự chú ý vào
những mục tiêu của mình. Hãy chọn bất cứ điều gì đó tích cực để nghĩ tới, bởi
vì nó sẽ tái tập trung sự chú ý của mình. Khi mọi thứ trở nên tốt hơn và tâm trạng
thoải mái hơn, sự tự chủ sẽ dễ đạt được hơn. Ngược lại, nếu mọi thứ tù túng và
tâm trí ngập tràn những suy nghĩ tiêu cực, có được sự tự chủ khi ấy lại là một
thách thức lớn. Vào những thời điểm như thế, hãy suy nghĩ về một điều tích cực
nào đó đã diễn ra hoặc sẽ diễn ra, đừng quan trọng nó to hay bé. Nếu Chúng
ta không thể suy nghĩ được điều gì từ
hiện tại, hãy phản chiếu lại quá khứ và tìm kiếm nó trong tương lai. Điểm mấu
chốt ở đây là Chúng ta phải có điều gì
đó đủ tích cực khiến bản thân mình chuyển hướng sự tập trung và thoát khỏi những
ý nghĩ tiêu cực, từ đó không bị mất đi sự tự chủ.
“Chúng ta không ai có thể ước đoán điều mình làm khi mình làm điều đó theo bản năng.”
7. Tránh hỏi “Điều gì sẽ xảy ra nếu…?”
Những câu hỏi như vậy sẽ khiến Chúng ta càng thêm stress và lo lắng, hai thứ này sẽ
gây nguy hại cho sự tự chủ. Mọi chuyện có thể có hàng tá kết quả khác nhau và Mỗi
Chúng Ta càng bỏ nhiều thời gian ra ngồi
lo lắng về các khả năng thì Mỗi Chúng Ta càng có ít thời gian để hành động và
gia tăng năng suất. Những người làm việc có năng suất luôn biết rằng việc hỏi
“Điều gì sẽ xảy ra nếu…” thường chỉ đưa họ đến nơi mà họ không muốn. Dĩ nhiên,
việc lên kế hoạch là hết sức cần thiết và đó chính là một chiến lược hiệu quả.
Điểm mấu chốt ở đây chính là cần phân biệt sự khác nhau giữa lo lắng vô cớ và
suy nghĩ chiến lược.
“Vô tâm mới đáng sợ, hành động theo bản năng lại càng có thể phản ánh bản chất một con người.”
8. Ngủ đủ giấc
Giấc ngủ rất quan trọng trong việc gia tăng trí tuệ, cảm xúc và
duy trì tập trung vào sự tự chủ. Khi ngủ, não bộ của Mỗi Chúng Ta được sạc pin
theo đúng nghĩa đen, cũng rà soát toàn bộ ký ức trong ngày để chọn lọc, lưu trữ
hoặc xóa bỏ. Điều đó giúp Mỗi Chúng Ta thức dậy tỉnh táo và nhẹ đầu hơn. Sự tự chủ, sự
chú ý và trí nhớ của Mỗi Chúng Ta sẽ bị giảm sút nếu Mỗi Chúng Ta không ngủ đủ
giấc. Mất ngủ làm gia tăng hormone gây stress, làm triệt tiêu năng suất. Công
việc bận rộn sẽ khiến nhiều người đánh đổi giấc ngủ để làm việc nhưng thực sự
thì mất ngủ sẽ làm giảm năng suất trong ngày của Mỗi Chúng Ta rất nhiều so với
việc dành ra tí thời gian để đi ngủ.
Khi Mỗi Chúng Ta cảm thấy
mệt mỏi, việc hấp thụ glucose của não bộ bị giảm mạnh . Điều này khiến cho bản
thân gặp khó khăn trong việc kiểm soát những cơn bốc đồng gây ảnh hưởng đến sự
tập trung của bản thân. Hơn thế nữa, ngủ không đủ giấc sẽ khiến mình ăn những bữa ăn vội vàng để đền bù cho sự thiếu
hụt glucose. Do đó, hãy ngủ ngon giấc mỗi đêm, đó là một trong những điều tốt
nhất Mỗi Chúng Ta có thể làm.
“Tình yêu có bản năng của riêng mình, tìm đường tới trái tim, cũng như loài côn trùng yếu ớt nhất tìm đường tới đóa hoa, với ý chí không gì có thể làm mất tinh thần hay trệch hướng.”
9. Tập thể dục
Hãy để cơ thể của Mỗi Chúng Ta
vận động ít nhất 10 phút mỗi ngày để tiết ra GABA, một chất truyền dẫn
thần kinh khiến não bộ cảm thấy thư thái và giúp Mỗi Chúng Ta kiểm soát những
cơn bốc đồng của mình. Nếu Mỗi Chúng Ta cảm thấy đang muốn đi sang tòa nhà văn
phòng bên cạnh để đôi co với ai đấy, hãy chịu khó đi bộ. Mỗi Chúng Ta sẽ lấy lại
được sự bình tĩnh ngay sau khi hoàn thành bài tập nho nhỏ ấy.
“Không phải là mình không làm được, chẳng qua mình không muốn làm. Không phải là mình không biết làm, chẳng qua là mình không muốn nghĩ ra cách để làm.”
10. Thiền định
Thiền định thực chất là một bài huấn luyện giúp não bộ Mỗi Chúng
Ta trở thành một cỗ máy tự chủ. Một kỹ thuật đơn giản như tịnh tâm
(mindfulness) cũng đã đòi hỏi chúng ta phải giành ra thời gian 5 phút mỗi ngày
để tập trung vào hơi thở hoặc cảm giác của bản thân. Nó giúp cải thiện sự tự
giác và năng lực của bộ não trong việc chống lại sự bốc đồng. Những nhà sư luôn
bình tĩnh và tự chủ là có lý do hết cả. Hãy cố gắng tập luyện thiền nhé.
“Thành công hay thành bại, đôi lúc chỉ khác nhau ở cách nhìn.”
11. Kiểm soát ham muốn
Những ham muốn và mối phân tâm thường có khuynh hướng dâng lên
và rút xuống như cơn sóng. Khi chúng tràn tới, Mỗi Chúng Ta cần tới sức mạnh tự
chủ để thoát khỏi những xúc cảm nhất thời. Khi cảm thấy đã đến lúc bản thân cần
nhượng bộ, hãy đợi tối thiểu 10 phút trước khi đầu hàng sự cám dỗ.
Woa !.Chính vì vậy chúng ta cần : Kết nối tất cả lại với nhau
Điều quan trọng nhất Mỗi Chúng Ta cần phải nhớ là luôn phải tạo
cơ hội để những bí quyết trên được phát huy tác dụng. Điều này có nghĩa là Mỗi
Chúng Ta cần nhận thức được khi nào mình cần vật lộn với sự tự chủ. Thay vì nhượng
bộ những cảm xúc bốc đồng, hãy nhớ những chiến thuật này và vận dụng chúng trước
khi giương cờ trắng đầu hàng.
Sống với
những buồn lo ngày tháng
Sống nhọc
nhằn với sáng hôm mai
Nhịn ăn,
nhịn mặc, nhịn chơi
Thật là
cuộc sống phí hoài biết bao
Cái chết
kia, ai nào đã thoát
Số mệnh,
trời định đoạt, ai hay
Được vui,
hãy biết hôm nay
Vì đời những
cái rủi, may bất thường
Phúc với
họa, đôi đường ai biết
Tạo điều
vui, tiêu diệt ngàn sầu
Chẳng nên
mong quá sang giàu
Tháng
ngày mải miết đâm đầu đổ đuôi
Cho mệt
xác để rồi cũng chết
Lãi trên
đời là biết sống vui
Nghèo mà
lòng dạ thảnh thơi
Còn hơn
giàu có suốt đời lo toan
Chỉ tại bởi
lòng tham ra cả
Thành cuộc
đời vất vả quanh năm
Óc đầu
suy nghĩ chăm chăm
Đôi tay
chỉ muốn quắp năm, vơ mười
Sao không
nghĩ kiếp người là mấy
Gương thế
gian trông thấy rõ ràng
Sống thời
tích trữ bạc, vàng
Sống thời
tay trắng không mang được gì
Còn được
sống, tiêu đi là lãi
Chết thiệt
thòi, vừa dại, vừa ngu
Bản thân
chỉ biết có thu
Chi ra lại sợ không bù được ngay
Các con à
Ta cũng cung cấp cho các con kinh nghiệm của ta , cứ tạm gọi là
: Mẹo cải thiện khả năng tự kiểm soát bản thân , rất có thể giúp được các con
luôn cảm thấy hạnh phúc .
Mặc dù kiểm soát bản thân là chủ đề của triết học và tâm lý,
nhưng ngay cả những bài hát hay những cuốn sách nổi tiếng nhất cũng nói về chủ
đề này! Rõ ràng, ai trong Mỗi Chúng Ta cũng coi trọng việc tự kiểm soát bản
thân.
Trong một thế giới, nơi mà có rất nhiều việc cần xử lý và tất cả
mọi thứ đều có khả năng xảy ra, tập cho bản thân sự kiểm soát tốt dường như là
một nhiệm vụ khó nhằn.
Một câu hỏi đặt ra : Tại sao Mỗi Chúng Ta nên quan tâm đến khả
năng tự kiểm soát bản thân ?
Bước đầu tiên để nâng cao
khả năng tự kiểm soát là hiểu được ý nghĩa của thuật ngữ này và sự ảnh hưởng của
nó đến cuộc sống mỗi người. Tự kiểm soát là gì? Theo từ điển định nghĩa: tự kiểm
soát là "kiểm soát cảm xúc hoặc hành động của bản thân mình" và
"kiềm chế những bốc đồng, cảm xúc, hoặc ham muốn của bản thân".
Vấn đề đầu tiên mà con người gặp phải với việc tự kiểm soát là kết
hợp nó với thuật ngữ tiết chế toàn bộ. Cải thiện khả năng tự kiểm soát không giống
như việc hoàn toàn ngăn cản bản thân thực hiện một cái gì đó, mà là khả năng tìm
ra sự cân bằng lành mạnh giữa những mong muốn và thúc giục của Mỗi Chúng Ta
“Nếu cứ chăm chăm nhìn vào thứ mà mình chưa có ở phía trước, đến lúc mình nhận ra mình đã đánh mất thứ đã có ở đằng sau thì đã quá muộn.”
Ví dụ: Thay vì ăn một thanh sôcôla mỗi khi mình muốn, Mỗi Chúng Ta chỉ nên ăn nó 1 tuần 1 lần. Mục đích không
phải là để loại bỏ hoàn toàn sự thèm muốn của mình (mặc dù đây có thể là mục tiêu của mình, ví dụ
như dừng hút thuốc), mà thay vào đó là để đảm bảo rằng mong muốn trên không có
hại hay hạn chế đến mong muốn thực sự khác hoặc mục tiêu của Mỗi Chúng Ta .
Thực tế, kiểm soát bản thân có thể được cải thiện. Việc tự kiểm
soát không phải là một đặc điểm mà chúng ta có hoặc không có, nhưng tất cả
chúng ta đều có thể cải thiện nó ở bất cứ giai đoạn nào trong đời. Cũng giống
như việc Mỗi Chúng Ta có thể phát triển cơ bắp của mình, Mỗi Chúng Ta cũng có
thể tăng khả năng tự kiểm soát của bản thân.
Thành cuộc
sống tháng ngày đầy đọa
Miệng có
thèm cũng chẳng dám ăn
Lòng còn
đo đắn băn khoăn
Những cân
nhắc chán lại dằn xuống thôi
Sao chả
biết con người là quý
Sống coi
tiền như vị thần linh
Để tiền
sai khiến được mình
Thật là
hèn hạ đáng khinh, đáng cười
Trong vạn
vật con người là quý
Của làm
ra còn mất như chơi
Chỉ duy
có một con người
Tan ra là hết muôn đời còn đâu?
Và cũng có một câu hỏi tiếp : TẠI SAO
ĐÂY LẠI LÀ VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG ?
Một nghiên cứu từ cuối những năm 1960 đã đưa ra ví dụ tốt nhất về
tầm quan trọng của sự tự kiểm soát. Walter Mischel, một nhà tâm lý học tại
Stanford, bắt đầu nghiên cứu khả năng trì hoãn sự hài lòng của trẻ bằng
cách trình bày cho chúng về “thuyết tiến
thoái lưỡng nan của kẹo dẻo marshmallow”.
Những đứa trẻ tham gia được đặt vào tình huống mà chúng cần phải
đưa ra lựa chọn: một là chúng có thể ăn ngay một viên kẹo dẻo marshmallow lập tức
hoặc chúng có thể ngồi chờ cho đến khi người kiểm tra trở lại và cho chúng hai
viên kẹo.
Mischel nhận thấy một hiện tượng thú vị trong số những đứa trẻ
ông đã nghiên cứu và thực hiện thêm một nghiên cứu nữa.
“Con người ta chỉ tin vào những điều mà họ muốn tin. Một khi họ đã không muốn tin thì mình chẳng thể thuyết phục họ trái đất quay quanh mặt trời được. Vì vậy, đừng bao giờ đánh mất lòng tin.”
Những đứa trẻ có khả năng tự kiểm soát tốt hơn (đợi viên kẹo dẻo
marshmallow thứ hai) học tốt hơn ở trường trung học, trong khi những đứa trẻ với
khả năng tự kiểm soát thấp đã phải chịu các vấn đề liên quan đến tự điều chỉnh
và đối phó với stress.
Các nghiên cứu sau cũng đã cho kết quả tương tự. Một nghiên cứu ở
New Zealand vào những năm 1970 đã kết luận rằng sự kiểm soát bản thân ở độ tuổi
3 đến 11 có mối liên hệ chặt chẽ với sự thành công ở tuổi 32.
Theo nghiên cứu này, sự tự kiểm soát cao hơn làm giảm khả năng
người đó trở thành kẻ bắt nạt hoặc lạm dụng chất gây nghiện ở tuổi trưởng
thành. Rõ ràng, các yếu tố khác cũng tác động đến kết quả này. Nhưng nghiên cứu
cho thấy, ngay cả khi các biến số như tầng lớp xã hội đã được tính đến, sự tự
kiểm soát vẫn được duy trì mạnh mẽ.
Theo nghiên cứu, sự tự kiểm soát thấp có nghĩa là Mỗi Chúng Ta đặt
trọng lượng không cân xứng giữa chi phí và lợi ích trước mắt. Thay vì nhìn vào
những cách tiếp cận khác nhau về lợi ích ngắn hạn và dài hạn, sự tự kiểm soát
thấp chỉ đơn giản là thích đạt được những cái ngắn hạn trong hầu hết tất cả các
trường hợp.
“Trong nghệ thuật cũng như trong tình yêu, bản năng là đủ.Chẳng có bản năng nào như bản năng của trái tim.”
Nhưng nếu Mỗi Chúng Ta cải thiện khả năng tự kiểm soát bản thân,
Mỗi Chúng Ta có thể tăng cường khả năng của não bộ. Khả năng tự kiểm soát cao
hơn có thể hỗ trợ những chức năng quan trọng khác như:
Tính linh hoạt về nhận thức
Chống phân tâm
Kiểm soát xung động
Nói tóm lại, bằng việc cải thiện khả năng tự kiểm soát, Mỗi
Chúng Ta có thể nâng cao khả năng lập kế
hoạch và tổ chức hành vi của mình.
Việc này rất hữu ích trong việc giúp Mỗi Chúng Ta đạt được các mục tiêu của mình. Ví dụ, thay
vì chi tiền lương vào một bộ đồ mà mình thậm chí không cần, Mỗi Chúng Ta có thể tiết
kiệm số tiền đó để mua một căn nhà sau này.
Cụ thể chúng ta đi vào từng mẹo nhé:
MẸO SỐ 1: THIẾT LẬP MỤC TIÊU ĐỂ HIỂU MÌNH ĐANG CỐ GẮNG KIỂM SOÁT THỨ GÌ
Khi Mỗi Chúng Ta đang cố gắng cải thiện khả năng tự kiểm soát bản
thân, Mỗi Chúng Ta phải hiểu cái mà mình đang cố gắng để kiểm soát là gì. Điều
này có thể dễ dàng đạt được bằng cách đặt ra các mục tiêu cho kết quả mà Mỗi
Chúng Ta mong muốn.
Chìa khoá thiết lập các mục tiêu để cải thiện khả năng tự kiểm
soát chính là hãy chắc chắn với những mục tiêu của mình. Đừng đặt mục tiêu mơ hồ
hay không có giới hạn, chúng không phải là công cụ hay cơ hội giúp Mỗi Chúng Ta cải thiện đâu.
“Những ai dự định làm điều tốt không được hy vọng người ta sẽ lăn đá ra khỏi đường mình đi, nhưng phải điềm tĩnh chấp nhận kể cả khi người ta rải đá lên đó.”
"Tôi sẽ không bao giờ đến trễ" - câu nói này thực sự
là vô ích trong việc giúp Mỗi Chúng Ta thành
công. Dù nó không gây ra thất bại nào cho mình , nhưng nó đặt ra một nhiệm vụ
không thể thực hiện được - đơn giản là Mỗi Chúng Ta không thể đảm bảo rằng mình sẽ không bao giờ
trễ - và không có bất kỳ một con số cụ thể nào để đo lường điều đó.
Thay vào đó, hãy chọn những mục tiêu nhỏ hơn và được xác định cụ
thể hơn. Ví dụ: nói "Tôi sẽ bắt đầu làm việc sớm hơn 10 phút so với thông
thường”. Điều này giúp Mỗi Chúng Ta tránh bị trễ, mang lại cho mình một mục
tiêu dễ đạt được hơn và Mỗi Chúng Ta có thể đo lường tỷ lệ thành công của mình
bằng cách theo dõi thời gian Mỗi Chúng Ta
rời nhà mỗi sáng. Điều này có thể giúp bản thân điều chỉnh hành vi và đảm
bảo cho sự thành công, mà sau đó giúp tăng cường khả năng tự kiểm soát của mình
.
“Hôm nay làm việc người khác không muốn làm, thì ngày mai mới có thể làm được việc người khác làm không nổi.”
Mỗi Chúng Ta cũng nên liệt
kê những lý do bản thân muốn đạt được mục tiêu của mình. Nói "Tôi muốn dừng
cái việc đi trễ lại" không phác họa được động lực nào sau đó cả. Biết được
lý do tại sao mình muốn làm như vậy (ví dụ: tránh việc phải vội vã, giảm căng
thẳng, được đánh giá cao, cải thiện hình ảnh trước mặt sếp) sẽ giúp Mỗi Chúng
Ta có động lực hơn.
Hãy tạo một danh sách mục tiêu bằng cách tập trung vào những điểm
chính sau:
Nhược điểm của những hành vi 'xấu' hay 'không mong muốn' của bản
thân là gì?
Bản thân sẽ đạt được gì nếu
ta cải thiện được sự tự kiểm soát của
mình đối với vấn đề này?
Nhận thức được lợi ích và hậu quả của hành vi có thể là động cơ
thúc đẩy bản thân thay đổi thói quen và
trở nên tốt hơn.
“Chúng ta ở đây để cười vào gian khó và sống đẹp tới mức mà Cái chết sẽ phải run rẩy khi đón ta đi.”
MẸO SỐ 2: XEM XÉT NHỮNG ĐỘNG CƠ PHÍA SAU NHỮNG HÀNH ĐỘNG CÓ HẠI CỦA MÌNH
Phần lớn các thói quen của chúng ta có một động cơ cụ thể phía
sau, thậm chí cả những động cơ xấu. Ví dụ, hầu hết người hút thuốc đều hiểu rằng
hút thuốc có hại cho sức khoẻ, nhưng họ vẫn cảm thấy thích khói thuốc trong những
tình huống nhất định.
Hãy xem xét các động cơ phía sau những hành động và thói quen của
mình. Tập trung vào việc liệu rằng bản thân sẽ bị ảnh hưởng bởi lợi ích ngắn hạn hay dài hạn.
Con người chúng ta rất cứng nhắc khi chọn những cái mang lại sự
hài lòng nhanh hơn, mặc dù không phải lúc nào đó cũng là lựa chọn đúng. Các mục
tiêu dài hạn như "học tốt ở trường" có thể bị coi nhẹ giá trị so với
những mục tiêu ngắn hạn như "chơi games". Nếu mình phải lựa chọn giữa "chơi game" và
"đọc hai chương sách để chuẩn bị cho kỳ thi trong một tháng tới", hầu
hết mọi người sẽ tìm thấy lựa chọn đầu tiên xứng đáng hơn.
“Vượt lên phía trước là một công việc đòi hỏi lòng tin tưởng khát khao vào bản thân. Đó là vì sao vài người với tài năng tầm thường nhưng có chí tiến thủ lớn lao lại đi xa hơn nhiều những người với tài năng vượt trội hơn hẳn.”
Đơn giản, bằng việc hiểu hành vi của Mỗi Chúng Ta là một phần
thưởng ngắn hạn, thay vào đó Mỗi Chúng Ta có thể nhận ra tầm quan trọng của việc
tập trung vào những phần thưởng dài hạn .
Mỗi Chúng Ta cũng nên xem xét nghiêm túc hành vi của mình và động
cơ thực sự đằng sau nó.
Dường như việc thưởng thức bánh ngọt trong giờ ăn trưa đơn giản
chỉ là bánh ngọt và việc cung cấp đường,
nhưng động cơ sâu xa có thể là cái gì đó khác.
Có lẽ Mỗi Chúng Ta đi vào cửa hàng cà phê bởi vì Mỗi Chúng Ta muốn nghỉ ngơi lâu hơn hoặc Mỗi Chúng Ta chỉ đơn giản muốn trò chuyện với người khác.
Bằng cách hiểu được động cơ đằng sau những hành động có hại, Mỗi Chúng Ta có thể
cải thiện sự tự kiểm soát của mình đối với nó.
“Hạnh phúc lớn nhất ở đời là có thể tin chắc rằng ta được yêu thương - yêu vì chính bản thân ta, hay đúng hơn, yêu bất kể bản thân ta.”
MẸO SỐ 3: GIỚI HẠN SỰ HẤP DẪN CỦA NHỮNG HÀNH VI XẤU
Nghe thì khá đơn giản, nhưng câu nói cũ "xa mặt cách
lòng" thực sự có ý nghĩa. Bằng cách loại bỏ những hành vi xấu ra khỏi tầm
mắt và khiến việc thực hiện nó khó khăn hơn, Mỗi Chúng Ta sẽ ít bị hấp dẫn hơn.
Nếu Mỗi Chúng Ta thấy mình đang sử dụng những phương tiện truyền
thông xã hội trên smartphone trong khi làm việc, hãy cố gắng khiến chiếc điện
thoại khó tiếp cận hơn. Điều này đặc biệt tốt nếu Mỗi Chúng Ta không cần nó để
gọi điện cho khách hàng hay những điều tương tự thế. Nếu Mỗi Chúng Ta cần giữ điện thoại, chỉ cần ẩn các ứng dụng
truyền thông xã hội với ứng dụng khóa như Focus Lock.
Điều quan trọng là hãy thay đổi môi trường để giảm đi sự hấp dẫn
và loại bỏ những hành vi xấu. Mỗi Chúng Ta
có thể sử dụng những công cụ như ứng dụng đã đề cập ở trên hoặc chọn lựa
vài phương pháp lạc hậu để tổ chức lại môi trường xung quanh của mình. Hãy bỏ
bánh quy , thuốc lá khỏi bàn làm việc của mình, lấy một cái bàn cao để buộc mình
thi thoảng phải đứng lên vv...
“Tôi là chính bản thân tôi. Tôi thích điều tôi thích. Tôi yêu điều tôi yêu. Tôi làm điều mình muốn làm. Tránh ra và chấp nhận đi. Đây là cuộc đời tôi, không phải của ai khác.”
Ngay cả khi Mỗi Chúng Ta không thể loại bỏ các hành động có hại
ra khỏi tầm nhìn, hãy sử dụng những hình ảnh tác động đến thần kinh để giới hạn
sự hấp dẫn của nó và sử dụng tư duy trừu tượng.
Khi Mỗi Chúng Ta bắt đầu nghĩ về việc bỏ thuốc lá, hãy nhớ đến
những hình ảnh của bệnh nhân ung thư phổi trong tâm trí mình. Hình dung hình ảnh
điếu thuốc lá với cảnh gia đình đang khóc lóc bên cạnh mình trong bệnh viện. Nghe có vẻ hơi quyết liệt,
nhưng bằng cách tạo ra một hình ảnh tiêu cực về hành vi của mình, Mỗi Chúng Ta có
thể tăng khả năng tự kiểm soát của bản thân. Đúng là nói 'không' với cái gì đó
không hấp dẫn sẽ dễ dàng hơn.
“Người sáng tác chính bản thân mình thông thái hơn người sáng tác một cuốn sách.”
MẸO SỐ 4: TĂNG CƯỜNG SỰ HẤP DẪN CỦA NHỮNG HÀNH VI TỐT
Mặt khác, Mỗi Chúng Ta cũng nên làm cho những hành vi tích cực
có vẻ hấp dẫn hơn. Mỗi Chúng Ta nên cố gắng làm tăng sự hấp dẫn của hành vi
thay thế, “hành vi tốt' bằng cách tự thưởng cho mình và biến hành vi đó thành một
thứ thú vị hơn.
Khả năng tự kiểm soát có thể được cải thiện nhanh chóng nếu Mỗi
Chúng Ta thừa nhận thành công của mình bằng một vài phần thưởng nho nhỏ.
Con người tìm kiếm sự tích cực, chất dẫn truyền thần kinh
dopamine, mà thường có thể là nguyên nhân cho các hành vi xấu. Nhưng thay vì vội
vã kiểm tra Facebook năm phút một lần, Mỗi Chúng Tacó thể tìm cách dừng làm điều
đó và khen thưởng bản thân khi Mỗi Chúng Ta không lướt tin trên mạng xã hội nữa.
“Ta không cần ai nói với mình rằng Ta là ai hay Ta là điều gì. Ta là chính con người mình!”
Khi đề cập đến việc tự thưởng cho một hành vi đúng đắn, điều
quan trọng là phần thưởng phải tích cực và không độc hại. Ví dụ, kể cả việc ăn
nhiều không phải là vấn đề của Mỗi Chúng Ta, nhưng Mỗi Chúng Ta sẽ không muốn
ăn bánh ngọt hay vì hút thuốc, điều này
có thể nhanh chóng gây ra cho bản thân một số vấn đề khác.
Những phần thưởng tích cực và không độc hại có thể là gì?
Đây nên là một hành động mà Mỗi Chúng Ta yêu thích và là một ý
tưởng tốt để hoán đổi với những ý tưởng khác, để tránh bị mắc phải một hành vi
không phù hợp.
Ví dụ: Bản thân có thể xem phim nếu mình tránh được việc đi làm muộn trong 1 tuần. Mỗi
Chúng Ta có thể mua một cuốn tạp chí yêu thích hoặc ngủ nướng thêm một giờ mỗi
buổi sáng chủ nhật nếu mình đến phòng tập
thể dục hai lần một tuần. Trong công việc, Mỗi Chúng Ta có thể dành ra mười
phút để trò chuyện với đồng nghiệp nếu mình hoàn thành nhiệm vụ trong một khoảng thời gian
cụ thể.
“Không dễ để tìm hạnh phúc trong bản thân mình, và không thể tìm thấy nó ở đâu khác.”
Mỗi Chúng Ta cũng nên cố gắng tăng cường khả năng tự kiểm soát bằng
cách biến hành vi đúng thành một thứ thú vị hơn.
Nếu Mỗi Chúng Ta đang cố gắng để có một vóc dáng đẹp, thì việc
đi đến phòng gym khi đó dường như không phải là một điều thú vị nữa. Nhưng nếu
bản thân đi cùng với người bạn thân nhất
thì sao? Mỗi Chúng Ta cũng có thể cố gắng đi kèm những hoạt động vui vẻ như
nghe sách audio hoặc nghe nhạc để tập luyện. Thay vì cảm thấy khốn khổ khi dọn
nhà, hãy quên đi bằng cách nói chuyện điện thoại với bạn bè.
“Tôi tin rằng cuộc sống là một chuyến hành trình, thường khó khăn và đôi khi tàn nhẫn không ngờ, nhưng chúng ta đều được chuẩn bị tốt cho nó nếu chúng ta biết nắm lấy tài năng của bản thân và cho phép chúng nảy nở.”
MẸO SỐ 5: THAY ĐỔI NGÔN NGỮ XUNG QUANH HÀNH VI CỦA MÌNH
Thật ngạc nhiên khi ngôn ngữ đóng một vai trò lớn trong sự tự kiểm
soát. Chúng ta có thể nói chuyện với chính bản thân mình về sự thất bại và mất
kiểm soát của bản thân, ngay cả khi chúng ta nghĩ rằng chúng ta đang "cứng
rắn".
Hãy xem xét tần suất bản thân mình xem một công việc không thích bằng cách nói với
chính mình "Tôi không thể" - "Tôi không thể nào giảm cân",
"Tôi không thể hoàn thành đúng thời gian". Bằng cách nói đó,
"Tôi không thể", Mỗi Chúng Ta
đang buộc cho mình một vòng lặp phản hồi nhắc nhở bản thân về những hạn
chế của chính mình. Điều này không nhất thiết nói về khả năng thực tế của mỗi
người, mà nói về việc Mỗi Chúng Ta n
thiếu sự mong muốn làm điều gì đó.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bằng cách đổi ngôn ngữ của mình từ "Tôi không thể" thành "Tôi
không", mỗi cá thể có thể kiểm soát và giữ lại kế hoạch của mình. Trên thực
tế, một nghiên cứu khác cho thấy tự khẳng định mình có thể giúp Mỗi Chúng Ta tự kiểm soát bản thân tốt hơn.
Hơn nữa, chúng ta có xu hướng khá giỏi trong việc chuẩn bị trước
cho sự thất bại. Mỗi Chúng Ta đã nghĩ
bao nhiêu lần về công việc mà không bị phân tâm, nhưng đã phản bác nó bằng cách
nghĩ rằng "Ồ, tôi sẽ không bao giờ có thể viết liên tục 1 tiếng đồng hồ,
tôi cần nghỉ ngơi". Nhưng bằng cách suy nghĩ có thứ gì đó là không thể làm
được, chúng ta củng cố cảm giác nó là không thể và sự tự kiểm soát giảm đi.
“Tất cả mọi người đều là thiên tài trong lĩnh vực của họ, nhưng nếu Ta đánh giá một con cá qua khả năng leo cây thì cả đời nó sẽ nghĩ mình là kẻ ngu dốt.”
Trong những tình huống này, Mỗi Chúng Ta có thể tăng khả năng tự
kiểm soát của mình bằng cách đánh giá cao hơn khả năng dễ dàng đạt được mục
tiêu của mình .
Hãy bắt đầu suy nghĩ về việc hành vi tích cực không thực sự khó
đến thế và tưởng tượng cảm giác Mỗi Chúng Ta có khi đạt được kết quả mong muốn
như thế nào. Sử dụng ngôn từ như "Tôi có thể dễ dàng hoàn thành worksheet
này trong vòng một giờ và sau đó tôi sẽ cảm thấy hiệu quả hơn" hoặc
"Sẽ rất thú vị khi đến phòng tập thể dục sau giờ làm việc. Tất cả những gì
tôi cần làm là lấy lại phong độ và xuất phát! "
Mỗi Chúng Ta cũng nên nói to về mục tiêu của mình, không chỉ đối
với chính mình mà còn với người khác. Điều
này củng cố sự khẳng định khách quan và nó làm cho mục tiêu hữu hình hơn. Nếu
người khác nhìn thấy được mục đích của mình , họ có thể giúp Mỗi Chúng Ta tăng
cường sự kiểm soát bằng những lời khích lệ tích cực.
“Lý trí tiến bộ; bản năng hoàn thiện; bản năng nhanh chóng nhảy cóc; lý trí chậm chạm yếu ớt trèo.”
MẸO SỐ 6: TẠO RA MỘT KẾ HOẠCH PHỤC HỒI
Thật là một ý tưởng tốt khi xác định được các bước nhỏ, giúp Mỗi
Chúng Ta tiến gần hơn tới mục tiêu cuối
cùng.
Đừng chỉ muốn bay thẳng lên mặt trăng (muốn đến đích ngay lập tức);
mà hãy tạo ra những bước nhỏ để xây dựng con tàu du hành vũ trụ đầu tiên. Trở
nên nhất quán với điều gì đó và tiếp theo hãy chuyển sang bước kế tiếp. Ví dụ:
cố gắng hạn chế việc sử dụng phương tiện truyền thông xã hội của Mỗi Chúng Ta từ 5 lần xuống còn 3 lần 1 ngày. Một khi bản
thân mình liên tục làm được điều này, Mỗi
Chúng Ta có thể đặt ra mục tiêu thứ hai và cứ thế.
Quan trọng hơn, hãy hiểu rằng bản thân sẽ gặp trở ngại và sự tự kiểm soát bản thân có
thể không thành công. Đừng gục ngã khi mới trải qua thất bại - tiếp tục cho đến
khi hoàn hảo và trở ngại là những thứ không thể tránh khỏi.
Về khía cạnh tự kiểm soát bản thân, điều quan trọng là Mỗi Chúng
Ta phải hiểu rằng cũng giống như việc
cơ bắp của mình sẽ có lúc yếu đi, tự kiểm
soát cũng vậy.
“Bản năng là một điều kỳ vĩ. Nó không thể được giải thích hay bị tảng lờ.”
Sự tự kiểm soát bản thân sẽ tự động ở mức thấp nhất khi:
Bản thân đã không ngủ đủ
giấc
Bản thân nhận được ít chất dinh dưỡng, ví dụ như không ăn đủ hoặc
ăn những thực phẩm không tốt (nhiều đường, thực phẩm tinh chế, thức ăn vặt)
Bản thân đang trải qua những
căng thẳng về tinh thần, như stress, lo lắng, sợ hãi, tức giận
Khi Mỗi Chúng Ta cảm thấy
khả năng kiểm soát bản thân bị cạn kiệt, hãy phân tích xem liệu rằng một trong
những lý do ở trên có ảnh hưởng đến sự thiếu kiểm soát của mình không. Bằng cách hiểu rõ nguyên nhân đằng sau
việc thiếu 'ý chí', Mỗi Chúng Ta có thể khắc phục tình hình hay đẩy mình ra khỏi
đó.
Mỗi Chúng Tacũng cần một kế hoạch khôi phục cho những tình huống
khi mình thất bại hoặc thiếu kiểm soát. Nếu Mỗi Chúng Ta đi làm muộn, đừng bỏ
cuộc và nghĩ rằng mình đã thất bại. Thay
vào đó, hãy kiểm tra tình hình và tìm ra lý do mình bị trễ. Có lẽ bản thân đã có một ngày căng thẳng và mình ngủ không ngon giấc, làm cho mình chậm chạp
hơn bình thường vào buổi sáng.
“Tôi là người dễ xấu hổ nhất trên đời, nhưng bên trong tôi có chú sư tử chẳng chịu im miệng lại!”
Các con nhỉ .
Sau khi cùng ta trao đổi 06 mẹo kể trên ; thì đã ổn chưa ?chưa
đâu các con à .Vì vậy, lần đấu tranh với việc tự kiểm soát bản thân tiếp theo
và Mỗi Chúng Ta trở lại với hành vi xấu
hoặc không mong muốn, hãy thực hiện theo các bước sau:
1: Nói với bản thân mình rằng đó không
phải là sự sụp đổ của thế giới.
Mục tiêu của mình vẫn có
thể đạt được.
2: Hãy suy nghĩ cẩn thận những gì đứng
sau sự mất kiểm soát và hành xử theo cách không mong muốn:
Liệu khả năng tự kiểm soát của mình bị suy giảm do thiếu ngủ, dinh dưỡng kém hay
đau khổ về tình cảm? Nếu vậy, làm thế nào mình có thể cải thiện tình hình đó?
Nó chỉ đơn giản là một sự đãng trí tạm thời?
Kế hoạch hành động của Mỗi Chúng Ta có cần điều chỉnh lại không?
Ví dụ: bản thân bắt đầu mở tủ đựng bánh ngọt
hay là sự kết hợp giữa audiobook / gym
đã bắt đầu mất tính hấp dẫn của nó? Nếu có, làm thế nào mình có thể điều chỉnh
kế hoạch của mình?
3: Tiếp tục làm theo hướng mục tiêu của
mình là gì ?.
Cuộc sống hiện đại của chúng ta đầy rẫy những phiền nhiễu và những phần thưởng hấp dẫn.
Đi đầu một lối sống lành mạnh và giữ năng suất làm việc không phải lúc nào cũng
dễ dàng khi Mỗi Chúng Ta có những thứ hấp dẫn khác mời gọi ,thậm trí thiết đãi mình.
Tuy nhiên, kể từ thử nghiệm marshmallow, các nghiên cứu sau này
cũng đã làm nổi bật những lợi ích của việc tự kiểm soát mạnh mẽ. Chúng ta có thể
tận hưởng một cuộc sống bổ ích hơn, nếu chúng ta tập trung nhiều hơn vào lợi
ích lâu dài và có một cái nhìn phân tích kỹ càng hơn về hành vi của chúng ta.
Đọc thêm: Cách Để Tăng Khả Năng Tự Nhận Thức Bản Thân
Sống mà
vô dụng, sống làm chi
Sống chẳng
lương tâm, sống ích gì?
Sống trái
đạo người, người thêm tủi
Sống quên
ơn nghĩa, đời càng khinh.
Sống tai
như điếc, lòng đâm thẹn
Sống mắt
dường đui, dạ thấy kỳ
Sống sao
nên phải, cho nên sống
Sống để gia đình, dòng họ ghi.
các con à ; các con có biết : Hệ luy của bản năng ra sao không ?
Con số hơn 6.200 người nhập viện, 15 người tử vong do ẩu đả
trong chín ngày nghỉ Tết khiến nhiều người lo ngại về thói ứng xử hung hãn trở
nên phổ biến trong xã hội. Những hành vi giẫm đạp, đánh nhau để tranh cướp vật
cầu may, lễ hội chém lợn man rợ như thời trung cổ cũng dấy lên tranh luận về việc
có nên hay không tiếp diễn những lễ hội khuếch trương hình ảnh hung bạo. Góc
nhìn tâm lý học phần nào kiến giải căn nguyên phát sinh hành vi bạo lực để từ
đó có giải pháp ngăn ngừa hữu hiệu.
“Làm được điều phi phàm không phải bởi đột nhiên có thể trong lúc nguy cấp mà do rèn luyện mà thành bản lĩnh đó thôi.”
Hệ lụy đau lòng
Tết năm nay, ông Hoàng Vũ Tú ở Yên Thành (Nghệ An) mất vui vì phải
đón năm mới ở bệnh viện. Chiều 30 Tết khi đang đi trên đường, ông Tú bất ngờ bị
ông Đặng Thành Long ở cùng xã từ lề đường lao ra chặn đầu xe, đấm túi bụi đến
gãy xương mũi, chấn thương sọ não. Dù chẳng có mâu thuẫn gì nhưng do đã ngấm
hơi men nên ông Long không kiềm chế được bản thân vô cớ đánh người. Ông Tú chỉ
là một trong 131 lượt bệnh nhân ở Nghệ An nhập viện do đánh nhau dịp Tết Ất
Mùi.
Và con số thống kê 6.207 trường hợp nhập viện vì đánh
nhau, 15 người tử vong do Bộ Y tế công bố khiến dư luận quan ngại. Phản ánh từ
nhiều y, bác sĩ điều trị cho thấy, hầu hết các ca chấn thương do đánh nhau một
phần căn nguyên từ xích mích va chạm giao thông khi đi chúc Tết, chơi xuân và
sau khi nhậu nhẹt, có sẵn hơi men nên gây chiến, làm càn...; nạn nhân đủ thành
phần, lứa tuổi, chủ yếu là nam thanh niên. Không ít vụ chỉ vì lý do lãng xẹt
như chấp nhặt một chuyện vặt, cái nhìn thiếu thiện cảm hay vì một lời khích
bác, câu nói khác ý nên dùng hung khí gây thương tích. Xô xát, ẩu đả còn diễn
ra công khai tại một số lễ hội, đơn cử tại lễ hội đền Gióng, nhiều thanh niên
xông vào tranh cướp hoa tre, khi bị ngăn cản đã cầm gậy vụt vào đội bảo vệ kiệu
buộc họ chống đỡ, thậm chí đánh trả gây cảnh hỗn loạn, phản cảm. Nếu tính cả những
trường hợp đánh nhau chưa đến mức phải đi viện, chắc chắn con số còn lớn hơn.
“Tâm phải cho lớn để dung nạp người trong thiên hạ, tâm phải cho rộng để chứa đựng điều hay trong thiên hạ, tâm phải công bình để làm việc trong thiên hạ, tâm phải trầm tĩnh để xét lý trong thiên hạ, tâm phải vững vàng để chống đỡ với biến cố trong thiên hạ.”
Hệ lụy sau những cuộc “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay”, hỗn chiến
là nhiều người thương vong, thêm gánh nặng cho ngành y, gây tốn kém cho gia
đình, khiến xã hội bị tổn thất về nhân lực, tổn thương về tâm lý. Trong cuộc họp
đầu năm, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương phải có giải pháp tổng hợp
về vấn đề này và không thể xem thường.
Căn nguyên bạo lực
Hành vi bạo lực (HVBL) có thể có nhiều nguyên nhân, nhưng với
người ở lứa tuổi trưởng thành, trước hết bắt nguồn từ chính bên trong mỗi người
bởi họ có đủ trình độ (mà mặt sinh học quy định) để là chủ thể, là người quyết
định và chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Nghiên cứu tâm lý học chỉ rõ, cảm
xúc tiêu cực khiến con người khó chịu và họ có thể sử dụng HVBL để giải phóng cảm
xúc giận dữ, thất vọng hay bất lực của bản thân ra bên ngoài. Nhiều khi, HVBL
được thực hiện để người khác thấy sức mạnh, uy lực của cá nhân. Nhưng ẩn sau đó
là sự thiếu tự tin, sự yếu đuối, thiếu hụt của nội tâm, mà cá nhân không chấp
nhận điều đó. Nó giống như phản ánh ngược để che đậy sự thật về bản thân mình.
Có người lại sử dụng HVBL như phương tiện để kiểm soát người khác hoặc để đạt
được điều họ đang mong muốn (trường hợp này thể hiện rõ sự định hướng và chủ ý
của chủ thể hành vi).
Trong khi đó, không ít người sử dụng HVBL để trả thù những ai đã
làm tổn thương họ, mà lòng hận thù, sự đố kỵ, thói ích kỷ chính là những ngòi
châm. Ngoài ra, xu hướng ứng xử ăn thua, được - mất là phản ứng của một số người
mà khi có bất đồng họ luôn nghĩ rằng phải có người được, kẻ mất, người thắng, kẻ
thua. HVBL thường được sử dụng để khiến người khác phải thua, mình phải thắng một
cách nhanh chóng nhất.
“Người ta không yêu kẻ khác bởi người đó là ai, mà chính bởi bản lĩnh và những gì ta cảm nhận được từ họ.”
Sống thiếu chuẩn mực cũng là một căn nguyên. Theo Freud - cha đẻ
của thuyết phân tâm thì trong con người có bản năng chết, được thể hiện qua những
hành vi mang tính phá hủy mà một trong những hiện thân là bạo lực. Hành vi tiềm
ẩn này chịu sự chi phối của hệ thống nguyên tắc và chuẩn mực xã hội mà con người
lĩnh hội, nhập tâm được. Khi con người sống mà không hướng đến hệ thống chuẩn mực
(mà pháp luật là cơ bản), không lấy chuẩn mực xã hội làm cơ sở để chế áp bản
năng thì cũng dễ thực hiện các hành vi lệch chuẩn, điển hình là bạo lực.
HVBL còn chịu tác động của các yếu tố bên ngoài. Đó là sự trừng
phạt không nghiêm, sự phổ biến các thông tin bạo lực, tập nhiễm HVBL từ môi trường,
lây lan HVBL của đám đông, tác động của rượu bia và các chất gây nghiện.
“Tình yêu có bản năng của riêng mình, tìm đường tới trái tim, cũng như loài côn trùng yếu ớt nhất tìm đường tới đóa hoa, với ý chí không gì có thể làm mất tinh thần hay trệch hướng.”
Hành vi gây bạo lực với người khác khi không bị phê phán kịp thời,
không nhận được thái độ phản đối từ mọi người chung quanh, không bị kiểm soát
chặt chẽ từ phía xã hội, không được pháp luật xử lý nghiêm minh sẽ được củng cố
và tái hiện. Thông tin bạo lực ngày càng gia tăng chóng mặt trong thời đại kỹ
thuật số với quá nhiều phim ảnh, trò chơi điện tử, bài báo, hình ảnh... mang
tính bạo lực, gây ảnh hưởng tiêu cực, đặc biệt tới lớp trẻ vì có khả năng khơi
dậy lòng hận thù, căm ghét, kích động các hành vi kháng cự, chống đối, phổ biến
cách thức đáp trả bằng bạo lực trong các tình huống ứng xử xã hội dù là đơn giản.
Trong gia đình, cha mẹ là hình mẫu để con cái noi theo cách ứng
xử. Những cha mẹ có HVBL sẽ lây nhiễm phong cách hành vi đó cho con cái mình.
Trên bình diện rộng hơn, ra ngoài xã hội, một số trẻ sẽ lây nhiễm cách hành xử
mang tính bạo lực của người lớn và dễ thực hiện hành vi đó. Mặt khác, trong đám
đông quá khích, các hành vi hung hăng, bạo lực có khả năng lây lan rất lớn, bởi
khi đó, ý thức cá nhân bị mờ đi, con người hành động theo số đông, như đa số
người khác mà không bị đánh giá, kiểm soát. Ngoài ra, rượu, bia và các chất gây
nghiện có tác dụng gây ức chế các trung tâm điều khiển của não và tạo hưng phấn
nên nếu sử dụng quá mức sẽ khiến con người khó làm chủ và mất kiểm soát hành
vi. Khi đó, họ dễ bị kích thích và những lời nói, hành vi gây hấn rất dễ xuất
hiện.
“Trong nghệ thuật cũng như trong tình yêu, bản năng là đủ.Chẳng có bản năng nào như bản năng của trái tim.”
Đi tìm lời giải
Như vậy, muốn hạn chế và giải quyết tận gốc tình trạng bạo lực từ
những căn nguyên bên trong nói trên, phải cần đến cách tiếp cận cá nhân để sao
cho mỗi người tự tìm được cách giải quyết vấn đề của mình, tự chữa lành vết
thương nội tâm mà không gây tổn hại cho người khác và xã hội, nếu cần thiết, phải
có sự hỗ trợ tâm lý của các chuyên gia. Ở khía cạnh này, công tác giáo dục, rèn
luyện kỹ năng thể hiện sức mạnh rõ rệt qua các khóa học kỹ năng, việc rèn luyện
con trẻ. Tuy nhiên, phương pháp, cách thức giáo dục phù hợp với đối tượng để nó
thật sự có hiệu quả vẫn còn là điều trăn trở. Đặc biệt làm sao để thay đổi hành
vi của người lớn là vấn đề không dễ dàng thực hiện.
Từ góc độ xã hội, để hạn chế HVBL, rất cần quan tâm tạo dựng môi
trường xã hội an toàn, lành mạnh từ việc pháp luật nghiêm trị những hành vi
hung hăng, quậy phá đến hạn chế, kiểm soát việc phổ biến thông tin bạo lực, hạn
chế tổ chức các sự kiện, lễ hội kích thích HVBL, đến việc làm gương của người lớn,
của cha mẹ trong văn hóa giao tiếp ứng xử, giải quyết bất đồng bằng ngôn ngữ
hòa bình.
“Hãy tin vào bản năng của mình. Ít nhất sai lầm của mình có thể là của mình thay vì của người khác.”
Hành vi bạo lực còn chịu tác động của các yếu tố bên ngoài. Đó
là sự trừng phạt không nghiêm, sự phổ biến các thông tin bạo lực, tập nhiễm
hành vi bạo lực từ môi trường, lây lan hành vi bạo lực của đám đông, tác động của
rượu bia và các chất gây nghiện.
Thống kê của Bộ Y tế từ hơn 1.000 cơ sở khám chữa bệnh trong cả
nước cho thấy, trung bình mỗi ngày nghỉ Tết Ất Mùi có gần 700 ca nhập viện vì
đánh nhau, xảy ra nhiều ở TP Hồ Chí Minh, An Giang, Đồng Tháp, Đồng Nai, Tiền
Giang, Hà Nội... Trước thực trạng ẩu đả, đánh nhau do say xỉn, nhiều chuyên gia
kiến nghị việc cấm lạm dụng rượu bia cần đưa thành quy định của pháp luật và cần
cấm hẳn quảng cáo bán rượu bia; phải đánh thuế thật cao và hạn chế việc mở các
điểm bán rượu bia.
Đã sắp chết
vẫn còn chưa biết sống!
Sống làm
gì và phải sống ra sao?
Sống như
chim bằng đôi cánh trên cao
Hay như lợn
chỉ dựa vào cái máng?.
Tỷ tỷ người
đã chết rồi, đã sống,
Biết bao
người trăn trở giống như ta
Biết bao
nhiêu chữ nghĩa đã tuôn ra…
Chữ chưa ổn vẫn chính là chữ SỐNG!
Các con cháu của ta
Không biết các con có theo dõi tin tức trên tivi hay báo chí hay
không ? ta nhận thấy :Tội phạm bây giờ trẻ hóa nhiều ! – do
đó ta đã tìm hiểu chúng Từ góc nhìn tâm
lý học, như sau :
Thời gian gần đây xảy ra hàng loạt các vụ án với tính chất ngày
càng nghiêm trọng và man rợ, điều khiến dư luận quan tâm nhất là đối tượng phạm
tội ở độ tuổi rất trẻ, ví dụ: thảm sát tiệm vàng Ngọc Bích ở Bắc Giang, thảm
sát ở Gia Lai, thảm sát ở Bình Phước….Điều này là hồi chuông báo động sự xuống
cấp đạo đức của giới trẻ hiện nay. Có rất nhiều ý kiến khác nhau lý giải hành
vi phạm tội trong một số vụ án gần đây. Tuy nhiên, trong giới hạn bài viết này
tác giả xin luận bàn một số nguyên nhân nhìn từ góc độ tâm lý học.
Nghiên cứu của Trung tâm nghiên cứu tội phạm học và phòng ngừa tội
phạm Học viện Cảnh sát đã chỉ ra rằng tội phạm ngày càng gia tăng cả về số lượng
lẫn hành vi phạm tội
“Chúng ta không ai có thể ước đoán điều mình làm khi mình làm điều đó theo bản năng.”
Giới trẻ chưa được trang bị kỹ năng sống
Tình hình tội phạm trẻ hóa ngày càng gia tăng không ít ý kiến
cho rằng đó là hệ lụy của nền kinh tế phát triển hiện nay. Tuy nhiên nếu đánh
giá từ góc độ này thì ở một chừng mực nào đó chúng ta sẽ không tìm thấy giải
pháp phù hợp cho vấn đề đấu tranh phòng chống tội phạm hiện nay. Bản chất của nền
kinh tế hiện nay không tạo ra tội phạm, mà chính bản thân mỗi cá nhân trong xã
hội đó không được rèn luyện, trang bị kỹ năng ứng phó với những tình huống phức
tạp, tiêu cực trong xã hội dẫn đến hành vi phản ứng tiêu cực, nảy sinh hành vi
phạm tội.
Kết quả điều tra một số vụ án gần đây cho thấy giới trẻ không được
trang bị kỹ năng sống, ví dụ: Vụ án 6 người trong gia đình bị sát hại ở Bình
Phước, nguyên nhân xuất phát từ việc bị người yêu từ chối tình cảm….điều này
không thỏa mãn quan hệ tình cảm của người phạm tội. Từ vụ án trên chúng ta có
thể thấy bản thân người phạm tội không được trang bị những kỹ năng sống như:
thiếu tự tin, khả năng kìm chế, tự chủ kém. Đời sống cảm xúc có cường độ mạnh,
bốc đồng nổi trội trong khi nhận thức còn hạn chế.
“Trong Mỗi Chúng Ta, thậm chí ngay cả những người ôn hòa nhất, đều có một loại khát khao tồi tệ, hoang dã, và vô luật.”
Bản thân mỗi cá nhân sống, sinh hoạt trong mỗi hoàn cảnh khác
nhau sẽ có những diễn biến tâm lý khác nhau ở mỗi tình huống cụ thể mà cá nhân
đó tương tác. Điều quan trọng là mỗi cá nhân biết cách tiết chế cảm xúc và hành
động tiêu cực trong ứng xử hàng ngày của mình. Những vụ án giết người man rợ gần
đây thể hiện sự lệch chuẩn hành vi, chai sạn cảm xúc của đối tượng. Đối tượng
phạm tội hành động theo sự thúc đẩy vì mục đích thỏa mãn nhu cầu bản thân một
cách bản năng, không suy nghĩ đến hậu quả cho nạn nhân, gia đình, xã hội và cho
chính đối tượng.
Điều đáng bàn đến ở đây là định hướng giá trị sống của mỗi cá
nhân. Trong thời kỳ mà cả xã hội đang chuyển mình thay đổi thì định hướng giá
trị sống của con người cũng có thay đổi. Có thể nhận thấy trong cuộc sống hiện
nay có rất nhiều áp lực, cạnh tranh, sức ép việc làm, khó khăn kinh tế…đã ảnh
hưởng đến tính thích nghi với nhịp độ sống của giới trẻ. Trước sức ép đó người
trẻ dễ bị trấn thương tinh thần, không định
vị được giá trị của cuộc sống, dễ bị tổn thương bởi những tác động từ phía xã hội.
Họ từ bỏ giá trị sống thực tiễn chạy theo giá trị ảo, khi không thỏa mãn được
nhu cầu cá nhân, họ mất phương hướng, nảy sinh tiêu cực trong suy nghĩ và hành
động. Đáng báo động là nhiều trường hợp phạm tội chưa hề có tiền án, tiền sự,
được gia đình và những người thân xung quanh nhìn nhận là người hiền lành, sống
tốt. Như vậy, điều đáng nói ở đây là tính chất “nhất thời” của hành vi phạm tội.
Tính chất “nhất thời” là biểu hiện bên ngoài, thực chất hành vi phạm tội là hậu
quả của những suy nghĩ cảm xúc tiêu cực không lối thoát, không được chia sẻ và
khi gặp tình huống có tính chất kích động là dễ nảy sinh hành vi phạm tội. Như
vậy, chúng ta khẳng định thêm lần nữa về người phạm tội thiếu kỹ năng kìm chế
suy nghĩ và hành vi tiêu cực, cũng như họ không có môi trường thuận lợi để hóa
giải những mẫu thuẫn nội tâm nên dẫn đến hành vi phạm tội.
Nhằm giảm đến mức thấp nhất những hành vi phạm tội từ phía mỗi
cá nhân mỗi người cần xây dựng lối sống, cách tư duy tích cực nhằm hình thành kỹ
năng sống, đặc biệt kỹ năng tự kiểm soát và giải tỏa những bức xúc, kỹ năng suy
xét và giải quyết vấn đề tích cực, với mỗi cá nhân những kỹ năng này nên trở
thành lối sống và thang giá trị trong ứng xử hàng ngày.
“Đừng tức giận khi tranh cãi. Nếu Ta đúng, thì tức giận có để làm gì? Nếu Ta sai, thì mình càng không có quyền tức giận.”
Giáo dục gia đình
Gia đình có ảnh hưởng rất lớn trong việc hình thành nhân cách của
mỗi cá nhân. Trong gia đình đứa trẻ bắt đầu bắt chước hành vi, ứng xử, biểu cảm
của mỗi thành viên trong gia đình. Càng lớn, hoạt động sống của trẻ mở rộng, đa
dạng hơn, phạm vi bắt chước ngày càng rộng hơn không còn dừng lại ở các thành
viên trong gia đình nữa. Tuy nhiên đây mới là thời điểm trẻ phóng chiếu kinh
nghiệm, nhận thức, nếp sống đã được tích lũy được trong phạm vi gia đình để ứng
xử với các tình huống bên ngoài xã hội.
Trên thực tế hiện nay trong một số gia đình vẫn tồn tại bạo lực
giữa các thành viên. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhận thức và hành vi của
của trẻ. Trẻ sẽ học cách phản ứng của những thành viên trong gia đình để ứng xử
với mọi người bên ngoài xã hội. Những trẻ phải chứng kiến cảnh bạo hành trong
gia đình từ khi còn nhỏ thì khi lớn lên người ấy dễ mang tính bạo lực và sẽ dẫn
đến có những hành vi lệch chuẩn. Trong giao tiếp hàng ngày việc bố mẹ ứng xử
kém văn hóa, dùng từ ngữ tục tĩu, thiếu văn hóa sẽ làm trẻ nhiễm theo những
thói xấu đó. Thêm đó, bản thân cha mẹ là người thiếu kiến thức, thiếu hiểu biết
về xã hội, về pháp luật sẽ không có phương cách dạy dỗ trẻ ngoài thời gian trẻ
ngoài thời gian trẻ được giáo dục tại trường. Trẻ không nhận thức được giá trị,
chuẩn mực xã hội từ trong gia đình, trẻ không nhận được sự giúp đỡ từ bố mẹ,
người thân dẫn đến học kém và chán học, chúng tự đánh giá thấp về bản thân, có
sự so sánh với các bạn cùng lớp, người xung quanh dễ dẫn đến thất vọng , chán nản
không có niềm tin từ những người thân xung quanh và dễ bước vào con đường xấu,
dẫn đến phạm pháp.
“Cuộc sống này không phải bất di bất dịch. Muốn tồn tại, lúc phải làm sói, lúc nên làm cừu.”
Với những trẻ sinh ra và lớn lên trong những gia đình ba mẹ li
hôn hoặc gia đình không đầy đủ ba mẹ (ba hoặc mẹ mất) cũng là một yếu tố tác động
đến sự hình thành và phát triển nhân cách. Trẻ thiếu thốn tình cảm của bố hoặc
mẹ, ít được quan tâm chia sẻ cũng dễ dẫn đến thiếu hụt trong đời sống tình cảm,
dễ này sinh những cảm xúc tiêu cực như buồn khổ, tự ti, chán nản chúng sẽ tìm sự
cân bằng ở những người khác có thể họ hàng, láng giềng nhưng cũng có thể là nhóm
bạn cùng cảnh ngộ để quên đi những thiếu hụt đấy.
Ngày nay, nhiều bậc cha mẹ bận rộn với công việc kinh doanh buôn
bán, mải mê vào công việc kiếm tiền không có thời gian dành cho con cái. Đồng
tiền là giá trị khiến nhiều người hướng tới mà quên đi những giá trị khác, con
cái được cung ứng đầy đủ về vật chất nhưng lại thiếu đi những điều đơn giản
nhưng gần gũi và có ý nghĩa hết sức lớn lao với chúng. Nhiều gia đình bố mẹ đi
làm từ sáng khi con chưa ngủ dậy, về nhà khi các con đã ngủ thành ra sự gần
gũi, chia sẻ gắn kết giữa các thành viên trong gia đình hạn chế. Nhất là ở lứa
tuổi đang lớn, trẻ cần sự chia sẻ quan tâm của cha mẹ, nhiều khi bản thân chúng
khó khăn trong giải quyết các mối quan hệ ở trường lớp nhưng lại không biết
chia sẻ cùng ai. Từ đó khoảng các giữa cha mẹ và con cái dần có khoảng cách. Những
đứa trẻ không được chăm sóc và dạy dỗ chu đáo sẽ có tâm lý lệch lạc, tự do
ngang bướng, thậm chí bất cần. Chúng dễ dành bị rủ rê, lối kéo... Có những trường
hợp trẻ vi phạm pháp luật, cha mẹ được gọi lên cơ quan công an mà vẫn không tin
con mình vi phạm.
“Nếu ai đó rủ Ta đi du lịch, không nghĩ “Nhưng tiền đâu?” mà nghĩ “Chà, mình nên làm gì để có đủ tiền đây nhỉ?”
Hiện nay xã hội của chúng ta đang ở trong ranh giới của sự chuyển
đổi, chúng ta đang ở thời kỳ quá độ vận hành, môi trường đô thị hiện nay nhu cầu
vật chất quá cao lấn át mọi giá trị xã hội khác. Trong đó, các mối quan hệ thiếu
bền vững do sự liên kết giữa các cá nhân trong xã hội không được gắn bó nên
hành vi của cá nhân không kiểm soát một cách mạnh mẽ, dễ bị rạn nứt và nảy sinh
những hành vi sai lệch. Những vụ án gần đây với tính chất hết sức nghiêm trọng
đã cho thấy sự thiếu hụt về mặt kỹ năng sống, cách ứng phó với các tình huống
xã hội.
“Những thứ mà ta không hài lòng về người khác phản ánh chính sự mong muốn của bản thân.”
Thế hệ trẻ là chủ nhân tương lai của đất nước. Vì vậy, cần có sự
quan tâm, phối hợp chặt chẽ của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc
giáo dục các em, định hướng cho các em lý tưởng sống tốt đẹp, cung cấp những kỹ
năng sống cần thiết để các em có đủ bản lĩnh, tự tin khi bước vào cuộc sống,
chúng tôi xin đưa ra những kiến nghị sau:
Thứ nhất, bắt nguồn từ một số nguyên nhân phạm tội, công tác phòng ngừa tội
phạm hiệu quả cần giải pháp đồng bộ, cần phải xây dựng hệ thống giáo dục pháp
luật tốt, trong đó giáo dục của các tổ chức xã hội, tổ chức đoàn thể và gia
đình đóng vai trò cốt lõi. Lứa tuổi chưa thành niên cần có sự quan tâm cả về mặt
vật chất và tinh thần, có sự giáo dục đầy đủ, qua đó hạn chế tội phạm do người
chưa thành niên phạm tội thực hiện.
Thứ hai, có chính sách giáo dục thanh thiếu niên thông qua nhiều kênh
thông tin đại chúng; xét xử công khai đối với những vụ án lớn có tính chất nỏi
cộm, qua đó tăng cường tính chất giáo dục, phòng ngừa chung và phòng ngừa
riêng. Việt Nam đã tham gia vào Công ước quốc tế bảo vệ quyền trẻ em, do đó giải
pháp để ngăn ngừa, phòng chống tội phạm đối với trẻ vị thành niên không phải bằng
cách tăng hình phạt, mà chính là sự quản lý, giáo dục và các chính sách dành
cho trẻ em.
Thứ ba, đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục pháp luật cho các em ở nhà trường,
ở địa phương và tại các tổ chức sinh hoạt đoàn thể nơi các em tham gia. Các em
nắm được pháp luật, nhận thức được tính chất mức độ nguy hiểm cho xã hội và hậu
quả pháp lý của hành vi phạm tội sẽ hạn chế được việc thực hiện tội phạm, đảm bảo
tính chất phòng ngừa chung và phòng ngừa riêng.
Thứ tư, Giáo dục trong gia đình chính là giáo dục đầu tiên, quan trọng
nhất đối với mỗi con người vì vậy Nhà nước nên có chính sách tạo việc làm cho
người lao động, ổn định kinh tế - chính trị - xã hội, nâng cao đời sống cho
nhân dân, nâng cao chất lượng gia đình bởi lẽ gia đình chính là tế bào của xã hội.
Bố mẹ quan tâm gần gũi các con nhiều hơn, tập cho trẻ từ khi còn nhỏ những thói
quen, kỹ năng sống tích cực nhằm hình thành giá trị sống phù hợp với chuẩn mực
xã hội.
Thứ năm, Hiện nay do thông tin mạng Internet phủ sóng, trẻ em tiếp xúc sớm
và thường xuyên với những thông tin văn hóa phẩm độc hại, Nhà nước cần có chính
sách quản lý hộ thống quản lý thông tin.
Mục tiêu của nước ta là xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do
dân, vì dân, các biện pháp cưỡng chế hình sự, mục đích của hình phạt không chỉ
nhằm trừng trị, mà còn nhằm mục đích giáo dục người phạm tội, giúp họ nhận ra
sai lầm và tạo cho họ cơ hội để sửa chữa, sớm tái hòa nhập với cộng đồng xã hội.
Do đó, chúng tôi cho rằng, để việc đấu tranh phòng chống tội phạm chưa thành
niên có hiệu quả, thì phải tìm ra những nguyên nhân, điều kiện làm nảy sinh
hành vi phạm tội, từ đó tìm ra những giải pháp hữu hiệu để ngăn ngừa tội phạm
chưa thành niên. Vì vậy, việc tăng mức hình phạt hay giảm tuổi phải chịu trách
nhiệm hình sự của người chưa thành niên không phải là giải pháp tối ưu nhất hiện
nay, mà có khi làm giảm hiệu quả công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm nói
chung và tội phạm do người chưa thành niên phạm tội nói riêng.
Là con
người cần có một tấm lòng
Để trải rộng
trao cuộc đời trước mặt
Để ý chí
luôn lớn hơn vật chất
Để chúng
ta sống chân thật bên nhau
Nếu chẳng
may ai hoạn nạn nơi đâu
Đừng nghĩ
rằng tiền sẽ mua được hết
Đừng mặc
cả bán cuộc đời, cái chết
Hãy nhớ:
đồng tiền bạc trắng hơn vôi
Vật chất
nào đổi được tấm lòng người
Giữa đời
thường bon chen và gấp vội
Cầm bát
cháo, khắc lời ông cha nói
Bước lên
bờ lưu luyến bến đò xưa
Được ai giúp
xin đừng quên gửi thưa
Một lời
đáp là ngàn vàng cao giá
Cùng ánh
mắt sẽ thay cho tất cả
Trước một tấm lòng ta hãy nhớ: Cảm ơn!
các con cháu rất yêu của ta
Các con có biết : Bản
năng có mối quan hệ rất khăn kít giữa văn
hóa và nhân cách không ?
Chúng ta cùng nhau trao đổi nhé .
Bản năng và văn hóa là một vấn đề rất quan trọng, như một cặp phạm
trù, một quan hệ tất yếu phổ biến trong quá trình tiến hóa, tha hóa và phát triển
của con ngừời, của nhân cách có ý nghĩa phương pháp luận triết học nhân văn rất
sâu sắc còn ít được nghiên cứu sâu, có hệ thống.
“Những đam mê của chúng ta nói lên chính bản thân ta.”
I- Bản năng và văn hóa
Trong Giáo trình triết học Mác –Lênin (giáo trình chuẩn quốc
gia) gần đây mới cũng chỉ phân tích hành vi lao động sản xuất của con vật lên
hành vi lao động sản xuất phổ biến của con người- tức từ bản năng sinh vật lên
bản năng xã hội- tức là bản năng có ý thức
.Còn vấn đề bản năng và văn hóa với tư cách là một cặp phạm trù chưa được
phát hiện và phân tích sâu. Các công trình về văn hóa học cũng chỉ mới khẳng định
rằng, bản năng là cái "vốn có" gắn với sự sống, là cái tự nhiên,
không phải là văn hóa, con người cũng như con vật đều có, "văn hóa là sự
chế ngự bản năng". Con vật thì bản năng là cái thống trị, còn ở con người
thì cái văn hóa là cái chủ đạo, nó điều hòa bản năng và cơ chế xã hội . Nhưng vấn
đề cần nghiên cứu là ở chỗ văn hóa (xã hội) và bản năng có phải là một cặp phạm
trù của triết học nhân văn hay không, chúng có chuyển hóa qua lại hay không?
Có thể khẳng dịnh con người có bản năng sinh vật và bản năng xã
hội. Đôi khi có sự có sự hòa nhập giữa chúng, tức có sự chuyển hóa, khó phân biệt
rạch ròi.
“Chúng ta phải nhận ra mình ở người khác trước khi nhận thức người khác ở mình.”
Bản năng hay phản xạ bản năng thường là phản xạ tự động từ hệ thần
kinh thực vật như đói thì thèm ăn, khát thì thèm uống. Bản năng này là bản năng
sinh vật. Nhưng các phản xạ này nếu thực hiện vào một giờ nhất định như ăn vào
10 giờ sáng thì đến giờ đó là thèm ăn, do cảm giác đói gây nên. Thấy chanh thì
chảy nước bọt. Nhưng đó vẫn là cảm ứng và thể hiện nhu cầu bản năng sinh tồn của
con người. Bản năng là vốn có, có khả năng di truyền, nên là "thói
quen", nhưng thói quen thì không hẵn là bản năng mà gần như bản năng. Thói
quen là do tập luyện mà thành. Nhưng trong đời sống xã hội thì thói quen do xã
hội được tạo nên mang tính rộng lớn, ở chiều sâu văn hóa xã hội và tác động lâu
dài là tập tính xã hội = bản năng xã hội. Tập tính hay bản năng xã hội = bản
năng văn hóa = "hằng số văn hóa" là có khả năng "di truyền xã hội,
di truyền văn hóa"
"Hãy hiểu mình." Nhà triết gia già nói. "Hãy cải thiện mình." Nhà triết gia trẻ nói. Mục đích lớn nhất của chúng ta trong dòng thời gian không phải là lãng phí tài năng và lòng nhiệt huyết vào những thứ bên ngoài mà rồi chúng ta sẽ phải bỏ lại sau lưng. Chúng ta cần nuôi dưỡng bên trong mình tất cả những gì mà chúng ta có thể mang vào cuộc hành trình vĩnh hằng phía trước.”
Như vậy, bản năng xã hội rất khác bản năng sinh vật, không chỉ
là ở tính chất mà cả ở nguồn gốc hay ở độ bền vững như thế nào đó. Rất cần thiết
phân biệt bản năng sinh học và bản năng xã hội, tìm ra cả cái khác và cái chung
gắn liền với nhau. Bản năng xã hội hay bản năng văn hóa (tập tính, lối sống, nếp
sống) gọi tắt là văn hóa.
Bản năng xã hội lại bắt nguồn từ bản năng sinh vật, chứ không phải
từ số không hay hoàn toàn ở ngoài bản năng. Chẳng hạn lao động sản xuất của con
người là phát triển nhảy vọt từ "hoạt động sản xuất" thô sơ của động
vật bậc cao. Mác cho rằng: "con vật chỉ sản xuất ra bản thân mình còn con
người sản xuất ra toàn bộ giới tự nhiên", sự sản xuất đó, có bước nhảy vọt
đó, là do "tổ chức cơ thể của con ngừơi qui định". Hoặc bản năng quần
xã của động vật dần dần qua lao động thì tính xã hội xuất hiện ở loài người.
Mác và Ăngghen cho rằng "bản năng xã hội là một trong những đòn bẩy quan
trọng nhất của sự phát triển của con người từ khỉ". Bản năng xã hội đó dù
là lao động hay tập tính quần xã thì nó là "vốn di truyền" đã được
xây dựng trong sự tiến hóa từ tổ tiên loài vượn lên loài người. Bản năng sinh vật
"bị thu hút và hội nhập vào bản năng xã hội", tức là bản năng sinh vật
bị xã hội hóa nhưng nó không mất đi. Đúng là "Về mặt tâm lý, lao động cải
tạo bản năng trên hai bình diện: bình diện đè nén, kìm hãm bản năng (…) và bình
diện cải tạo bản năng thành trạng thái mới về chất của hoạt động nhận thức thuần
tuý của con người: trực giác".
“Bông hoa không thể tự nó có mặt được. Bông hoa chỉ có thể tương tức với ánh nắng, với cơn mưa, với đại địa. Hiện hữu nghĩa là cùng hiện hữu là tương tức. Khi ta sống được với tuệ giác tương tức trong mỗi giây phút, ta sẽ không còn kẹt trong cái ngã nhỏ bé nữa, ta sẽ thấy rằng ta có mặt mọi nơi.”
Nhưng chỉ có bản năng xã hội mới thì con người có khả năng hướng
về tương lai, vượt khỏi giới hạn sinh vật, có khả năng thích nghi, sáng tạo ra
cái bản năng mới - thiên nhiên thứ hai, từ quá khứ, từ bản năng sinh vật nhưng
cao hơn bản năng sinh vật. Bản năng đó cố kết lại là bản sắc văn hóa dân tộc
trong các tộc người và thể hiện ở từng cá nhân. Cái tạo nên bản sắc đó, chi phối
và cũng in dấu vào bản sắc đó là ba nguyên lý không tách rời nhau: nguyên lý
cùng cội nguồn- cùng dòng máu, nguyên lý cùng chỗ ở, sau cùng là nguyên lý cùng
lợi ích (theo GS.Trần Quốc Vượng).
Như thế thì bản năng văn hóa phát triển trên nền tảng bản năng
sinh vật và thực tiễn xã hội cũng như môi trường sống. Nói cách khác, bản năng
xã hội nhập vào bản năng sinh vật và nâng bản năng sinh vật lên bản năng người.
Tất cả hai loại bản năng sinh vật (con) và bản năng xã hội (người) đều là thuộc
về bản chất con -người, không thể tách rời được. Chính GS Trần Đức Thảo, khi
nói về bản chất hàng 1 (sinh vật) và bản chất hàng 2 (xã hội) ở con người là
cũng với nhận thức như thế nhưng nhìn theo phương pháp cấu trúc trên dưới trong
quá trình tiến hóa bản chất con người như tiến hóa địa chất.
“Không gì có thể mang cho mình sự yên bình trừ chính bản thân mình.”
Bản năng xã hội của con người là dựa trên những phản xạ có điều
kiện, nhưng nó được mã hóa vào gen văn hóa (di truyền) hay thậm chí ảnh hưởng
thành thói quen trong gen tự nhiên sinh học. Ví dụ như ý thức, lao động, ngôn
ngữ, giao tiếp… là bản năng xã hội. Bản năng xã hội là bản năng do tác động bên
ngoài tạo nên, thành phản xạ tự nhiên của cơ thể. Nhưng bản năng xã hội vẫn là
bản năng sinh học nhưng là có thức (ý thức về ăn uống, tình dục). Không có bản
năng sinh vật thì không có bản năng xã hội. Nhưng bản năng xã hội, tức bản năng
có ý thức không đồng nhất với phản xạ có điều kiện. Vô thức sinh vật hoạt động
không cần phản xạ có điều kiện. Vô thức tinh thần là vừa mang tính bản năng
sinh vật vừa mang tính bản năng xã hội.
“Tương lai của mình phụ thuộc vào rất nhiều điều, nhưng chủ yếu là vào mình.”
Bản năng sinh vật và bản năng xã hội trong con người, loài người
không hoàn toàn tách biệt và cũng có thể chuyển hóa lẫn nhau. Không có bản năng
xã hội, về cơ bản, tách rời bản năng người, bên ngoài bản năng sinh vật, trên
cơ thể, cơ năng từ cơ thể. Con người bao giờ cũng mang theo bản năng, bản năng
tồn tại trong con người, từ bản năng sinh vật thuần tuý, nó trở thành bản năng
người khi thông qua môi trường xã hội, môi trường văn hóa trong hoạt động của
con người. Cũng như vậy, không có hoạt động người lại phi sinh vật, phi cơ thể
và cơ năng của nó. Không thể nó tiêu diệt bản năng sinh vật mà là hạn chế bản
năng mà thôi. Cho nên nói văn hóa là sự chế ngự, điều khiển bản năng.
“Ngay bây giờ Ta đã có trong mình mọi thứ Ta cần để đối phó với bất kỳ điều gì mà thế giới ném vào mình.”
Nhưng lẽ nào bản năng không tác động gì đến văn hóa? Không nên
hiểu giản đơn rằng, bản năng là cái bất biến không thể thay đổi, dù là bản năng
sinh vật hay bản năng xã hội. Những bản năng nào mang tính qui luật thì ít thay
đổi nhưng có những hành vi "bản năng", hay nói chính xác hơn là có
tính bản năng = gần như bản năng do thói quen (phản xạ) mà làm thay đổi cơ chế
sinh học bình thường mà thành như nghiện ngập ma tuý, rõ nhất là lúc lên cơn
nghiện thì lại có thể xóa bỏ được, sau khi thay đổi được, điều chỉnh lại (chữa
bệnh, cai nghiện) được cơ chế sinh tâm thần. Bản năng là cái có thể di truyền,
cái không di truyền là không phải bản năng. Lao động là bản năng xã hội, nó di
truyền qua cả cơ thể sinh học và môi trường văn hóa. Nhưng khi con người mất một
trong hai cơ sở đó thì nó thoái hóa, mất đi khả năng lao động. Đứa trẻ sinh ra
nhưng không may rơi vào sống cảnh rừng hoang cùng loài thú thì nó trở lại bản
năng sinh vật, khi trở về môi trường xã hội khó trở lại thành người, hoặc ở
trong gia đình, trong cộng đồng nhưng cơ hế sinh học tâm thần bị trục trặc (bệnh
tâm thần phân liệt chẳng hạn) thì cũng khó nên người. Bản năng sinh tính dục của
con người cũng mất dần theo tuổi già (cơ chế sinh học bị lão hóa). Người nghiện
ma tuý tuy khi cai nghiện thì cơ chế sinh học được điều khiển nhưng khi về môi
trường ma tuý rất dễ bị lây - di truyền xã hội (là với ý nghĩa đó). Hoặc người
nghiện càng lâu càng khó bỏ. Tuy vậy, lại có người bỏ được. Ở đây phải có ba điều
kiện: cơ chế sinh học được chỉnh lại, tâm thần, ý chí đủ mạnh để đề kháng (môi
trường xã hội không ma túy, hoặc đề kháng được ma tuý - tức có công ăn việc
làm, có người giúp đỡ, môi trường tình cảm tốt). Nghiện ma tuy là một thói
quen, gần như bản năng. Ma tuý tác động vào bản năng, có khi hòa nhập với bản
năng, kích thích bản năng gây nghiện nhưng nó không phải là vốn có trong cơ chế
sinh học của con người. Như vậy, tiền có khi cũng như ma tuý, nó kích thích
lòng tham - bản ngã vị kỷ - bản năng xã hội gắn với bản năng sinh vật, tức kích
thích bản năng (Lòng tham hễ thấy hơi đồng thì mê). Chúng ta cũng có thể nói về
tác động mỹ nhân khi có kẻ thấy hơi tình là mê. Gái, tiền, quyền lực, ma tuý…là
chất trung giới kích thích bản năng, chuyển nhân cách thành bản năng (mất nhân
cách), nhưng cũng có trường hợp qua đó mà nâng bản năng lên thành văn hóa, nhân
cách.
“Sống như chính mình trong một thế giới luôn cố biến mình thành người khác là thành tựu lớn nhất.”
Cơ chế văn hóa xã hội và bản năng văn hóa cũng có khi bị trục trặc,
khủng hoảng, lão hóa, gây ra những cú xốc xã hội. Phải dần dần mới ổn định,
phát triển theo cái mới dưới tác động của bản năng có ý thức. Đổi mới tư duy, cải
cách hay cách mạng xã hội là vượt qua thời kỳ rối loạn ấy, khắc phục cái bản
năng sinh vật và vô thức cộng đồng.
Như vậy, là cần hiều cho rõ bản chất, đặc điểm và các biểu hiện,
loại hình của bản năng với tính đa dạng của nó và cái trung gian giữa bản năng
và văn hóa, nhân cách. Con người có bản chất (bản năng) vốn có là thiện hay là
ác hay không ác cũng không thiện, hay vừa thiện vừa ác? Thiện ác là bản năng
sinh vật hay bản năng xã hội? Bản năng dù là cái vốn có cũng được sinh ra từ quan
hệ với các khác của nó mà sinh ra chứ không phải hoàn toàn "tiên
thiên".
Nhiều tôn giáo chỉ thấy mặt xấu của bản năng (ác), cố giải thoát
khỏ bản năng, nhưng đó là một phần đời nếu không có nó sẽ còn gì bàn về đạo
(thiện)? Không có bản năng con người không thể tồn tại. Tuy rằng, bản năng có
thể (khả năng) hạ thấp con người xuống hàng động vật, vì nó cũng vốn có như bản
năng động vật. Nhưng chính thông qua xã hội con người đã nâng bản năng động vật
lên hàng bản năng người (là hiện thực nhưng vẫn mang tính khả năng). Nhân cách
con người từ đó mà ra.
“Bậc thềm tiến vào thánh đường của trí tuệ là biết sự ngu dốt của chính mình.Chúa giúp người biết tự giúp mình.”
Bản năng nào có ý thức và nhằm vào thoả mãn theo hướng Chân -
Thiện - Mỹ thì mới là bản năng văn hóa (hành động theo qui luật của cái đẹp). Bản
năng thỏa mãn nhu cầu sinh dục của con người có cả mặt sinh vật và có cả mặt
văn hóa, tuỳ quan hệ mà nó xuất hiện ở mặt nào là chính. Như vậy, bản năng sinh
vật và bản năng xã hội là trung tính, tuỳ theo giới hạn, phạm vị và tính chất
xã hội cụ thể mà nó là bản năng xấu hay bản năng tốt có tính văn hóa hay không?
Lòng vị kỷ, ham muốn quyền lực, sắc dục, của cải cũng có sẵn ở con người như
hành vi bản năng. Nhưng tham lam, cá nhân vị kỷ chỉ vì mình mà hại người khác,
xâm phạm lợi ích người khác là trở thành hành vi xấu. Hồ Chí Minh khuyên cán bộ
"ít ham muốn vật chất" chứ không phải khuyên bỏ ham muốn vật chất. Rằng,
tiền tài, sắc dục không chuyển lay, quyền uy không khuất phục… mới nên anh
hùng. Phật cho rằng tham là một cội nguồn của bể khổ. Nhưng, nếu tiêu diệt (triết
tiêu hết) nhục dục, xóa bỏ lòng ham muốn thì không tưởng và rơi vào chủ nghĩa
thầy tu, khổ hạnh, còn chống (hạn chế) tham lam, ích kỷ là hành vi có văn hóa,
có đạo đức. Hồ Chí Minh, riêng về bản thân thì Người không ham tiền tiền, địa vị
mà chỉ có một lòng ham muốn: ham học, ham làm, ham hiểu biết, ham muốn dân tộc
độc lập tự do, ai cũng được học hành, có cơm ăm áo mặc, tiến bộ, dân giàu nước
mạnh, người người hạnh phúc, sống trong nhân ái, hoà bình và hữu nghị… Đó là bản
năng văn hóa, tinh hoa văn hóa Hồ Chí Minh.
“Hãy là mình với chính mình, rồi người khác sẽ đến.”
Bản năng và văn hóa hay bản năng và nhân cách có thể chuyển hóa
lẫn nhau hay. Đó là một nguyên lý triết học cần hiểu ở tầm của chủ nghĩa duy vật
nhân văn: tầm con người, tầm giải phóng con người.
Không nên hiểu sự chuyển hóa nói trên một cách đơn giản, thông
thường kiểu lôgích hình thức mà phải bằng tư duy biện chứng… Chuyển hóa biện chứng
là sự xâm nhập lẫn nhau giữa hai mặt đối lập, cái này thành cái kia và ngược lại,
khi có những điều kiện nhất định. Từ đó, ta nhận thấy bản năng và văn hóa là một
cặp phạm trù, một mâu thuẫn biện chứng vì chúng làm tiền đề cho nhau, xâm nhập
lẫn nhau, cái nọ thành cái kia và ngược lại.
Nhưng chúng ta cũng lại thấy chính trong quà trình tiến hóa, tha
hóa và phát triển bản chất của con người là xã hội hóa bản năng, văn hóa hóa bản
năng, nhân tính hóa bản năng, nhân cách hóa bản năng để thành người ngày càng
trọn vẹn. Một thanh niên bình thường, có nhân cách, song đã rơi vào vũng bùn ma
tuý hay phạm tội là suy thoái hay tha hóa nhân cách thành hành vi thú tính, tức
bản năng sinh vật. Nhưng nếu họ được cải tạo, được giáo dục để phục hồi nhân
cách và nhân tính thì cũng là chuyển từ bản năng sang văn hóa, sang nhân cách.
“Chừng nào một người vẫn còn khả năng tự làm mới bản thân, anh ta vẫn còn đang sống.”
Trong thực tiễn, có những người tha hóa về đạo đức, lối sống,
tha hóa về tư tưởng chính trị, tôn giáo hay trong lao động. Đó là những tha hóa
bản chất người dù với những hình thức, sắc thái và có tính lịch sử rất khác
nhau. Nói cách khác là sự tha hóa từ văn hóa sang bản năng, hơn nữa là bản năng
xấu, tức bản năng phi văn hóa, phi nhân tính- nhân cách (bản năng có 2 nghĩa:
nghĩa tự nhiên, trung tính và nghĩa xấu, tiêu cực). Nếu thế thì quan hệ này
cũng gần giống như quan hệ thiện-ác vậy. Ai bảo thiện và ác không chuyển hóa lẫn
nhau? Đâu chỉ có chuyển hóa ác thành thiện mà thiện không thành ác? Cái gì là
trung giới, cái gì là nguồn gốc?
Ví dụ, việc một cán bộ của Đảng và của Nhà nước ta suy thoái,
tha hóa trở thành kẻ tham nhũng, do lòng tham chi phối, cũng coi như mất dần lý
trí lành mạnh, chỉ còn ham muốm bản năng vật chất. Đó là sự chuyển hóa từ văn
hóa, nhân cách sang bản năng bản năng thú tính. Chủ tịch Hồ Chí Monh từng nhận
định rằng, có kẻ hôm qua là vĩ đại, được nhân dân tôn kính nhưng hôm nay có thể
không còn vĩ đại nữa, thậm chí bị nhân dân khinh bỉ, nếu họ bi khuất phục (đầu
hàng) bởi tiền tài, địa vị và sắc đẹp, không rèn luyện bản thân, nên mất hết
nhân - trí - dũng!
“Có ba thứ cực kỳ cứng: thép, kim cương, và tự thấu hiểu bản thân.”
Tại sao chúng ta lại e ngại không thừa nhận sự chuyển hóa ngược
lại này, xét về mặt nguyên lý? Không thừa nhận là do không hiểu hay phủ nhận
tính qui luật của khả năng của phép biện chứng phức tạp, tinh tế trong bản chất
người như một mâu thuẫn âm - dương của sự tiến hóa. Mà ở đây không chỉ thể hiện
quan hệ giữa bản năng sinh vật và bản năng xã hội, giữa bản năng và văn hóa, giữa
con vật và con người. Trong con người thì giữa con và người (con người bản năng
và con người xã hội - con người văn hóa) là có thể chuyển hóa lẫn nhau trong
quá trình hiện thực hóa, tiến hóa bản chất người. Nhưng đó không phải là hai vật
mà là cái này lấy cái kia làm tiền đề. Con chưa phải là người nhưng không có
con thì không có con - người, trên cơ sở con mới nên người. Nhưng phải thông
qua lao động và đấu tranh mới có sự chuyển hóa ấy. Không ở trong môi trường xã
hội, không học tập và rèn luyện, không lao động và đấu tranh vì tình thương và
lẽ phải thì người lại thành con! Xu hướng chủ đạo, phổ biến, mạnh hơn là văn
hóa hóa bản năng, là con thành con người nhưng không coi thường luật tiến hóa
không phải là một đường thẳng tuyến tính mà là một mâu thuẫn, bao hàm cả sự giật
lùi: có khi bản năng thắng văn hóa. Nhưng không chỉ có mặt đó mà có cả cái văn
hóa xâm nhập vào bản năng sinh vật, ghi vào bản năng sinh vật (trong xã hội thì
thành tập quán, vô thức cộng đồng) để trở thành bản năng văn hóa (bản sắc văn
hóa = hệ thống giá trị = gen văn hóa = di truyền văn hóa). Khi nói bản năng văn
hóa thì ở đây là đồng nhất bản năng và văn hóa, không còn phân biệt, chúng chuyển
hóa lẫn nhau đi đến đồng nhất (hai = một, một = hai) theo cách nói của Lênin về
sự chuyển hóa các mặt đối lập.
“Không ai có thể cho mình lời khuyên tốt hơn chính bản thân mình, nếu Ta nghe theo bản thân, Ta sẽ không đi sai.”
Nếu hiểu nhân cách chỉ là cái bên ngoài con người, tức môi trường
xã hội chuyển hóa vào con người (con người là sản phẩm của hoàn cảnh) mà không
hiểu bản năng, sự kết hợp cả hoàn cảnh và bản năng trong hoạt động của con người
thì không thể hiểu được sự hình thành con người và nhân cách con người.
Chính trên cơ sở bản năng sinh vật và bản năng xã hội (văn hóa),
hình thành nhu cầu sinh vật và nhu cầu xã hội (văn hóa) trong quá trình đáp ứng,
thỏa mãn nhu cầu - động cơ thúc đẩy hành động cũng chính là quá trình hình
thành nên nhân cách. Quá trình hình thành nhân cách cũng chính là quá trình văn
hóa làm chủ bản năng - văn hóa hóa bản năng ở từng con người với tư cách là chủ
thể ý thức về bản thân mình trong quan hệ với xã hội, với người khác. Với ý
nghĩa đó, những bản năng biến thành nhân cách thông qua các khâu trung gian và
điều kiện mà chuyển hóa. Nhưng nhân cách đã hình thành không phải là bất biến
mà nếu thiếu những điều kiện nào đó (môi trường tốt và sự rèn luyện bản thân…)
thì nhân cách sẽ bị thoái hóa, tha hóa, mất nhân cách, và như thế nhân cách trở
lại bản năng, biến thành bản năng. Dù xu hướng chính là bản năng chuyển hóa
thành nhân cách là chính, phổ biến, chủ đạo nhưng không nên mất cảnh giác với
khả năng nhân cách cũng có thể bị mất, trở về đời sống bản năng, từ đó mất tính
người khi bản năng sinh vật hoàn toàn thống trị.
“Tôi tin rằng tôi không chịu trách nhiệm cho ý nghĩa hay sự vô nghĩa của đời, nhưng tôi phải chịu trách nhiệm với điều tôi làm cho cuộc đời tôi.”
Khi không nhận thấy và quan tâm chiều sâu sự chuyển hóa biện chứng
cả hai chiều nói trên, khi hiểu một chiều bản năng và văn hóa là hai cái hoàn
toàn khác nhau, xa lạ với nhau, hoặc chỉ thấy một chiều xấu, tốt, sẽ thiếu công
cụ phương pháp luận biện chứng khi phân tích sự tồn tại bản chất người và các sự
chuyển hóa bản chất người cụ thể: sự hoàn thiện nhân cách hoặc sự tha hóa nhân
cách, văn hóa và phản văn hóa.
“Có một câu hỏi đôi khi khiến tôi thấy mơ hồ: Tôi điên hay người khác điên?”
Tha hóa và khủng hoảng nhân cách hiện
nay ở nước ta, thực trạng và nguyên nhân
Khi chuyển sang phát triển theo nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và mở cửa hội nhập, nước ta quả là có một bước dài tiến bộ về
kinh tế xã hội và phát triển con người. Nhưng cũng đã đặt ra những vấn đề mới,
phức tạp, nhất là vấn đề tha hóa, khủng hoảng nhân cách trên nhiều phương diện
liên quan tớ quan hệ giữa bản năng và văn hóa trong từng môi trường xã hội.
“Cái ác ghê gớm nhất bắt nguồn từ chính chúng ta.”
Trước đây, khái niệm tha hóa, như Phoaơbác nói, thì chỉ có ý
nghĩa trong tôn giáo, tức tôn giáo là sự tha hóa bản chất con người thành bản
chất thần thánh, cuộc sống trần gian bị tha hóa thành cuộc sống thiên đường hư ảo.
Hoặc khi Các Mác phân tích trên phương diện kinh tế thì tha hóa
là chỉ chế độ bóc lột lao động làm thuê, người công nhân làm ra sản phẩm và giá
trị thặng dư nhưng bị nhà tư bản chiếm đoạt.
Tha hóa như thế có hai mặt, mặt xấu phản lại bản chất tốt đẹp của
con người. Nhưng theo một ý nghĩa nhất định, sự tha hóa ấy là khách quan thì có
mặt tốt, hợp lý, có vai trò tiến bộ. Ví như khi quan hệ sản xuất còn phù hợp với
lực lượng sản xuất thì bóc lột là động lực của sự phát triển kinh tế. Hoặc về bản
chất, tôn giáo vẫn có mặt đạo đức phù hợp với bản chất của con người và đạo đức
xã hội chủ nghĩa hiện nay.
Tuy nhiên, hiện nay khi ta dùng khái niệm tha hóa trong lĩnh vực
đạo đức = tha hóa đạo đức, lối ssống thì hoàn toàn theo nghĩa tiêu cực. Tha hóa
đạo đức cũng là thoái hóa về phẩm chất người nhưng ở lĩnh vực xã hội, lối sống.
Đó là khi chúng ta nói về những con người từ có đạo đức trở nên tha hóa nhân
cách, tức từ khủng hoảng nhân cách, sai lệch nhân cách đến thoái hóa nhân cách.
Chẳng hạn, những người tham nhũng, hay những người nghiện ngập ma tuý, hoặc những
người buôn lậu, những kẻ kiếm sống, làm giàu bằng bạo lực, giết người cướp của…
Sư tha hóa này chủ yếu tha hóa về giá trị sống, lý tưởng sống, các phẩm chất đạo
đức và lý trí. Từ lối sống và nhân cách người chuyển hóa lại lối sống bản năng
tầm thường, thậm chí thành kẻ chống lại cộng đồng, chống lại, phá hoại chính
loài của mình và cuối cùng là cả chính bản thân mình.
Khủng hoảng nhân cách hay lệch nhân cách, loạn nhân cách là chỉ
trạng thái mâu thuẫn đang có xu hướng chuyển thành tha hóa nhân cách. Một số
người như nghiện ngập ma tuý, mại dâm…thì ở mức loạn nhân cách, lệch nhân cách
và nếu không được ngăn chặn, chữa trị sẽ tha hoá nhân cách.
Sau đây là một số loại tha hóa cụ thể trong lĩnh vực xã hội và lối
sống.
Trên lĩnh vực tệ nạn xã hội:
“Không một ai có thể làm cho mình cảm thấy mình thấp kém nếu không có sự đồng ý của mình.”
1- Tha hóa và khủng hoảng trầm trọng
nhân cách do nghiện ngập ma tuý.
Số nghiện ngập đa số là thanh thiếu niên. Số nghiện nhập thì ngày một gia tăng
(Ở TPHCM hiện nay gần 30.000 người), số tái nghiện sau cai là khá cao
(80%-90%).
Đây là số người bị tổn thương năng nề về não, thần kinh, tâm thần,
tạo nên sự lệch nhân cách, khủng hoảng nhân cách, mà muốn phục hồi phải lâu
dài. Nếu không ngăm chặc được sẽ làm hỏng một thế hệ và khủng khoảng bao nhiêu
gia đình.
- Thực trạng mại dâm cũng là tệ nạn nhức nhối không những lây
nhiễm các căn bệnh thế kỷ mà còn tạo nên mất nhân cách trong lĩnh vực lối sống
hôn nhân và tình cảm gia đình, lòng chúng thuỷ. Số mại dâm cũng rất nhiều ở giới
trẻ. Nhiều gia đình tan nát cũng từ đây.
- Trộm cướp , giết người, cũng là một căn bệnh đang gai tăng,
qua đó ta thấy một bộ phận thanh thiếu niên đã mất dần nhân tính. Có thể do nhiều
nguyên nhân nhưng trong đó có nguyên nhân ma tuý, mại dâm , cờ bạc.
- Cờ bạc và ăn chơi cũng nảy sinh nhanh trong những năm gần đây.
Tiêu biểu nhất qua vụ án Năm Cam và đồng bọn cho tha thấy sự kinh khủng của nó.
Trên lĩnh vực kinh tế xã hội và chính trị xã hội:
-Tệ buôn lậu, kiếm tiền bất cứ giá nào, hễ lợi nhuận cao là lao
vào như thiêu thân. Trong buôn lậu, thì trầm trọng nhất là buôn bán ma tuý,
buôn người.
- Tham nhũng - một loại bệnh trầm trọng mà những người vướng vào
cũng đã biểu hiện tha hóa nhân cách đến cực độ.
- Tệ quan liêu, hành dân, xa dân, không quan tâm đến cuộc sống của
người dân của không ít đội ngũ cán bộ chính quyền.
- Lãng phí tài sản của quốc gia, sống xa hoa, vung tiền qua cửa
sổ không đốt thương tiếc.
“Thành công và hạnh phúc nằm trong mình. Quyết tâm hạnh phúc, và niềm vui sẽ đi cùng mình để hình thành đạo quân bất khả chiến bại chống lại nghịch cảnh.”
Trên lĩnh vực tư tưởng chính trị:
1- Tha hóa về lý tưởng, giao động lập trường tư tưởng về chủ
nghĩa xã hội;
2- Mất niềm tin ở chủ nghĩa xã hội, ở Đảng và chế độ ta;
3- Một chiều ca ngợi chủ nghĩa tư bản, tô hồng con đường cải
lương "xã hội dân chủ".
Trên lĩnh vực văn hóa:
1-Tệ mua bán bằng cấp,
2- Tệ ăn cắp bản quyền;
3- Tuyên truyền văn hóa phẩm độc hại.
4- Cá độ bóng đá…
Chung qui lại là:
1- Kiếm tiền bất cứ giá nào; bị kích động sống theo bản năng,
thú tính. Tức là rơi vào trạng thái mà Phật bảo tham, sân -si, tức là trở lại
nhau cầu do bản năng chi phối là chính, vượt quá mức bình thường.
2- Khủng hoảng giá sống; mất cả lý trí lành mạnh, thậm chí có
trường hợp mất cả sức khỏe, tính mạng. Do vậy mà không thích lao động, không lo
học tập rèn luyện, chỉ thích ăn chơi, tham tiền, tham địa vị, tham gái, tham hưởng
lạc. Sống chỉ biết mình, cái tôi là tất cả, không coi ai ra gì. Đó là điều cực
kỳ xâu xa mà có khi ta sử dụng khái niệm chủ nghĩa cá nhân để chỉ bản chất ích
kỷ đo.
“Con người chỉ là sản phẩm của cách mình suy nghĩ. Anh nghĩ gì, anh sẽ trở thành cái đó.”
Nguyên nhân sâu xa, chung cho tất cả
các dạng tha hóa và khủng hoảng nhân cách trong bối cảnh mới:
1- Tác động mặt trái kinh tế thị trường và hội nhập, lối sống
ích kỷ, thực dụng;
2- Những thói hư tật xấu của xã hội cũ trỗi dậy;
3- Cách thức quản lý xã hội và giáo dục có vấn đề, tức trở nên lỗi
thời, hoặc không thích hợp, nhiều kẻ hở;
4- Gia đình và tổ chức xã hội không có quan niệm sống đúng đắn,
sống thực dụng, lười lao động, ham ăn chơi, coi tiền bạc cao hơn nhân phẩm, trụy
lạc, cờ bạc, thiếu tình nghĩa.
5- Việc rèn luyện nhân cách trong môi trường xã hội và gia đình
của mổi người kém, nên bản năng thắng nhân cách.
Tuy vậy, không nên hiểu đơn giản về các nhân tố tác động gây nên
sự tha hóa nhân cách, dù hình thức tha hóa nào mà ở từng hình thức tha hóa có
thể có nguyên nhân chủ yếu nào đó.
Vấn đề có tính qui luật nhân quả là bản năng- môi trường và nhân
cách.
Bản chất vấn đề là nằm trong quan hệ đó. Môi trường tốt thì con
người dễ tốt, môi trường xấu thì con người dễ lây cái xấu, cái ác, "gần mực
thì đen,gần đèn thì sáng"; "đi với ma thì mắc áo giấy", "ở
với ống thì tròn, ở với bầu thì dài". Vì con người và môi trường là một hệ
sinh thì như cá với nước như không khi với sinh vật. Sự tương tác, chuyển hóa
và tác động qua lại như thế là có phần khó tránh khỏi. Môi trường gia đình mà
cha mẹ bất hạnh thì người con cũng bất hạnh.
“Đừng bao giờ nói về mình những điều mình không muốn trở thành hiện thực.”
Nhưng con người là động vật làm nên lịch sử của mình, biết cải tạo
hoàn cảnh cho hợp với tính người, nó là một động vật khôn ngoan, có lý trí,
sáng suốt và cũng là một động vật có tính hợp quần, tính nhân văn, biết sống vì
người khác. Cho nên "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn". Con người có
bản năng nhưng bản năng đó không thuần tuý động vật, tự nhiên mà luôn luôn bị
xã hội hóa, được xã hội hóa, văn hóa hóa. Nên văn hóa là chế ngự bản năng, thắng
bản năng. Phát huy bản chất, năng lực người như thế là nhân tính, là văn hóa,
là nhân cách.
Tác hại của sự tha hóa về đạo đức, chính trị, tư tưởng, nói
chúng là tha hóa nhân cách là rất lớn:
Sự tha hóa đạo đức lối sống, tha hóa nhân cách hiện nay không chỉ
gây nên tác hại về kinh tế xã hội mà cả về văn hóa, về con người không chỉ trước
mắt mà còn lâu dài.
Có thể dự báo: Sự tha hóa còn gia tăng ở mặt này, hay mặt khác ,
mức độ này hay mức độ khác. Vì mặt trái của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa
còn lớn theo tiến trình phát triển; đồng thời thói hư tật xấu xã hội còn đất sống.
Nhưng nếu chúng ta chủ động thay đổi, tìm các giải pháp về kinh tế xã hội, tư
tưởng, giải pháp tổ chức, thể chế…đúng, trúng thì có thể giảm thiểu tác hại và
mức độ của nó. Tất nhiên, tuỳ theo từng đối tượng, từng hoàn cảnh và từng mức độ
mà chúng ta có giải pháp thích hợp. Có như thế thì mới phòng, chống và ngăn chặn
được sự tha hóa nhân cách, lối sống, tha hóa đạo đức, tha hóa tư tưởng trong xã
hội ta hiện nay..
Các con
ơi! biết cười luôn, biết yêu nhiều
Được người
đời kính trọng
Được con
trẻ yêu mến
Được phê
bình là ” tạm được”
Chịu đựng
được cái đau bị bạn bè phản bội
Biết thưởng
thức cái đẹp
Biết tìm
ra cái tốt nhất nơi người khác;
Biết cống
hiến hết mình
Để lại
cho đời một cái gì tốt hơn
Ví như
nuôi con cái nên người
Hoặc vun
xới một mảnh vườn tốt tươi
Hoặc xã hội
được cái thiện;
Đã chơi
say mê và cười thoải mái
Và ca hát
vang lừng
Biết đã
giúp một cuộc đời được dễ thở hơn
Vì mình
đã làm đã sống…
Các con ơi, như vậy là đã thành công!
Các Con
cháu Của Ta
Chắc từ đầu đến giờ các con cũng thống nhất với ta : Sống theo bản năng: liều lĩnh và nguy hiểm đúng
không ?
“Tôi muốn thay đổi thế giới. Nhưng tôi phát hiện ra điều duy nhất mình có thể chắc chắn làm thay đổi là chính bản thân mình.”
Bản năng
vận hành như thế nào?
Bản năng hành xử theo nguyên tắc thỏa mãn, tức nhu cầu xuất hiện
là phải được đáp ứng ngay. Khi chúng ta đói, nguyên tắc thỏa mãn sẽ dẫn dắt
chúng ta thực hiện hành động ăn. Khi chúng ta khát, nó hối thúc chúng ta tìm thức
uống. Nhưng dĩ nhiên, ta không thể lúc nào cũng thỏa mãn những ham muốn của
mình ngay lập tức được. Cũng có khi ta cần phải chờ đến đúng lúc hoặc đến khi
ta tiếp cận được thứ giúp ta lấp đầy nhu cầu của mình.
Khi ta không thể thỏa mãn một nhu cầu nào đó ngay, căng thẳng sẽ
xuất hiện. Bản năng dựa vào quá trình đáp ứng nhu cầu sơ cấp để tạm thời giải tỏa
căng thẳng. Quá trình đáp ứng nhu cầu sơ cấp ở đây là tạo ra một hình ảnh nào
đó trong đầu bằng việc mơ mộng, tưởng tượng, ảo tưởng, hoặc một số các quá
trình tương tự khác. Ví dụ, khi chúng ta khát, chúng ta bắt đầu tự vẽ ra trong
đầu mình một ly bự nước đá mát lạnh.
Khi không làm chủ được mình, người ta sống theo phản ứng bản
năng hơn là sự điều khiển của ý thức qua việc quản lý tâm ý và hành vi.
“Đừng bao giờ dành cho người khác sự ưu tiên khi người ta chỉ xem mình là một trong những sự lựa chọn.”
Thường thì khi ấy, người nguyên tắc nhất cũng dễ vi phạm những
quy tắc mà bình thường, mình lập ra và nghiêm túc thực hiện. Luật lệ, xét cho
cùng, là phạm vi mình tự xác định để mình thể hiện đầy đủ nhân vị làm ‘người’;
vượt qua ngưỡng ấy, mình tự hạ thấp nhân cách của mình và lắm khi phải chuốc họa
vào thân. Ví như người đi đường, một khi không làm chủ được mình, thay vì đi
bên phải và đi đúng làn dành cho phương tiện mình đang điều khiển theo luật định
khi tham gia giao thông bằng mọi phương tiện đường bộ, họ đánh võng vòng vèo từ
bên phải sang bên trái và thế là họ va quẹt vào người đi ngược chiều và gây tai
nạn, rước tai họa khổ đau cho mình và cho người. Lắm người trẻ bốc đồng không
làm chủ mình, đua xe tốc độ, không lường đến hiểm nguy, chỉ vài lời nói khích của
bạn bè là không còn biết tôn trọng luật lệ, mạng sống con người gì cả và cái kết
buồn là gây ra tai nạn giao thông trầm trọng, gây khổ cho mình cho người.
“Nghĩa vụ của mình không phải là đi tìm kiếm tình yêu mà là tìm kiếm tất cả những rào cản trong chính bản thân mình và đánh bại chúng.”
Khi không làm chủ được mình, người ta đang quờ quạng trong tối
tăm và si mê đến ngu xuẩn như thế, đem cả thân và tâm giao cho bản năng sai khiến
rồi hành động liều lĩnh, nói năng thiếu sự kiểm soát của ý thức và khi tỉnh táo
trở lại thì mọi chuyện e đã quá muộn màng. Người không làm chủ được mình dễ
dàng sa ngã vào các tệ nạn xã hội, các trò đỏ đen may rủi có sức hấp dẫn và gây
nghiện ghê gớm, đến mức phải tan cửa nát nhà, gia sản tiêu tan, sự nghiệp không
còn, hôn nhân đổ vỡ, người thân phân tán, gia đình điêu đứng… vẫn không thể dừng
lại. Đến lúc tỉnh trí, cảm giác ân hận choán hết tâm hồn nhưng cũng không thể
giải quyết được hậu quả vì không ai quay ngược thời gian để có thể làm khác đi
một quyết định sai lầm trong quá khứ.
Khi không làm chủ được mình cũng là lúc mình không còn là mình nữa
khi không còn quyền tự quyết. Như chiếc xe đang lao đến bờ vực thẳm mà người điều
khiển đang “lạc tay lái”, không lường nổi bao hiểm nguy đang chực chờ phía trước.
Khi không làm chủ được mình, ta bị cảm xúc bản năng vốn chỉ có sức mạnh hoang
dã mà không có mắt dẫn dắt đi đâu tùy tập quán nghiệp mà lý trí đã bị bịt mắt bằng
dải băng đen sì, đành bất lực đâm đầu vào bụi rậm đầy gai nhọn thay vì đi trên
con đường thênh thang rộng lớn nằm kề một bên. Đến khi gai đâm tứ bề mới biết
là đau!
“Đừng hỏi bản thân mình thế giới cần gì. Hãy hỏi chính bản thân mình điều gì làm cuộc sống của mình trở nên thú vị và hãy làm nó. Bởi vì những gì thế giới cần là những con người sống động.”
Khi không làm chủ được mình, con người trở nên cô đơn, trống vắng
và thường có xu hướng tìm nguồn vui từ các cuộc chơi tầm thường hay các thú vui
vô bổ bên ngoài và chỉ khi nào ‘ông chủ’ trở về với thân, ta mới thấy mình quá
ngu muội khi quờ quạng trong “vùng mù” tối tăm không định hướng! Khi không làm
chủ được mình, con người ta trở nên liều lĩnh và bất cần, ngạo đời và khinh bạc
tất cả. Họ có những biểu hiện như ta đây là người hùng và mạnh mẽ, nhưng họ nào
biết, hơn bao giờ hết, họ yếu đuối vô cùng và dễ dàng sa ngã nếu chẳng may rơi
vào những cám dỗ mà bình thường, không cần cố gắng họ cũng có thể vượt qua dễ
dàng.
Khi không làm chủ được mình, con người ta trở nên thiếu bao dung
hơn, ngay cả với chính bản thân mình, thậm chí có khi ác độc với người, vì họ
nghĩ, “đôi tay nhân gian chưa từng độ lượng”. Với lòng tham, nên dù có nhận được
sự tử tế của bao người xung quanh nhiều bao nhiêu đi nữa, họ vẫn thấy thiệt
thòi, thiếu thốn, không nhận được lòng bao dung từ cuộc đời và con người. Họ tự
hủy hoại mình bằng cách này hay cách khác và làm tổn thương những người xung
quanh cũng như môi trường sống. Trong hoảng loạn, họ mất niềm tin vào bản thân,
con người và cuộc sống. Tương lai với họ không ý nghĩa gì, chỉ là một bầu trời
xám xịt và họ hằn học thấy cuộc đời đối với họ quá bất công và tàn nhẫn mà tiếc
là họ không tự xét mình. Những lúc như thế, con người không bao giờ tin và nghĩ
rằng, cánh cửa này khép lại, nhiều cánh cửa khác sẽ mở ra và cuộc sống vẫn luôn
độ lượng với những người có ý chí và nghị lực để dần tập làm chủ lấy mình.
“Ta đừng đợi, vì chưa chắc Họ đã đợi. Sẽ có một ngày Ta hiểu rằng, con người ta ai cũng phải yêu thương bản thân mình trước.”
Khi không làm chủ được mình, con người ta mất thăng bằng. Dù hai
chân bước đi trên đất, tâm vẫn cứ chao đảo, hụt hẫng, bất an và căng thẳng. Trí
thông minh và sự giỏi giang thường ngày trở thành một mớ hỗn tạp và bấn loạn,
không yên tịnh nên không giúp được gì cả. Lầm lũi và cô đơn, hoang mang và mỏi
mệt, con người sống trong bế tắc và khổ đau. Khi không làm chủ được mình, con
người ta chẳng bao giờ nhận ra rằng, dù chuyện gì xảy ra và tác động đến mình
như thế nào, cảm xúc (phản ứng của tâm đối với các tác động) dù có cường độ mạnh
mẽ đến đâu, đó cũng chỉ là cảm xúc nhất thời, rất có thể không chính xác và
luôn là hàm số có độ biến thiên lớn nên không ổn định. Trong dao động, ta không
đủ tỉnh táo để hiểu rằng, cần giữ tâm thăng bằng, ít dao động mới tìm được giải
pháp tối ưu trong những lúc ngặt nghèo nhất. Nói gì thì nói, một khi đã rơi vào
‘vùng mù’ thì đành buông xuôi cho nghiệp lực (sức mạnh của thói quen) mà thôi!
Ngay cả tiếng ‘kêu cứu’ cũng không làm được, nói chi đến việc vẫy vùng đi ngược
lại sức mạnh bản năng. Khi ấy, con người ta đang “sốt cao” với sự tác động của
nhiều duyên bên ngoài, nổi cộm nhất là tác động ghê gớm như lốc xoáy của danh
và lợi. Khi không làm chủ được mình, con người mất bình tĩnh, chỉ có mơ và mờ,
quờ và quạng mà thôi.
Dòng đời lúc nổi lúc chìm
Lúc phiêu dạt, lúc có mình không ta
Lúc đời ngoạn mục thăng hoa
Lúc cay, lúc đắng, lúc xa, lúc gần
Lúc thắng, lúc bại, khổ thân!
Lại có lúc sang đúng chiều chiều sai
Ngày mai lại đúng
Có lúc nằm mơ mong thoát kiếp dại khờ
Lại có lúc không biết sống đến mai
Mà dành củ khoai đến mốt
Khi vinh, khi nhục nên phải biết sống căn cơ
Như âm dương nghịch cảnh đợi chờ
Cho nên muốn trọn kiếp người
Phải tu thân tích đức, phải nuôi chí bền
Khổ công rèn luyện mới nên
Dòng đời hết đục trong liền mênh mông.
Trôi vào bất tận biển Đông
Dòng đời sáng mãi trong ngần vinh quang!
Các Con
Chá Của Ta
Bản Năng thành Khả Năng của con người có thể tu Tiên thành Tiên,
tu Thánh thành Thánh, tu Thần thành Thần, tu Phật thành Phật, dung thông khoát
đạt đứng trung gian nhìn xem tất cả các bậc đang thành, các bậc sắp thành, cùng
các Vị đã thành. Về Khả Năng nơi con người có thể làm được những gì thế giới
hoàn cầu sở thích ưa chuộng lần lượt làm đặng tất cả. Từ cơ giới đến điện tử, từ
nguyên tử đến phi nguyên tử, đồng thời còn sản xuất nhiều môn, nhiều món chưa kể
hết đặng.
Bản Năng nói riêng từng người ưa thích, nói chung từng khối yêu
chuộng kết hợp với nhau, trở thành trăm màu sắc mong cầu xúc tiến trên thế giới
nầy.
Họ đồng dùng Khả Năng tạo thành rất nhiều cơ sở, lâu đài có những
kỳ quan trên thế giới do công lực khả năng con người xây đắp hoặc do một số người
ưa muốn hiếu kỳ bắt buộc con người xây dựng, cũng như Vạn Lý Trường Thành chẳng
hạn.
Bản Năng Khả Năng phục vụ cho con người khi con người cần đến.
Tinh Thần Vật Chất đối với con người là một điều kiện kết chung, chớ chẳng phải
tinh thần vật chất chia ra hai khối. Cũng như KHÔN DẠI chưa phải là hai, vì Biết
cùng chưa được Biết chính ra nó là một. Có nhiều bậc cho mức sống tinh thần là
trừu tượng, nếu đem tinh thần hiểu biết thi hành áp dụng khắc phục đúng bản
năng khả năng thành việc ; sản phẩm việc làm nhân đức cho đời thực thể thời mới
biết lời này nói đúng là tinh thần chưa phải lối sống trừu tượng, duy chỉ thiếu
khả năng kém hào hứng chưa đúng với nguyện vọng bản năng người nơi con người
nên mới bị sống nơi trừu tượng.
“Ta sinh ra là một nguyên bản, đừng chết như một bản sao!”
Thông thường khối Khoa Học khám phá Vũ Trụ lấy phẩm chất thực
nghiệm hợp hóa. Còn về Triết Học giải đáp đả phá tư tưởng thường trú đem đến
con người ta được thông hiểu. Như vậy tính thời sự hiểu biết nơi con người, lúc
con người NGỦ hay con người CHẾT nó sẽ về đâu? Khoa Học và Triết Học đồng chịu,
chưa giải đáp được.
Còn đứng về Thần Bí, Thần Thánh Hóa để giải đáp thì Khoa Học,
Triết Học không chấp nhận, vì chưa có cụ thể chứng minh trên lời nói, dù cho có
cụ thể chứng minh lời giải đáp đặng, nhưng đối với bậc chưa đến trình độ khó mà
lĩnh hội được để chấp nhận.
Do đó mới có một số người đứng ra ngoài Tôn Giáo, Khoa Học, Triết
Học nói chung họ đứng ra ngoài hết thảy để nhìn hết thảy mà tạo nên : Cái nhìn
của mỗi thực thể về vũ trụ , về con người . Khi đã có đầy đủ Chân Lý “Cái nhìn
đúng chuẩn” mới mong áp dụng phương thức kết nạp : TẤT(gồn cả sinh động vật
muôn loài) BẢN NĂNG thành KHẢ NĂNG CON
NGƯỜI và lúc đó : Tu Tiên thành Tiên, tu Thánh thành Thánh, tu Thần thành Thần,
tu Phật thành Phật
Thời gian nhẹ lướt nhanh qua
Ðông tàn nhạt nắng phôi pha hương màu
Màn sương cánh mỏng phủ bao
Buồn len cảnh vật làm sao thành lời
Thuyền tình lướt sóng ra khơi
Mang đầy ảo tưởng cuộc đời theo tôi
Bao ngày tháng vẫn đơn côi
Từng đêm mộng mị thoát đời trở trăn
Lòng ghi dạ khắc nhớ rằng
Trong đêm tăm tối hải đăng xoay chiều
Hướng về bờ bến thương yêu
Vần hay ý đẹp ta dìu nàng thơ
Quên đi tháng đợi năm chờ
Hương phai sắc úa nhạt mờ tâm tư
Xác thân thoát khỏi nhược hư
Mầm tươi nhựa sống dự trù vươn lên
Các con rất
yêu của ta
Học cách kiểm tra , kiểm soát bản thân để làm chủ đời sống của
mình , có nên không nhỉ ?
Các con đã cảm thấy mệt mỏi với cuộc sống? Công việc khối quá tải,
các hệ thống phức tạp có khiến các con tràn ngập trong áp lực và không thể kiểm
tra , kiểm soát bản thân?
Đôi khi, các con sẽ cảm thấy tắc nghẽn, bất lực bởi khó khăn cứ
liên tục kéo đến. Rất nhiều vấn đề khiến các con cảm thấy không thể xoay sở
cũng như cải thiện tình hình. Tuy nhiên, dù không thể thay đổi hoàn cảnh, các
con vẫn có thể lấy lại sự cân bằng bằng bản thân kiểm tra khả năng.
Liên kết chặt chẽ với lòng quan trọng và sự tự tin , khả năng
này sẽ giúp các con làm chủ hoạt động, tư tưởng và đưa ra những quyết định sáng
suốt. Nhiều người cho rằng, kiểm tra bản thân thường đi đôi với cô độc. Tuy
nhiên trên chương trình phát triển, các con vẫn cần đến những sự hỗ trợ, những
người khác chỉ dẫn để đạt được mục tiêu.
“Sống như chính mình trong một thế giới luôn cố biến mình thành người khác là thành tựu lớn nhất.”
Trong khi kỹ năng “trao quyền cho bản thân” hướng đến niềm tin
có những điều tuyệt vời trong tương lai, chủ nhân trở lại tập trung vào sự cố gắng,
cố gắng đạt được thành công. Do đó, những người có thể kiểm tra các bản thân đều
rất vận hành, họ hiểu rõ thế mạnh, điểm yếu của mình và luôn nhìn nhận cuộc sống
dưới đôi mắt tích cực. Bên cạnh đó, họ cũng sở hữu cuộc sống hạnh phúc và thành
công bởi những người nhìn thấy, mục tiêu của họ luôn được xác định rõ ràng.
Trong phần trao đổi mạn đàm
này, Ngọc Minh ta sẽ cùng các con khám phá những cách thức giúp nâng cao
khả năng kiểm tra, kiểm soát bản thân, từ đó tìm lại các quyền tự do và làm chủ
đời mình. Như thế các con nhé.
Các con
cháu ta nhỉ
Có câu nói như thế này :” SỐNG Ở ĐỜI, CẢM XÚC LÀ BẢN NĂNG, NHƯNG
KIỂM SOÁT ĐƯỢC CẢM XÚC MỚI LÀ BẢN LĨNH”
Cảm xúc đóng vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ trong cuộc sống
hàng ngày mà còn cả sự nghiệp tương lai. Bởi vậy, người ta mới nói: “Kiểm soát
được cảm xúc mới là bản lĩnh”.
Ví như chuyện ông bố mua một chiếc smartphone, hỏi con trai cách
mở wifi. Con trai nói mãi mà ông không hiểu, con trai nhắc lại ông vẫn nói là
ông không biết. Lúc ấy, con trai ông ức chế, gào lên: “Thôi, bố đừng hỏi nữa,
con không biết đâu!”. Không biết khi ấy người bố đau lòng như thế nào. Ngày nhỏ,
khi ta chưa biết thứ gì, bố đã kiên nhẫn dạy ta bước đi, dạy ta học nói, dạy ta
ăn cơm… Giờ mỗi lần nghĩ lại hẳn không ít người đều thấy hối hận…
Có cô chị cãi nhau với em trai, chị tức giận đưa tay đánh nó, nó
khóc: “Sau này chị lên trường, em không bao giờ mong chị về nữa!”. Nghe xong mà
không thể giận nổi nữa. Thiết nghĩ, bản thân ta cứ hay làm quá tâm trạng mình,
vậy nên thường xuyên làm tổn thương những người thân yêu nhất, gần gũi nhất.
“Đến một lúc nào đó Ta sẽ nhận ra mình không còn thật sự quan tâm rồi tương lai sẽ trở thành một người như thế nào, mà quan trọng là mình có đang sống một cuộc sống mà Ta là chính mình không.”
Sai lầm lớn nhất của chúng ta chính là lưu lại tất cả những tật
xấu, những cảm xúc tiêu cực nhất cho những người thân yêu nhất. Cái gì cũng nói
toạc ra, cái gì cũng bộc phát hết không phải là thẳng tính, mà là thiếu giáo dục.
Vấn đề có thể mang đến rất nhiều cảm xúc, nhưng cảm xúc cũng
không giải quyết được vấn đề. Vậy nên nếu các con không làm chủ được cảm xúc của
bản thân, các con sẽ trở thành nô lệ của cảm xúc.
Tại sao người ta bảo nổi giận là bản năng, khống chế cảm xúc là
bản lĩnh? Là vì hậu quả cơn nóng giận bao giờ cũng nghiêm trọng hơn nguyên
nhân.
Hãy gần gũi với những người lớn tuổi hơn, họ có thể dạy các con
cách kiềm chế cảm xúc. Đừng để những cảm xúc tiêu cực hiển hiện trên khuôn mặt,
vì đó là một loại biểu tình khiến người khác chán ghét.
Suy cho cùng, tất cả những cảm xúc của con người đều là sự phẫn
nộ dành cho sự bất lực của bản thân. Nếu các con đúng, các con không cần phải nổi
giận. Nếu các con sai, các con không có tư cách nổi giận.
Người xưa có câu: hai năm học nói, cả đời học im lặng. Nếu ngay
cả cảm xúc của bản thân mà còn không khống chế được thì dù cho các con cả thế
giới, sớm hay muộn các con cũng sẽ phá hủy tất cả.
“Phải, tất cả chúng ta đều tỏa sáng, như mặt trăng, như những vì sao, và như mặt trời.”
Tính tốt là do cọ xát nhiều mà thành, tính xấu là do bị chiều mà
ra. Người sửa được tính cách của các con là người các con yêu, người chịu được
tính cách của các con là người yêu các con.
Chính bản thân ta có thể sẽ không bao giờ biết được những lúc vì
không khống chế được tâm trạng mà đã nói ra những lời nói làm tổn thương người
khác nhiều như thế nào. Trong khi một lời hay có thể sưởi ấm cả mùa đông, một
câu không hay làm rét lạnh cả tháng Sáu. Sẽ không ai biết được một lời buột miệng
lúc nóng giận của chính mình có thể tổn thương người khác như thế nào, kể cả đó
là những người thân thiết nhất.
Thế cho nên càng trưởng thành càng phải học được cách bao dung,
học được cách khống chế cảm xúc. Đừng để những xúc động nhất thời khiến các con
vuột mất người các con yêu thương nhất.
Có ít cảm xúc tiêu cực hơn, chắc chắn ta sẽ thấy cuộc sống tốt đẹp
hơn.
Vậy nên, hãy luôn tâm niệm: sống trên đời chỉ cần một chữ “Nhẫn”.
Hồi bé cần nhịn đi chơi, cố gắng học hành. Lớn rồi nhịn thói lười biếng, cố gắng
làm việc… Con gái nhịn ăn để giữ dáng. Con trai nhịn ham muốn, không để biến
thành dung tục… Những người ngay cả cảm xúc của bản thân còn không khống chế được,
thì làm sao mà khống chế được cuộc đời mình.
“Mỗi chúng ta đều là một vì tinh tú trên bầu trời của nhân loại.”
Rất dễ bị người ta đổ cho việc giáo dưỡng có vấn đề, làm xấu mặt
bố mẹ. Xúc động không thể giải quyết được vấn đề gì, ngược lại, còn dễ tạo
thành mâu thuẫn.
Hãy nhìn vào bản thân ta, có phải chính ta cũng luôn muốn được
người khác khoan dung với những lỗi lầm? Biết kiềm chế cảm xúc thì ta sẽ không
bao giờ mệt mỏi, mà ngược lại sẽ trở nên kiên nhẫn và bao dung hơn, từ đó được
mọi người yêu quý, kính trọng. Để rồi khi ta mắc lỗi sai, người khác cũng chẳng
ngại rộng lòng tha thứ.
Chúng ta vừa trao đổi vậy các con có hài lòng không ?
Tự mình
Hoa tự thắm, lá tự xanh
Gió tự mát, nắng tự thành vàng tơ
Ta vừa qua buổi ban trưa
Chưa xanh thắm được chắc chưa tự mình
Các con
các cháu rất yêu của ta
Phát xuất từ những vấn đề
chúng ta trao đổi mạng đàm thừ đầu đến giờ ! một vấn đề đặt ra làm sao để chế
ngự Bản Năng ?theo ta đó là : Cách để
Xây dựng Khả năng tự Kiểm soát Bản thân . Tthế cách đó như thế nào ? Ừ
chúng ta lại tiếp nhé
Xây dựng khả năng tự kiểm soát bản thân có thể là một sự thử
thách. Tuy nhiên, điều này có thể tạo nên thay đổi tích cực trong cuộc sống của
Mỗi Các con cũng như giúp bản thân kiềm chế tính hấp tấp nóng vội. Việc tự kiểm
soát bản thân và hành động của mình có thể giúp Mỗi Các con làm chủ cuộc sống dễ dàng hơn, cảm thấy tự
tin hơn về con người thật của mỗi Các con , và đề cao lòng tự trọng của bản
thân.
“Không một ai có thể làm cho Ta cảm thấy mình thấp kém nếu không có sự đồng ý của mình.”
Phương
pháp 1
Xây dựng khả năng tự chủ trong chốc lát
1. Nhận biết được lối suy nghĩ bốc đồng.
Việc tìm ra chiến lược có thể hỗ trợ bản thân kháng cự lại cám dỗ trong giây phút nào đó sẽ
thực sự giúp Mỗi Các con xây dựng khả
năng tự kiểm soát. Bắt đầu bằng việc lên danh sách một loạt hành động mà mình muốn bản thân tự chủ, cũng như một số hoàn cảnh
là nguyên nhân khởi phát hành hành động đó. Thông qua việc nhận ra được khoảnh
khắc nào thúc đẩy mình hành động nóng vội, Mỗi Các con sẽ được trang bị tốt hơn trong việc tạo ra sự
trì hoãn giữa việc bị thôi thúc và hành động.
“Đừng làm mòn giá trị của bản thân bằng việc so sánh mình với người khác, bởi mỗi người trong chúng ta đều là một sự khác biệt.”
2 Đặt ra giới hạn thời gian đối với những
suy nghĩ hấp tấp vội vàng. Điều đó
có nghĩa là Mỗi Các con nên tạo khoảng
thời gian trong lối suy nghĩ của bản thân vì điều này sẽ giúp đánh giá lại hành
vi của mình trên quan điểm sáng suốt
hơn. Hơn nữa, Mỗi Các con còn có thể học
được cách làm thế nào để tạo sự trì hoãn trong hành động, thay vì làm bất cứ việc
gì khi bị thôi thúc.
Chẳng hạn như, nếu việc tiêu tiền hay sở thích mua sắm là một
trong những khía cạnh mà Mỗi Các con muốn
xây dựng khả năng tự kiểm soát, hãy dành 24 tiếng đồng hồ suy nghĩ trước khi
mua bất cứ thứ gì. Mỗi Các con có thể
liệt kê ra những thứ mà mình đã muốn mua
trong một quyển sổ nhỏ. Trong vòng 24 tiếng đồng hồ, Tự mình nên kiểm tra lại danh sách đó và quyết định lại
xem liệu mình có thực sự muốn hay cần
món đồ đó hay không.
“Hướng ngược gió càng hợp để bay, ta không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.”
3. Thử thở bằng bụng.
Phương pháp này rất dễ thực hiện nếu Mỗi Các con đang cố gắng từ bỏ việc hút thuốc lá hay kiềm
chế thói quen ăn uống vô độ. Nếu bản thân
đang thèm hút thuốc hay thèm ăn, thì thay vì thỏa mãn cơn thèm khát đó
ngay lập tức, Mỗi Các con nên đặt chế độ
hẹn giờ trên điện thoại trong vòng 5 phút, sau đó tập trung thở bằng bụng. Nhắc
nhở bản thân rằng thèm ăn/hút thuốc chỉ là sự thèm muốn và nó thực sự không cần
thiết. Trong suốt 5 phút thở bụng, hãy tưởng tượng cơn thèm ăn/hút thuốc đang từ
từ biến mất mỗi khi mình thở ra. Ghi chú
lại việc Mỗi Các con cảm thấy thế nào và
liệu mình vẫn còn muốn ăn uống hoặc hút thuốc thả phanh nữa hay không.
Nhắm mắt lại và từ từ thở bằng mũi. Tiếp tục làm phổi căng đầy
không khí, nở ngực và bụng dưới. Cuối cùng, hãy chậm rãi thở ra một cách tự
nhiên – bằng miệng hoặc mũi đều được.
“Cuộc sống sẽ chẳng khi nào thay đổi cho đến khi Ta thay đổi bản thân mình”
4 Tìm sự phân tâm lành mạnh.
Mỗi Các con có thể gặp
khó khăn trong việc né tránh sự thôi thúc mạnh mẽ nếu chỉ ngồi và tập trung vào
nó. Thay vào đó, hãy nhận biết sự thôi thúc đó và cố gắng làm bản thân phân tâm
bằng một thứ khác. Điều này sẽ giúp tâm trí mình xao nhãng khỏi việc bị thúc đẩy hoặc ham muốn.
Từ đó, Mỗi Các con sẽ có thêm khoảng thời
gian để quyết định xem liệu mình có thực
sự muốn hành động như vậy hay không.
Thỉnh thoảng, làm cho tay mình bận rộn lại có ích, chẳng hạn như
móc áo, đan áo, gấp giấy origami, hay thậm chí nhắn tin với người thân, bạn bè.
“Thình thoảng Ta cần đi xa, không phải để ai đó nhận ra vị trí của mình trong lòng họ, mà để Ta nhận ra giá trị của chính bản thân mình.”
5 Hành động thực tế.
Ngoài việc phân tâm trong
chốc lát, Mỗi Các con hãy cố gắng tích cực
thay thế hành vi mà mình muốn kiểm soát
bằng hành động thiết thực. Bằng cách để bản thân có thêm thời gian làm chậm tâm
trí lại, Mỗi Các con có thể đưa ra quyết
định rõ ràng và tự tin hơn.
Ví dụ như, nếu mình đang
nỗ lực để dừng việc tiêu tiền hoang phí, Mỗi Các con có thể đi bộ đến không gian nào đó cho nhiều
cây xanh, vì đây là nơi mình thậm chí
không có cơ hội để mua sắm. Hoặc trong trường hợp mình muốn kiểm soát việc ăn uống quá độ, hãy cân
nhắc đến việc tăng cường thói quen tập gym mỗi khi có sự thôi thúc muốn ăn nhiều
hơn nữa.
“Đừng nghĩ tới việc tốt hơn những người đương thời hay những người đi trước, hãy nghĩ tới việc tốt hơn chính bản thân mình.”
Phương
pháp 2
Xây dựng khả năng tự chủ lâu dài
1 Lên danh sách những thói quen hay
hành động mà Mỗi Các con muốn kiểm
soát.
Nếu mọi người xung quanh đưa ra một số gợi ý về thói quen của
mình , hãy lưu tâm đến chúng kỹ càng hơn. Nên nhớ, thay đổi thật sự phải xuất
phát từ bên trong. Do đó, đừng quên lắng nghe trực giác mách bảo, đề cao việc
mình cảm thấy thế nào, cũng như coi trọng
phản hồi mà bản thân nhận được từ những người trong cuộc sống của mình. Mỗi Các
con cũng nên tự hứa với bản thân là sẽ nỗ
lực thay đổi và xây dựng khả năng tự kiểm soát để thực sự thay đổi hành vi của
bản thân.
Một vài ví dụ bao gồm ngừng hút thuốc lá, ăn uống thả phanh,
thói quen làm việc, năng suất, nói không với bia rượu, kiềm chế cơn giận, hạn
chế mua sắm hoặc tiêu tiền...
“Khi Ta hiểu được không có thứ gì đáng giá hơn chính bản thân mình, thì có thứ gì mình không xứng đáng có được?”
2 Chọn hành vi điển hình mà mình muốn kiểm soát nhất từ trong danh sách đó.
Có rất nhiều phạm vi trong cuộc sống mà các con có thể áp dụng
quy tắc ứng xử hợp lý và khả năng tự chủ bản thân. Do đó, luôn nhớ thả lỏng bản
thân và làm mọi thứ đi chậm lại. Kiểm tra danh sách và chọn một hành vi bất kỳ
nào đó mà mình muốn bản thân tự chủ.
Thay đổi thói quen luôn cần thời gian, trong khi đó xây dựng khả năng tự kiểm
soát bản thân cần nỗ lực. Đề cao sức mạnh của bản thân và đặt mục tiêu thực tế có thể đạt được.
Khi chọn làm việc gì đó, đừng quên rằng chỉ có mình mới điều khiển được hành vi của chính mình.
Chẳng hạn như, không nên chọn những thứ đại loại như “tạo mối quan hệ tốt với
ba mẹ tôi” bởi vì điều đó còn đòi hỏi nỗ lực từ phía ba mẹ mình nữa. Mục tiêu tốt
hơn nên là “cải thiện thói quen giao tiếp với ba mẹ tôi” bởi vì nó chỉ xoay
quanh hành động của Mỗi Các con mà thôi.
Nên thực tế về những dạng thay đổi mà mình có thể tạo ra, và chúng cũng nên phù hợp với
cuộc sống, thời gian và khả năng của mình . Nếu Mỗi Các con tham lam muốn cố gắng thay đổi mọi thứ ngay
lập tức thì nguy cơ cao là Mỗi Các con
đang tự phá hủy nỗ lực mình bỏ ra và từ bỏ chúng.
“Có ba thứ cực kì cứng: thép, kim cương và tự thấu hiểu bản thân.”
3 Nghiên cứu hành vi.
Học hỏi xem người khác xây dựng khả năng tự chủ như thế nào
trong hoàn cảnh tương tự. Hỏi bạn bè hoặc người thân, những người đã từng tạo
nên những thay đổi tương tự trong cuộc sống của họ. Tìm hiểu trên mạng về hành
động cụ thể nào đó mà mình đang cố gắng
thay đổi.
Ví dụ như, nếu ăn uống quá độ là hành động mà mình quyết định thay đổi, hãy tìm hiểu một số quyển
sách viết về việc ăn uống không kiểm soát (hoặc say sưa chè chén), và thu thập
càng nhiều phương pháp hiệu quả càng tốt về việc làm thế nào để xây dựng được
khả năng tự kiểm soát xung quanh việc ăn uống. Tập viết nhật ký về thói quen ăn
uống, và nhớ ghi chú hoặc theo dõi nhiều chiến lược bổ ích nhất có thể. Điều
này sẽ mang lại cho Mỗi Các con thêm
nhiều sự lựa chọn để khám phá xem chiến lược nào thực sự hiệu quả cho mình .
“Hãy sống là chính mình, bình thường nhưng không tầm thường.”
4 Tạo một bản tóm tắt trung thực về bản
thân.
Tập viết nhật ký cá nhân có thể giúp Mỗi Các con tự mình cá nhân hóa trải nghiệm trong việc đề
ra sự thay đổi. Việc nâng cao nhận thức về các yếu tố khởi phát vốn có thể gây
ra tính bốc đồng và thiếu tự chủ sẽ giúp mình
nhận ra được hành vi của bản thân. Trong khi đó, việc nuôi dưỡng nhận thức
xung quanh hành động bốc đồng sẽ giúp bản thân
kiểm soát bản thân tốt hơn, đồng thời giúp đưa ra quyết định sáng suốt
trong việc xây dựng khả năng tự chủ bản thân. Điều này bao gồm việc điều gì
đúng cho mình, trong khi đó việc tự kiểm soát bản thân nên bắt đầu bằng cách nhận
thức được tại sao thỉnh thoảng Mỗi Các con lại cảm thấy nóng vội.
Quay trở lại với ví dụ ăn uống vô độ, hãy chú ý xem mình cảm thấy
thế nào khi ăn uống không kiểm soát như vậy. Có phải mình thường ăn uống thả phanh khi bị căng thẳng?
Hoặc mình cũng có thể say sưa chè chén để
chúc mừng sự kiện nào đó. Mỗi Các con
có nhận thấy rằng bản thân ăn uống không chừng mực mỗi khi lo lắng hoặc
buồn phiền?
“Đừng bao giờ đánh mất niềm tin vào bản thân mình, chỉ cần tin mình làm được là mình lại có lí do để thực hiện nó.”
5 Đặt mục tiêu thực tế.
Một phần của sự thất bại trong việc phát triển khả năng tự chủ
là do bản thân cảm thấy nản lòng khi bản thân không thể thay đổi ngay lập tức
hay không thể từ bỏ thói quen xấu một cách nhanh chóng. Hãy giúp bản thân thành
công trong việc đạt được nỗ lực bằng cách đặt mục tiêu thực tế và từ từ thay đổi
hành vi thay vì từ bỏ chúng ngay lập tức.
Chẳng hạn như, nếu Mỗi Các con
đang muốn xây dựng khả năng tự chủ xung quanh việc ăn uống vô độ, đừng cố gắng chuyển sang chỉ dùng hoa quả và
rau xanh ngay lập tức, bởi vì đó là sự thay đổi quá đột ngôt – chưa kể là sự
thay đổi đó sẽ không mang tính bền vững.
“Sai lầm lớn nhất mà con người ta có thể phạm phải là tin rằng mình đang làm việc vì người khác.”
6 Đánh dấu sự tiến bộ của mình.
Luôn nhớ trong đầu rằng,
chìa khóa ở đây là tiến bộ, không phải là hoàn hảo. Tạo riêng một cuốn lịch đặc
biệt dùng để ghi chép nỗ lực của mình. Nếu ngày nào đó mình cảm thấy rằng mình mất tự chủ, hãy đánh dấu chúng lên lịch, và
ghi vào nhật ký về việc điều gì đã xảy ra trước đó có thể là nguyên nhân làm
bùng phát tính nóng vội của mình. Càng nhận thức về bản thân và thói quen của
mình bao nhiêu, mình càng dễ dàng nhận
thấy được thời gian thử thách sắp đến bấy nhiêu.
Ví dụ như, kỳ nghỉ lễ có thể là khoảng thời gian căng thẳng đối
với mình, và mình nhận thấy rằng bản
thân ăn nhiều hơn do áp lực từ mọi thứ mà mình phải làm. Vào năm sau, mìnhsẽ biết
được kỳ nghỉ lễ là khoảng thời gian làm mình
gặp khó khăn trong việc tự kiểm soát bản thân. Lúc này, Mỗi Các con có thể tự chuẩn bị để đề phòng tình trạng
trên bằng cách tăng cường học hỏi thêm chiến lược trong khi tự dạy bản thân về
tác hại của việc ăn uống quá độ .
“Không ai có thể cho Ta lời khuyên tốt hơn chính bản thân mình, nếu Ta nghe theo bản thân, Ta sẽ không đi sai”
7 Tạo động lực cho bản thân.
Duy trì lý do rõ ràng tại sao mình muốn kiểm soát hành vi của
mình và thường xuyên nhắc nhở bản thân về
hành vi này. Cố gắng tìm động lực sâu xa bên trong và ghi lại trong nhật ký. Mỗi
Các con cũng có thể lên danh sách về
các lý do trong một tờ giấy nhỏ, hoặc cài đặt chương trình nhắc nhở trên điện
thoại.
Chẳng hạn như, nếu Mỗi Các con
đang nỗ lực tăng cường khả năng tự kiểm soát bản thân trong việc từ bỏ
thuốc lá, hãy viết về giá cả của điếu thuốc, tác hại của chúng đối với sức khỏe,
mùi hôi từ việc hút thuốc, và quan tâm hơn đến răng của mình ,... Bên cạnh đó,
đừng quên liệt kê tất cả những điều thuận lợi của việc ngừng hút thuốc lá, ví dụ
như có thêm tiền để làm việc khác, sở hữu hàm răng trắng sáng hơn, dễ thở hơn,
hoặc bất cứ lý do nào mà mình nghĩ chúng
sẽ có thể tạo động lực giúp bản thân từ bỏ được thói quen xấu này.
“Tôi tin rằng tôi không chịu trách nhiệm cho ý nghĩa hay sự vô nghĩa của đời, nhưng tôi phải chịu trách nhiệm với điều tôi làm cho cuộc đời tôi.”
8 Chuyển sức lực vào hành động tích cực.
Tập trung vào nhiều hành vi tích cực khác nhau để thay thế hành
vi mà Mỗi Các con đang cố gắng xây dựng
sự tự chủ. Thử nhìn nhận tiến trình này giống như một cuộc hành trình tìm kiếm
điều gì mang lại hiệu quả cho bản thân. Không nên nản lòng nếu chiến lược ứng
phó không hoàn toàn tạo được tiếng vang lớn. Thay vào đó, hãy chuyển sang một
chiến lược khác tốt hơn. Quan tâm đến bản thân sẽ giúp củng cố việc mình đang
tích cực nỗ lực để thay đổi và rèn luyện việc tự kiểm soát bản thân tốt hơn.
Ví dụ như, nếu Mỗi Các con
thường có xu hướng ăn uống vô độ khi bị căng thẳng, hãy bắt đầu tìm ra
nhiều cách khác nhau để kiểm soát stress hơn là quản lý việc ăn uống của mình.
Khám phá thêm nhiều phương pháp thư giãn và chiến lược thay thế khác nhau, như
thở bằng bụng, tập yoga, rèn luyện thể chất, tập thiền, võ thuât, hay thái cực
quyền.
“Cái đẹp bắt đầu vào khoảnh khắc Ta quyết định là chính mình.”
9 Phát triển nhiều sở thích mới.
Mải mê tập trung vào một
sở thích mà mình vừa mới khám phá, như
xe cộ, đố vui, mô tô, thể thao, hay hội họa – giữa muôn vàn sở thích khác – được
xem là trò giải trí tuyệt vời khi Mỗi Các con
rèn luyện tính tự chủ bản thân. Một phần của việc thay đổi hành vi là
thay thế hành vi đó bằng một hành động khác lành mạnh hơn và không dễ dẫn đến
tình trạng bốc đồng hay nóng vội.
Có rất nhiều nguồn trang web trên mạng mà Mỗi Các con có thể truy cập để bắt đầu thực hành, ví dụ
như Pinterest hay nhóm mạng xã hội nơi mình
có thể gặp gỡ thành viên khác có cùng chung niềm đam mê.
“Khi ba mươi tuổi, người ta nên biết rõ mình như trong lòng bàn tay, biết rõ con số cụ thể của những khiếm khuyết và phẩm chất của mình, biết mình có thể đi xa bao nhiêu, đoán trước những thất bại - là chính bản thân mình. Và trên hết, chấp nhận những điều đó.”
10 Xây dựng bản thân.
Chủ động cổ vũ bản thân tạo thay đổi mà mình muốn trong cuộc sống. Quan điểm sống lạc quan
tích cực thực sự tạo ảnh hưởng đến khả năng rèn luyện tính tự kiểm soát của bản
thân. Đừng quá hà khắc với chính mình nếu mình
cảm thấy mình chưa đạt được mục tiêu. Tiếp tục hướng sự tập trung của
mình vào việc nỗ lực hết mình cũng như đừng suy nghĩ đến thất bại nhận thức. Chỉ
cần cố gắng lại là được.
Mỗi Các con có thể sử dụng
nhật ký để điều chỉnh lại những phát biểu mang tính tiêu cực nếu mình nhận thấy mình đã nhân nhượng tính bốc đồng
thay vì đạt được mục tiêu đề ra. Chằng hạn như, mục tiêu của mình là không tiêu tiền xả láng nữa, nhưng thực tế
mình vẫn chi tiêu mua sắm không kiểm
soát. Lúc này, hãy nhìn nhận mục tiêu của mình
theo hướng khác và tự nhắc nhở bản thân rằng mình thực sự đã có một ngày thật tồi tệ. Dành thời
gian để ghi chép lại việc bản thân có thể
làm gì khác trong lần tới, chẳng hạn như tham gia lớp học yoga. Hãy tự hào về sự
nhận thức của mình và sẵn sàng cố gắng lại
lần nữa.
“Mơ mộng về con người mà Ta muốn được giống là lãng phí con người thực chất của mình.”
11 Sử dụng hệ thống giúp đỡ quanh mình.
Hãy để cho bạn bè và người thân biết rằng chính mình đang cố gắng
thay đổi hành vi của mình. Hỏi những ai nhiệt tình và tốt bụng xem liệu họ có thể gọi hoặc nhắn tin cho mình nếu mình cần
sự trợ giúp hay không. Một phần của việc tin tưởng bản thân và tạo sự thay đổi
còn là cho phép người khác hỗ trợ mình. Mặc dù tăng cường sự tự tin vào bản
thân là điều chủ yếu trong việc xây dựng khả năng tự chủ, tuy nhiên việc để người
khác động viên, cổ vũ, tạo động lực, và lắng nghe mỗi khi bản thân cần sẽ giúp
củng cố quyết định của mình, từ đó Mỗi Các con
sẽ dễ dàng tạo sự thay đổi hơn.
“Để trở thành một ngôi sao, Ta phải tự tỏa ánh sáng của riêng mình, đi theo con đường của riêng mình, và đừng lo lắng về bóng tối, bởi đó là khi sao sáng nhất.”
12 Tự thưởng cho mình.
Hãy chắc chắn rằng Mỗi Các con
dành cho bản thân lời khen ngợi đúng đắn cho việc nỗ lực xây dựng khả
năng tự kiểm soát bản thân và tạo nên thay đổi. Hành động tự thưởng cho chính
mình khi rèn luyện sự tự chủ có thể giúp tăng cường hành động tích cực để thay
thế cho hành động bốc đồng nóng vội.
Ví dụ như, nếu từ bỏ được việc hút thuốc lá, bản thân hoàn toàn
có thể tiết kiệm số tiền mua thuốc hút, và dành số tiền đó để nuông chiều bản
thân bằng một ngày đi spa hoặc mát xa. Hoặc nếu mình cố gắng không ăn uống thả
phanh nữa, đừng quên tự thưởng cho bản thân một món quà nhỏ nhỏ, như mua một
chiếc áo sơ mi mới chẳng hạn.
“Có hai nguồn động lực cơ bản: nỗi sợ hãi và tình yêu. Khi chúng ta sợ hãi, chúng ta quay lưng lại với cuộc đời. Khi chúng ta yêu, chúng ta mở lòng đón nhận tất cả những gì đời trao tặng với niềm nhiệt huyết, sự hào hứng và chấp nhận. Chúng ta cần học yêu bản thân đầu tiên, yêu tất cả những hào quang và khuyết điểm. Nếu chúng ta không thể yêu bản thân, chúng ta không thể mở ra toàn bộ khả năng yêu thương người khác hay tiềm năng sáng tạo. Sự tiến hóa và tất cả hy vọng cho một thế giới tốt đẹp hơn nằm ở tầm nhìn không biết sợ hãi và mở lòng của những người biết ôm lấy cuộc sống.”
13 Biết khi nào mình nên tìm sự giúp đỡ.
Mặc dù xây dựng khả năng
tự chủ bản thân là một khía cạnh tuyệt vời và tham vọng trong việc thay đổi cuộc
sống và có trách nhiệm hơn với bản thân và sự lựa chọn của chính mình, nhưng có
rất nhiều hoàn cảnh mà trong đó bản thân sẽ cần sự giúp đỡ hơn cả ý chí của
mình. Sau đây là một vài gợi ý trong việc khi nào Mỗi Các con nên tìm sự giúp đỡ và hỗ trợ chuyên nghiệp:
Nếu Mỗi Các con đang vật lộn với tình trạng nghiện rượu bia và một
số chất cồn khác
Nếu Mỗi Các con vướng vào hành vi tình dục nguy hiểm hoặc nghiện
tình dục.
Nếu Mỗi Các con thường xuyên ở trong những mối quan hệ ngược đãi
hoặc nguy hiểm.
Nếu Mỗi Các con đang cố gẳng kiềm chế cơn nóng giận hoặc cơn thịnh
nộ của mình, và đã từng làm tổn thương bản thân hoặc ai đó.
“Ta phải yêu bản thân đủ nhiều để đặt ra một chuẩn mực cho cuộc đời mà mình không sẵn lòng thỏa hiệp. Nếu Ta chấp nhận chuẩn mực của người khác, Ta sẽ không bao giờ hạnh phúc.”
Lời khuyên
Mỗi Các con sẽ không bao giờ thấy sự thay đổi ngay tức khắc. Do
đó, hãy kiên nhẫn và giữ bình tĩnh.
Đừng quên ngủ đủ giấc. Nó sẽ giúp Mỗi Các con có sức khỏe tốt và tinh thần thoải mái, cũng
như cho phép Mỗi Các con giải lao mỗi
khi cảm thấy căng thẳng khi suy nghĩ đến hành vi của mình.
Nghĩ ra các hình phạt nhẹ dành cho bản thân. Chẳng hạn như, nếu
Mỗi Các con thường xuyên cắn móng tay,
thì mỗi lần mình phát hiện bản thân có
thói quen đó, hãy làm việc nhà hay giúp đỡ người khác, hoặc thậm chí mình có thể nhai kẹo gôm để giúp tâm trí quên đi
thói quen xấu này và thích nghi với thói quen khác tốt hơn.
Đừng mạnh tay trừng phạt bản thân nếu lỡ phạm lỗi lầm. Không ai
là hoàn hảo cả. Bất cứ ai cũng có thể phạm sai lầm.
Hãy tin vào bản thân rằng chính mình sẽ làm điều đúng đắn. Chính mình không phải
là kẻ thất bại ngay cả khi trông có vẻ như mình
đã làm hỏng chuyện gì đó. Điều đó nên được hiểu là có rất nhiều cách
khác tốt hơn so với những gì mình nhìn
nhận, có nghĩa là ít nhất mình đã học hỏi
được điều gì đó vào khoảnh khắc cuối cùng. Vì vậy, đó hoàn toàn không phải là
thất bại.
“Khi Ta đánh giá thấp điều mình làm, thế giới sẽ đánh giá thấp con người mình.”
Cảnh báo
Nhận biết được khi nào bạn bè và người thân đang khuyến khích
mình làm những việc tiêu cực. Đôi khi, các con đang bị hướng đến thói quen xấu
bởi chính người xung quanh. Và điều quan trọng ở đây là bản thân nên lùi lại một
bước và biết khi nào nên nói câu như, "Nè, mình không tham gia việc đó
ngay lúc này đâu." Nếu họ cứ khăng khăng nài nỉ mình, hãy hỏi họ,
"Anh có biết rằng điều đó đang làm tổn thương tôi hay không?" xem liệu
thái độ của họ có cải thiện gì hay không.
Đừng bao giờ để sự khao khát khả năng tự kiểm soát làm cho bản
thân bị lôi cuốn theo. Ví dụ, nếu đồ ăn đó không tốt cho sức khỏe, đừng ăn
chúng. Không nên để khả năng tự chủ bản thân trở thành một thói nghiện khác.
Ta không dám quả quyết : Mỗi con thực hiện đủ các giải pháp
phương án trên là đều thành công , bởi ta biết mỗi người có một nguồn lức khác
nhau , ta chỉ hy vọng góp vào với các con có những giải pháp , điều hữu ích
thôi .
Rất mong các con : Thành
người Thành đạt Hạnh Phúc.
“Khi con người ta cuối cùng cũng nhận ra rằng mình không cần phải làm tất cả mọi người hài lòng. Ta tự do để là chính ta.”
Cách để các con Khám phá bản thân
Beyoncé đã từng nói, "Hiểu rõ bản thân là điều khôn ngoan
nhất mà loài người có thể sở hữu. Hiểu về mục tiêu, sở thích, đạo đức, nhu cầu,
tiêu chuẩn, điều mình sẽ không tha thứ và những gì mình sẵn sàng đánh đổi. Nó định
nghĩa mình là ai". Điều đó đúng. Ngoài ra, nhớ rằng khi ta trưởng thành
hơn và tiếp xúc với nhiều người cùng những trải nghiệm khác nhau, con người của
mình sẽ dần phát triển. Nếu gặp khó khăn để hiểu chính mình, hãy tự đánh giá lại
để khám phá bản chất thật của mình.
“Cuộc sống này là của mình, con đường đang đi cũng chính do bản thân mình chọn. Dù có khó khăn như thế nào thì cũng phải cố mà bước đi. Chúng ta biết đấy, nếu không bước về phía trước thì mình sẽ chẳng bao giờ biết được con đường đó có những gì đang đợi mình. Không phải lựa chọn nào cũng đúng, không phải việc gì cũng thành công, chỉ có tiếp tục bước mới biết được, vì nếu không ngay cả nhận lại thất bại Ta còn không có tư cách chứ đừng nói gì hai chữ thành công.”
I.Xem xét bản thân kỹ hơn
1.Xác định những gì mình thích và
không thích.
Mọi người thường tập
trung nhất vào điều họ thích. Tìm hiểu những gì khiến mình vui và hứng thú là
điều quan trọng, và cũng có ích để biết điều gì khiến mình buồn và khó chịu. Một
trong những bước đầu khi tự đánh giá bản thân là ngồi xuống và lập danh sách tất
cả những gì mình thích và không thích.
Những điều mình thích và không thích thường chỉ ra cách mình thể
hiện mình với người khác. Những điều này có thể tách biệt hay kết nối chúng ta
với mọi người xung quanh. Hiểu được chúng giúp mình biết mình muốn gì để tiến bộ
trong cuộc sống và cần tránh xa điều gì. Nhận biết được điều mình thích và
không thích có thể giúp định hướng nghề nghiệp, nơi ở, sở thích, và kiểu người ở
bên cạnh mình.
Áp dụng hoạt động này để xem điều mình thích và không thích có
quá cứng nhắc không. Ta có đang tự gò bó chính mình không? Liệu có gì đó mà
mình muốn làm hay thử làm mà nó nằm ngoài khả năng mà mình nghĩ là chỉ trên lý
thuyết không? Xây dựng lòng can đảm để thử điều gì đó hoàn toàn mới. Ta có thể
khám phá một khía cạnh khác của mình.
“Người biết yêu bản thân mình không có đối thủ.”
2.Xác định điểm mạnh và điểm yếu của bản
thân.
Cũng như những điều mình thích và không thích sẽ mang lại tầm
nhìn sâu sắc về con người của mình, hiểu được điểm mạnh và điểm yếu sẽ có ích
tương tự. Viết danh sách sở trường và sở đoản của mình ra giấy.
Đối với hầu hết mọi người, điểm mạnh hoặc tài năng cũng có thể
trùng với điều họ thích, và điểm yếu hoặc thách thức trùng với điều họ không
thích. Giả sử mình thích bánh nướng, bánh quy và bánh ngọt và sở trường của
mình là nướng bánh - cả hai có sự liên kết. Mặt khác, có thể mình không thích
thể thao và sở đoản của mình là sự phối hợp thể chất hoặc sức chịu đựng.
Trong nhiều trường hợp, thách thức có thể trở thành điều mình
không thích vì bẩm sinh mình không giỏi về chúng. Điều này cho biết lý do mình
thích hoặc không thích gì đó.
Hiểu được những điều này cũng rất có ý nghĩa. Tuy nhiên, Ta có
thể tìm hiểu sâu hơn và quyết định liệu mình có cố gắng để cải thiện bất cứ gì
có vẻ thách thức, hay liệu mình muốn tập trung năng lượng vào những việc mình
giỏi.
“Người sáng tác chính bản thân mình thông thái hơn người sáng tác một cuốn sách.”
3.Đánh giá điều gì giúp mình thoải
mái.
Chúng ta có thể hiểu rõ bản thân trong điều kiện dễ chịu nhất,
nhưng cũng tiếp thu sự hiểu biết đáng kể từ những lúc cảm thấy tồi tệ. Nhớ lại
lần cuối ta cảm thấy chán nản hay căng thẳng. Trong lúc đó, Ta muốn tìm điều
thoải mái nào? Điều gì khiến mình cảm thấy tốt hơn?
Biết những gì làm mình dễ chịu sẽ nói lên nhiều điều về con người
của mình. Có thể là mình luôn cần ai đó nâng mình dậy hoặc giúp mình quên đi gì
đó. Ta có thể xem bộ phim yêu thích hay đam mê đọc cuốn tiểu thuyết nào đó. Sự
thoải mái cũng có thể đến từ món ăn, điều này phổ biến ở những người đặt tình cảm
vào việc ăn uống.
“Ta tin rằng cuộc sống là một chuyến hành trình, thường khó khăn và đôi khi tàn nhẫn không ngờ, nhưng chúng ta đều được chuẩn bị tốt cho nó nếu chúng ta biết nắm lấy tài năng của bản thân và cho phép chúng nảy nở.”
4.Ghi lại suy nghĩ và cảm xúc trong nhật
ký.
Một cách tuyệt vời để tìm hiểu thêm về bản thân là trở thành người
quan sát các suy nghĩ và cảm xúc. Thực hành trong một tuần hoặc lâu hơn để có tầm
nhìn bao quát hơn về chủ đề mà mình thường xuyên nghĩ đến hoặc để xác định tâm
trạng mà mình hay trải nghiệm. Ta có suy nghĩ tích cực? Hay suy nghĩ tiêu cực?
Xem lại nhật ký có thể tiết lộ về cách sống mà mình muốn nhưng
ta không ý thức được. Ta có thể viết lại nhiều lần về việc muốn đi du lịch, một
ai đó mình thích, hoặc một sở thích mới mình muốn thử.
Sau khi tìm thấy vài chủ đề lặp lại trong nhật ký, dành thời
gian xem xét ý nghĩa của những suy nghĩ và cảm giác đó - và mình có muốn thực
hiện chúng.
“Con người nếu thiếu đi cái tôi thì cũng giống như một cỗ máy.”
5.Làm bài kiểm tra tính cách.
Một phương pháp khác để
hiểu rõ bản thân hơn là hoàn thành bài đánh giá tính cách trực tuyến. Một vài
người không thích bị phân loại, trong khi số khác nghĩ việc phân loại bản thân
và hành vi của họ mang lại trật tự cho cuộc sống. Nếu thích khám phá bản thân bằng
cách kiểm tra mình có liên quan (hoặc khác biệt) với người khác, tham gia bài
kiểm tra tính cách trực tuyến có thể bổ ích.
Một số trang mạng như HumanMetrics.com yêu cầu ta trả lời một loạt
câu hỏi (bằng tiếng Anh) về sở thích và cách mình nhìn nhận thế giới hay chính
mình. Sau đó công cụ sẽ phân tích phản ứng của mình để cho ra một kiểu tích
cách có thể giúp mình biết sở thích hay ngành nghề để mình phát huy và cách
mình giao tiếp với mọi người xung quanh.
Nhớ rằng mọi bài đánh giá miễn phí trực tuyến không thể được xem
là hoàn toàn chính xác. Chúng chỉ giúp mình hiểu biết chung về con người của
mình. Tuy vậy, nếu muốn có một phân tích chuyên sâu về tính cách, Ta sẽ cần tìm
gặp nhà tâm lý học lâm sàng.
“Đừng so sánh mình với bất cứ ai trong thế giới này”
II.Hỏi bản thân các câu hỏi quan trọng
1.Tìm hiểu sâu hơn để biết giá trị cốt
lõi của mình.
Giá trị là các tiêu chuẩn
cơ bản mà mình thực sự xem trọng, chúng ảnh hưởng đến quyết định, hành vi và
thái độ của mình. Những điều này là niềm tin hay nguyên tắc mà mình sẽ thay thế
hoặc đấu tranh cho: gia đình, sự bình đẳng, công lý, hòa bình, lòng biết ơn, sự
tin cậy, sự công bằng, ổn định tài chính, tính chính trực, v.v… Nếu không biết
giá trị cốt lõi của mình, Ta sẽ không thể xác minh liệu lựa chọn của mình có
phù hợp với các giá trị đó. Khám phá giá trị cốt lõi bằng cách:
Nghĩ về hai người mà mình ngưỡng mộ. Ta ngưỡng mộ đặc điểm gì ở
họ?
Nghĩ về khoảng thời gian mình cảm thấy thật sự tự hào. Chuyện gì
đã xảy ra? Ta đã giúp đỡ ai đó? Ta đạt được mục tiêu? Ta đấu tranh vì quyền lợi
của mình hay của những người khác?
Nghĩ về những gì mình thấy hứng thú nhất trong cộng đồng hay thế
giới. Chúng có thể bao gồm, nhưng không giới hạn ở những vấn đề như chính phủ,
môi trường, giáo dục, thuyết nam nữ bình quyền, tội phạm, v.v.
Nghĩ xem ta sẽ cứu 3 món đồ gì nếu nhà bị cháy (giả sử tất cả mọi
người đều đã an toàn). Tại sao mình sẽ cứu 3 món đồ đó?
“Hãy hiểu mình.” Nhà triết gia già nói. “Hãy cải thiện mình.” Nhà triết gia trẻ nói. Mục đích lớn nhất của chúng ta trong dòng thời gian không phải là lãng phí tài năng và lòng nhiệt huyết vào những thứ bên ngoài mà rồi chúng ta sẽ phải bỏ lại sau lưng. Chúng ta cần nuôi dưỡng bên trong mình tất cả những gì mà chúng ta có thể mang vào cuộc hành trình vĩnh hằng phía trước.
2.Hỏi xem liệu mình có đang sống một
cuộc đời đáng tự hào không.
Như F. Scott Fitzgerald
đã nói một câu nổi tiếng: "Tôi hy vọng mình sống một cuộc đời mà mình tự
hào. Nếu ta thấy mình không tự hào, tôi hy vọng mình có sức mạnh để bắt đầu tất
cả lại một lần nữa". Nếu hôm nay ta qua đời, thì mình có nghĩ rằng mình đã
để lại những gì như mình hy vọng?
Vì không nhìn thấy chính mình nên người ta làm mọi điều sai lầm. Họ không nhìn vào chính tâm mình. Khi sắp làm điều gì sai quấy, họ nhìn trước, ngó sau xem thử có ai nhìn thấy không: Mẹ mình thấy không? Chồng mình thấy không? Vợ mình thấy không? Con mình thấy không? Nếu không ai thấy, họ vội làm ngay. Đó là họ tự nhục mạ chính mình. Có một điều họ quên mất là chính họ cũng đang nhìn thấy họ đấy!
3.Tự hỏi chính mình muốn làm gì nếu tiền
không là vấn đề.
Khi còn là đứa trẻ, chúng
ta thường có nhiều ước mơ cao cả. Khi trưởng thành hơn và chịu nhiều ảnh hưởng
từ xã hội, chúng ta thay đổi những ước mơ đó. Quay trở lại thời điểm ta có một
giấc mơ rõ ràng để thực hiện, nhưng nó bị dập tắt vì không đúng lúc hoặc vì
mình không có đủ tiền. Viết ra cách mà mình muốn sống một ngày nếu không phải
nghĩ đến tình trạng tài chính. Ta sẽ sống như thế nào?
“Hầu hết con người tin rằng tâm trí là một tấm gương, phản chiếu gần gần chân thực thế giới bên ngoài, mà không nhận ra rằng ngược lại, chính tâm trí là yếu tố sáng tạo chính.”
4.Xác định cuộc đời sẽ ra sao nếu ta
không sợ thất bại.
Chúng ta thường lỡ mất cơ hội tuyệt vời hay không nắm bắt cơ hội
bởi vì lo lắng rằng mình sẽ khiến bản thân xấu hổ vì phạm sai lầm. Thiếu tự tin
có thể định nghĩa cả cuộc đời, nếu ta không cố gắng để khắc phục nó. Đáng buồn
thay, nó cũng tác động mạnh mẽ đến mức độ mình nói "nếu-thì sao" theo
thời gian. Dưới đây là một vài cách để các con khắc phục nỗi sợ thất bại, nếu
nghĩ nó đang kiềm hãm ta trở thành người mình muốn:
Biết rằng thất bại là cần thiết. Khi phạm sai lầm, chúng ta có
thể đánh giá hành động và cải thiện phương pháp làm việc. Chúng ta trưởng thành
và học hỏi thông qua thất bại.
Mường tượng sự thành công. Một cách để các con vượt qua nỗi sợ
thất bại là không ngừng tưởng tượng chính mình đang hoàn thành mục tiêu.
Luôn kiên trì. Tiếp tục tiến về phía các mục tiêu bất chấp thất
bại. Thường thì chúng ta sẽ đạt được ước mơ hoang đường nhất ngay lúc mà chúng
ta đã dự định bỏ cuộc. Đừng để thất bại nhỏ khiến mình đánh mất mục tiêu lớn
hơn.
“Ta không cần ai nói với mình rằng Ta là ai hay Ta là điều gì. Ta là chính con người Ta!”
5.Hỏi người khác xem họ nghĩ gì về con
người của mình.
Một khi ta đã đặt nhiều câu hỏi khác về bản thân, hãy gặp một
vài người thân thiết và hỏi cách nghĩ của họ về mình. Đánh giá của họ có thể là
danh sách các tính cách hay thí dụ về thời điểm cụ thể mà theo ý kiến của họ,
nó đã tóm tắt sơ lược về con người của mình.
Sau khi đã hỏi ý kiến của một số người thân hay bạn bè, hãy suy
nghĩ về câu trả lời của họ. Họ mô tả mình là người ra sao? Ta ngạc nhiên với
các đánh giá đó? Ta có thất vọng không? Những cách hiểu này phù hợp với con người
mình muốn trở thành hay cách mình nhìn nhận bản thân?
Nếu đánh giá cao ý kiến của người khác, Ta có thể tự hỏi mình cần
làm gì để hài hòa hơn với cách nhìn của họ và của chính mình. Có lẽ ta có cái
nhìn sai lệch về chính mình và cần đánh giá lại hành động.
“Bản lĩnh là sức mạnh hợp nhất của kinh nghiệm, trí tuệ và đam mê trong guồng hành động.”
III.Xem xét cách mình kết nối với người
khác
1.Tìm hiểu liệu mình là người hướng nội
hay hướng ngoại.
Nếu ta đã làm bài đánh giá tính cách trực tuyến, một trong những
yếu tố có thể được đánh giá là mình là người hướng nội hay hướng ngoại. Đây là
những thuật ngữ được dùng bởi Carl Jung để mô tả nguồn gốc ta nhận được năng lượng
trong cuộc sống - từ thế giới bên trong hoặc bên ngoài.
Hướng nội mô tả một người nhận năng lượng từ việc xem xét thế giới
nội tâm của suy nghĩ, ý tưởng, ký ức và phản ứng. Những người này thích sự cô
đơn và có thể thích dành thời gian với một hay hai người có cùng kết nối. Có thể
họ trầm ngâm hoặc kín đáo. Hướng ngoại mô tả một người nhận năng lượng từ việc
tương tác với thế giới bên ngoài. Họ thích tham gia vào nhiều hoạt động và gắn
kết với tất cả kiểu người. Họ hào hứng khi ở cạnh người khác. Họ có thể hành động
trước khi nghĩ kỹ về quyết định.
Các giải thích phổ biến mô tả người hướng nội là nhút nhát và
lãnh đạm, trong khi người hướng ngoại được cho là gần gũi và cởi mở. Những giải
thích này không chính xác vì hầu hết các nhà nghiên cứu đã hiểu rằng những đặc
điểm này chỉ đại diện một phần cho sự đa dạng tính cách. Không ai 100% là hướng
nội hay hướng ngoại, họ chỉ có xu hướng thiên về một bên này hoặc một bên khác
trong một số trường hợp nhất định.
“Ta luôn nghĩ rằng mình bị tình cảm làm tổn thương, thế nhưng thực ra người có thể làm tổn thương đến mình, vĩnh viễn chỉ có bản thân mình mà thôi.”
2.Lựa chọn mình muốn là một người mình
như thế nào.
Khám phá con người của
mình cũng bao gồm hiểu được mong đợi, cảm giác, và hành động của mình liên quan
đến tình mình. Suy nghĩ về tình bạn trong quá khứ. Ta thích trò chuyện với bạn
bè mỗi ngày hay rất hiếm khi nói chuyện với nhau? Ta thường xuyên tổ chức gặp mặt
hay ta chỉ là người được mời? Ta coi trọng dành thời gian cho bạn bè? Ta chia sẻ
điều riêng tư về bản thân với bạn bè hay mình rất thận trọng khi chia sẻ? Ta
nâng đỡ/khuyến khích bạn bè khi họ chán nãn? Ta bỏ hết mọi thứ khi bạn bè cần?
Ta đặt yêu cầu hợp lý dành cho tình bạn (như: không mong đợi bạn bè luôn ở có mặt
hay chỉ làm mình với mình)?
Một khi đã hỏi bản thân những câu này, quyết định liệu mình có
hài lòng với kiểu làm mình của mình hay không. Nếu không, hãy nói chuyện với
người bạn thân nhất và xem họ có lời khuyên để mình có thể làm một người bạn tốt
hơn trong thời gian tới.
“Ta ở nơi hiện tại và là con người hiện tại bởi chính bản thân mình. Tất cả những gì đang là mình ngày hôm nay, hay sẽ là mình trong tương lai, đều phụ thuộc vào mình. Cuộc sống của mình ngày hôm nay là tổng kết quả của những lựa chọn, quyết định và hành động mình đã có cho tới thời điểm này. Ta có thể tạo ra tương lai của chính mình bằng cách thay đổi hành vi.”
3.Đánh giá những người xung quanh.
Người ta nói rằng mình là
“mức trung bình” của 5 người thân với mình nhất. Quan niệm này được dựa trên
quy luật trung bình: kết quả của một sự việc nào đó sẽ dựa trên mức trung bình
của tất cả các kết quả có thể. Quy luật này cũng được áp dụng vào mối quan hệ.
Người mà mình dành hầu hết thời gian sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ tới mình - cho dù
mình muốn hay không. Xem xét kỹ mối quan hệ thân thiết nhất của mình, vì những
người này cũng sẽ định nghĩa mình là ai.
Tất nhiên, Ta là chính mình, Ta có thể tự quyết định và đưa ra kết
luận riêng. Tuy nhiên, những người xung quanh ảnh hưởng cuộc sống của mình theo
một cách tinh vi. Có thể họ sẽ giới thiệu với mình món ăn mới, thời trang,
sách, và âm nhạc. Giới thiệu việc làm cho mình. Ra ngoài khuya để tham gia bữa
tiệc với mình. Khóc trên vai mình sau khi chia tay.
Ta có thấy một vài nét của bản thân đều bắt nguồn từ những người
gần gũi mình nhất không? Ta có hạnh phúc với những đặc điểm mà mình chịu ảnh hưởng
từ người khác? Đơn giản là nếu ta ở cạnh người tích cực, đầy hy vọng, Ta sẽ có
cảm giác và hành động tương tự. Nếu ở cạnh người tiêu cực, xấu tính, những thái
độ này có thể khiến cuộc sống chán nản. Nếu muốn biết mình là ai, hãy nhìn xung
quanh để tìm câu trả lời.
“Bạo lực chỉ có thể được che đậy với một lời nói dối, và lời nói dối chỉ có thể được duy trì nhờ bạo lực. Ai từng đem bạo lực ra làm cách thức rồi chắc chắn sẽ buộc phải lấy dối trá làm nguyên tắc.”
4.Nghĩ về điều mình làm khi ở một
mình.
Những gì mình làm với người
khác sẽ tiết lộ nhiều về mình, song điều mình làm khi ở một mình cũng thế.
Thông thường, chúng ta chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nhóm xã hội để suy nghĩ,
hành động, và cảm nhận theo cách nào đó. Tuy nhiên, khi hoàn toàn một mình,
chúng ta gần gũi với bản chất của mình - hầu như không bị ảnh hưởng từ xã hội.
Khi ở một mình, Ta dành thời gian như thế nào? Ta không vui khi ở
một mình? Ta hài lòng? Ta đọc sách trong yên lặng? Ta chơi nhạc lớn và nhảy múa
trước gương? Ta mơ về những giấc mơ hoang đường?
Nghĩ về những hoạt động đó và tìm hiểu chúng nói lên điều gì về
mình.
“Bới móc lỗi của người khác không phải là cách sáng suốt để bao che cho lỗi của chính mình.”
Lời khuyên
Dành vài ngày hay vài tuần tìm hiểu đầy đủ mỗi bài tập khám phá
bản thân để có thể xác định được con người thật của mình. Đừng thực hiện tất cả
bài tập cùng một lúc.
Chấp nhận con người của mình, bất kể người khác nói gì. Chỉ có
ta mới quyết định mình là ai!
Chỉ bên trong mình mới tồn tại hiện thực mà mình khao khát. Ta không thể cho mình thứ gì mà không có sẵn bên trong bản thân mình. Ta không thể mở cửa triển lãm tranh nào cho mình ngoài chính tâm hồn mình.
Cách để các con Lột xác bản thân
Lột xác là sự thay đổi mạnh mẽ tích cực bản thân mình. Thường là
thay đổi về ngoại hình, uống nhiều nước, hay đạt được mục tiêu. Bất kể lột xác
đối với mình có nghĩa là gì, nó đều là quá trình mình trở thành phiên bản tốt
nhất của bản thân, học cách tự chăm sóc và chấp nhận bản thân. Chăm sóc cơ thể
từ trong ra ngoài bằng chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục, và chăm sóc da. Tập
tính tự tin và ở gần những người tích cực để giúp mình cảm nhận quá trình lột
xác!
“Chỉ qua niềm vui và đau khổ mà con người thấu hiểu bản thân và vận mệnh của mình. Người ta học được cần phải làm gì và cần phải tránh gì.Chỉ tới khi lạc lối chúng ta mới bắt đầu hiểu bản thân mình.”
I.Thay đổi diện mạo
1.Làm theo quy trình dưỡng da để giúp
da sáng bóng hơn.
Làn da là thứ đầu tiên mọi
người nhận thấy ở mình và việc có một làn da bóng khỏe sẽ giúp quá trình thay đổi
của mình tỏa sáng! Rửa mặt với nước 2 ngày 1 lần và dùng nước cân bằng da, dưỡng
ẩm, và tẩy tế bào chết phù hợp với loại da của mình. Nhớ tẩy trang mỗi tối trước
khi đi ngủ để có thể thức dậy với làn da tươi tắn, mịn màng.
Nếu ta có vấn đề hay mối bận tâm về làn da, hãy gặp bác sĩ da liễu
để nhận lời khuyên chuyên gia. Để có làn da khỏe mạnh nhiều khi cũng đơn giản
như chỉ cần dùng loại sản phẩm khác hay bổ sung loại dinh dưỡng nào đó.
“Chúng ta chỉ hiểu những gì đã ở trong chính chúng ta.”
2.Đứng thẳng lưng để cải thiện dáng vẻ.
Tư thế của mình ảnh hưởng nhiều đến dáng vẻ đấy! Hãy giữ lưng thẳng,
vai đưa nhẹ ra sau, và cánh tay buông tự nhiên hai bên hông. Khi ngồi xuống,
hãy giữ lưng ở góc độ phù hợp với đùi và cố nới lỏng mọi áp lực đang kéo căng
cơ bắp của mình.
Nếu ta thấy đau hay khó có thể duy trì tư thế đúng, hãy gặp bác
sĩ hoặc nhà vật lý trị liệu để nhận lời khuyên chuyên gia.
“Chúng ta đều có thể tìm được người dẫn đường tốt hơn bất cứ ai trong bản thân mình, nếu chúng ta chịu nghe theo nó.”
3.Mặc đồ nhấn mạnh đặc điểm cơ thể
mình thích.
Mặc quần áo phô diễn những điểm đẹp nhất sẽ khiến mình đẹp và tự
tin hơn. Có thể là một bộ đồ màu sắc bắt mắt hay đôi bốt thu hút mọi sự chú ý đến
đôi chân dài. Thử nhiều loại quần áo và trải nghiệm nhiều trang phục khác nhau
để tìm phong cách ưa thích. Đừng ngại thử những món đồ như blazer sáng màu, một
chiếc đầm điệu đà hay giày cao gót mới.
Chọn quần áo vừa ôm nếu muốn nhấn mạnh dáng người mình.
Đồ sọc dọc mang lại hiệu ứng thanh mảnh trong khi sọc ngang nhấn
mạnh đương cong.
Trên hết, hãy mặc thứ gì khiến mình vui vẻ và tự tin.
“Chúng ta không ai có thể ước đoán điều mình làm khi mình làm điều đó theo bản năng.”
4.Thử trang điểm để xem mình có thích
vẻ ngoài nó mang lại không.
Dù trang điểm là thứ hoàn
toàn xa lạ với mình hay mình muốn dùng thử sản phẩm mới, trải nghiệm cho trang
điểm mang lại có thể tạo nên khác biệt lớn lao lên vẻ ngoài của mình. Có vô số
hướng dẫn trang điểm có sẵn trên mạng nên hãy dùng những lợi thế này để thử diện
vẻ ngoài mới, và cả học thêm về sản phẩm mới. Cho dù sau đó mình thấy rằng
trang điểm không phù hợp với mình, thì ít nhất ta cũng được luyện thêm được kỹ
năng mới và chắc chắn hơn về bản thân.
Nhớ chăm sóc da kỹ càng nếu ta trang điểm thường xuyên. Luôn dưỡng
ẩm và tẩy trang mỗi cuối ngày.
“Chúng ta không bao giờ bất mãn với người khác hơn khi chúng ta bất mãn với chính bản thân.”
5.Làm kiểu tóc mới mà mình đã luôn muốn
thử.
Nó có thể là cắt tóc mái, nhuộm balayage, hay tém? Hít một hơi
và đi cắt hoặc nhuộm kiểu tóc mình luôn muốn. Ta có thể tìm cảm hứng trên mạng
nếu cần và đưa ảnh cho bên salon tóc xem. Giải thích cho nhà tạo mẫu kiểu tóc
mình muốn và lắng nghe lời khuyên của họ để xem kiểu nào phù hợp với mình nhất.
Kiểu tóc mới là cách thay đổi vẻ ngoài nhanh chóng một cách
hoành tráng nhất!
“Chúng ta luôn luôn có xu hướng lấp đầy kỳ vọng của mình về bản thân mình.”
II.Thay đổi cách sống
1.Uống 2 lít nước mỗi ngày để cung cấp
đủ nước cho cơ thể.
Lột xác có nghĩa là thay
đổi từ trong ra ngoài và nước là chìa khóa giúp mình trông khỏe mạnh và cảm thấy
tuyệt vời mỗi ngày. Hãy mua một chai nước có thể tái sử dụng và giữ cho nó luôn
đầy nước mỗi ngày. Mang theo nước mỗi ngày để nhắc bản thân uống nước đầy đủ.
2 lít nước chỉ là nhắm chừng, bởi lượng nước cần cấp mỗi ngày
còn tùy thuộc vào thể trạng mỗi người. Uống đủ nước giúp mình thấy khỏe khoắn và
hãy đi gặp bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu có bất kỳ lo ngại nào.
Nếu ta không thích uống nước lọc lắm thì có thể làm nước lọc hoa
quả để nước có vị hơn. Hãy thử bỏ thêm dâu, dưa leo, cam, lá bạc hà.
Việc nhớ mang theo nước có thể khó khăn cho mình lúc đầu. Thử đặt
chuông báo trong điện thoại hoặc dán giấy nhớ trên tủ lạnh. Ngoài ra ta có thể
tải ứng dụng điện thoại để theo dõi lượng nước nạp vào và nhận những nhắc nhở
thân thiện.
“Chúng ta ở đây để cười vào gian khó và sống đẹp tới mức mà Cái chết sẽ phải run rẩy khi đón ta đi.”
2.Đánh răng thường xuyên để nụ cười đẹp
hơn.
Một nụ cười trắng sáng là
phần quan trọng của công cuộc lột xác. Đánh răng mỗi sáng và tối, và vệ sinh kẽ
răng mỗi ngày. Đi thăm nha sĩ mỗi năm một lần để kiểm tra tình trạng răng miệng.
Ta cũng có thể dùng sản phẩm làm trắng răng để nụ cười thêm lấp
lánh.
“Chuyện ta cần làm trong đời không phải là vượt lên trên người khác, mà là vượt lên trên chính mình.”
3.Chế độ ăn uống cân bằng với nhiều
trái cây và rau.
Cách mình nạp năng lượng
cho cơ thể cũng ảnh hưởng quá trình thay đổi bản thân. Chia ra 5-9 khẩu phần
trái cây rau củ mỗi ngày, cùng nhiều đạm nạc, ngũ cốc nguyên hạc và chất béo
lành mạnh. Nhớ rằng cái gì cũng nên điều độ, nên hãy giới hạn lượng thức ăn nạp
vào nhưng thỉnh thoảng cũng nên chiều bản thân một chút.
Liên hệ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu ta có lo ngại về
dinh dưỡng bản thân.
Tránh bỏ bữa hay các chế độ ăn kiêng kỳ quặc, bởi những thứ đó
không khiến mình trông khỏe mạnh và cảm thấy tốt nhất.
“Có một điều mà chúng ta có thể làm được tốt hơn bất cứ ai khác: chúng ta có thể là chính mình.”
4.Thường xuyên tập thể thao để bản
thân khỏe mạnh.
Tập thể dục giúp vẻ ngoài
và tâm hồn mình khỏe mạnh. Hãy tìm bộ môn thể thao mà mình ưa thích như bơi, chạy
bộ, hay yoga. Xác định luyện tập 3-5 lần/tuần, trừ phi mình đã được hướng dẫn
còn không thì nên tìm một chuyên gia sức khỏe. Ta cũng có thể luyện tập với bạn
bè để có khoảng thời gian thú vị cùng nhau.
Ta không cần phải tới phòng gym trừ phi mình muốn. Có vô vàn
cách để các con tập luyện tại nhà.
“Chúng ta phải nhận ra mình ở người khác trước khi nhận thức người khác ở mình.”
III.Trở nên tự tin và thiết lập mục
tiêu
1.Nói những câu khẳng định mang ý
nghĩa tích cực mỗi ngày để xây dựng lòng tự tôn lành mạnh.
Phần quan trọng của thay
đổi bản thân đó là học cách tin vào chính mình! Hãy viết ra những suy nghĩ lặp
đi lặp lại và tiêu cực, sau đó viết những lời khẳng định tích cực, hợp lý để phản
biện. Luyện tập nói to những lời tích cực này mỗi ngày. Ban đầu có thể khó thực
hiện và trông ngớ ngẩn, nhưng sau một thời gian nó sẽ trở nên dễ hơn khi tin
vào những điều tích cực.
Vài câu khẳng định tích cực bao gồm “Tôi xứng đáng được hạnh
phúc”, “Tôi là người thông minh và chăm chỉ”, và “Tôi có thể đạt được mục
tiêu”.
“Con người chỉ là sản phẩm của cách mình suy nghĩ. Ta nghĩ gì, Ta sẽ trở thành cái đó.”
2.Vây quanh bản thân bởi những người
tích cực, luôn ủng hộ mình.
Thái độ của những người
mình tiếp xúc nhiều nhất ảnh hưởng nhiều đến mình. Tìm trong gia đình và bạn bè
những người thích cực và ủng hộ chính con người mình. Ta cũng có thể tích cực
và ủng hộ những người xung quanh mình, giúp học tỏa sáng cùng mình!
Nếu ta không tìm được ai tích cực và ủng hộ, hãy kết thêm bạn mới.
Tham gia câu lạc bộ hay hội nhóm những người có cùng sở thích với mình, dùng mạng
xã hội, hay đơn giản là liên lạc và nói chuyện với những người mà bình thường
ta đã không để ý đến. Có gì để mất đâu chứ!
“Con người luôn luôn hành động, cảm nhận và thực hiện theo điều mình tưởng tượng là đúng về bản thân mình và môi trường quanh mình.Cuộc buôn bán quan trọng nhất trong đời là tự bán mình cho bản thân mình.”
3.Tự nói chuyện với bản thân một cách
tích cực và luyện tính quyết đoán để bản thân trở nên tự tin hơn.
Lột xác là quá trình đòi hỏi sự tự tin để tỏa sáng và là phiên bản
tốt nhất của bản thân. Cho dù mình không thể cảm thấy tin ngay lập tức, thì
cũng hãy giả vờ cho đến khi nó thành sự thật, không ai biết được đâu! Hãy dùng
cách nói chuyện tích cực với bản thân để cảm thấy được vươn lên chứ không phải
bị dìm xuống, thách thức những suy nghĩ tiêu cực về bản thân, và tập tính quyết
đoán trong mỗi việc hằng ngày. Tiếp xúc nhiều vớ những người tự tin cũng giúp
ích cho mình, bởi sự tự tin của họ sẽ lan tỏa sang mình!
Nếu ta gặp khó khăn với việc tự tin và tự tôn, hãy thử nói chuyện
với chuyên gia sức khỏe tâm thần hay bác sĩ tâm lý.
“Cuộc đời tựa như viên đá mài, chính mình và chỉ mình là người quyết định viên đá ấy mài mình chẳng còn gì hay làm mình sáng bóng.”
4.Thiết lập những mục tiêu có thể đạt
được và thử thách bản thân đạt được nó.
Có thể là mục tiêu về tài
chính, sự nghiệp, hay mục tiêu cá nhân mà mình luôn muốn đạt được. Ngồi xuống
và viết ra danh sách mục tiêu. Sau đó chia mục tiêu thành từng bước nhỏ hơn, có
thể bắt đầu thực hiện ngay. Hãy giữa cho mục tiêu của mình thực tế và nhớ ăn mừng
khi thành công!
Nhớ rằng mục tiêu của mình có thể to hay nhỏ tùy mình thích. Miễn
là nó thực tế và mình sẽ đạt được nó như thế nào, đó mới là thứ có ý nghĩa!
“Cuộc sống không phải là đi tìm bản thân mình.Cuộc sống là tạo ra bản thân mình.Cuộc sống không phải là đi tìm con người thật của mình. Cuộc sống là tạo ra chính mình.”
Lời khuyên
Nhớ rằng quá trình lột xác là dành cho mình chứ không phải vì ai
khác. Nó chỉ thật sự có ý nghĩa khi ta hạnh phúc với chính bản thân mình, còn nếu
có ai nhận ra sự thay đổi nơi mình thì đó là một điểm cộng tuyệt vời!
Thay đổi bản thân không diễn ra trong một đêm. Nếu ta cố gắng
không ngừng, nó sẽ thể hiện ở thái độ và dáng vẻ mình.
“Điều ta có thể hay không thể thực hiện, điều ta coi là khả thi hay bất khả thi, hiếm khi là biểu hiện của khả năng thực sự ta có. Đúng hơn, nó là biểu hiện của niềm tin của ta về con người bản thân ta.Điều ta nghĩ về bản thân quyết định số phận ta.Điều ta đi tìm không ở ngoài kia, nó ở trong bản thân mình.”
Cách để các con Phân tích Bản thân
Sự tự nhận thức là biết rõ bản thân mình từ cốt lõi, chẳng hạn
như giá trị và niềm tin của mình, và nó còn là sự hiểu rõ về hành vi và khuynh
hướng của mình. Hiểu rõ bản thân là bước quan trọng đầu tiên trong việc hiểu được
mình là ai. Xây dựng sự tự ý thức là cách phân tích bản thân bao gồm niềm tin,
thái độ, hành vi, và phản ứng của mình. Có rất nhiều cách để các con học được
cách phân tích chính bản thân.
“Đừng bao giờ dành cho người khác sự ưu tiên khi người ta chỉ xem mình là một trong những sự lựa chọn.”
I.Trở nên Hiểu rõ Cảm xúc
1.Chú ý đến suy nghĩ.
Suy nghĩ của mình gắn liền với con người mình. Chúng thường điều
khiển cách mình cảm nhận cũng như thái độ và sự nhận thức về sự việc. Hãy kiểm
soát suy nghĩ và nhìn nhận tình hình. Suy nghĩ của mình có tiêu cực? Ta có tự hạ
thấp chính mình, hay lúc nào cũng nghĩ sự việc sẽ đi sai hướng? Giai đoạn nào
trong cuộc đời mình khắt khe với bản thân nhất?
Thực hiện điều này trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Ta cần đảm
bảo nghĩ về những suy nghĩ của mình mỗi ngày và trong tất cả các hoạt động khác
nhau.
“Nghĩa vụ của mình không phải là đi tìm kiếm tình yêu mà là tìm kiếm tất cả những rào cản trong chính bản thân mình và đánh bại chúng.”
2.Viết nhật ký.
Để giúp mình theo kịp suy
nghĩ của mình mỗi ngày, hãy bắt đầu viết nhật ký về cuộc sống hàng ngày, về những
cố gắng, mục tiêu, và ước mơ của mình. Phân tích những gì ghi trong nhật ký và
ghi chú lại những điều đặc biệt. Chúng luôn tràn đầy hy vọng hay ảm đạm? Ta cảm
thấy tồi tệ hay mạnh mẽ? Hãy tiếp tục phân tích suy nghĩ của mình để trở nên thấu
hiểu bản thân.
“Đừng hỏi bản thân mình thế giới cần gì. Hãy hỏi chính bản thân mình điều gì làm cuộc sống của mình trở nên thú vị và hãy làm nó. Bởi vì những gì thế giới cần là những con người sống động.”
3.Hiểu rõ nhận thức của mình.
Đôi khi nhận thức về sự
việc dẫn chúng ta đến kết luận sai lầm về những gì đã xảy ra hay những điều
chúng ta đã thấy. Ví dụ, nếu ta nhận thấy một người bạn đã nổi giận với mình
sau bữa trưa, Ta có thể cảm thấy bối rối và tự động nghĩ rằng đó là vì cô ấy có
tâm trạng không vui, và mình đã làm sai điều gì đó. Hiểu rõ nhận thức về tâm trạng
của cô ấy có thể giúp mình phân tích tại sao mình kết luận cô ấy đã nổi giận với
mình.
Khi gặp phải tình huống như vậy, hãy dành thời gian phân tích phản
ứng và niềm tin của mình về những việc đã xảy ra. Viết ra những điều mình đã thấy,
nghe, hoặc cảm thấy điều đó đã giúp mình giải thích tình hình theo cách mà mình
đã làm. Tự hỏi bản thân liệu có nguyên nhân nào khác cho tâm trạng của người bạn
đó hay liệu có yếu tố bên ngoài nào mà mình chưa nhận ra hay không.
“Ta sinh ra là một nguyên bản, đừng chết như một bản sao!”
4.Nhận ra cảm xúc của mình.
Cảm xúc cũng có thể cho
mình biết về con người mình và tại sao mình phản ứng với những tình huống hay
những người nhất định theo cách mà mình làm. Phân tích cảm xúc bằng cách trở
nên hiểu rõ những phản ứng của mình với những chủ đề trò chuyện, giọng điệu, biểu
cảm khuôn mặt, và ngôn ngữ cơ thể. Xác định cảm xúc của mình và hỏi bản thân tại
sao mình lại có phản ứng cảm xúc này. Ta đã phản ứng với những gì? Nó khiến
mình cảm thấy như thế nào về cách làm của mình?
Ta cũng có thể dùng tín hiệu cơ thể để nắm bắt được cảm xúc đang
có. Ví dụ, nếu ta thấy mình thở nặng nề hoặc nhanh hơn, vậy thì có thể mình
đang căng thẳng, tức giận, hoặc sợ hãi.
Nếu ta không thể biết được chính xác cảm xúc của mình, hãy tiếp
tục viết ra phản ứng và suy nghĩ trong những tình huống cụ thể. Ta có thể cần
thời gian và tách mình ra khỏi tình huống để nhận ra cảm xúc của mình.
Ta cũng có thể hỏi một người bạn hoặc người thân trong gia đình
đáng tin cậy giúp mình nhận ra suy nghĩ và phản ứng của mình để biết chính xác
những gì mình cảm thấy. Có thể sẽ khó để mình tách bản thân ra khỏi những suy
nghĩ để thật sự biết mình cảm thấy thế nào hay những điều này có ý nghĩa ra sao
đối với mình.
“Sống như chính mình trong một thế giới luôn cố biến mình thành người khác là thành tựu lớn nhất.”
II.Phân tích Giá trị của mình
1.Hiểu được những giá trị.
Biết trân trọng những gì
có thể giúp mình thấu hiểu bản thân từ cốt lõi. Nhiều giá trị dựa trên trải
nghiệm cá nhân của mình, và một số sẽ thay đổi khi ta hiểu thêm về bản thân
mình.
Đôi khi những giá trị khó xác định vì sự giới hạn và khái niệm
khá trừu tượng và mơ hồ. Giá trị là niềm tin và lý tưởng của mình dựa trên những
lựa chọn trong cả cuôc đời.
“Đến một lúc nào đó Ta sẽ nhận ra mình không còn thật sự quan tâm rồi tương lai sẽ trở thành một người như thế nào, mà quan trọng là mình có đang sống một cuộc sống mà Ta là chính mình không.”
2.Xác định giá trị.
Xác định và định nghĩa giá trị của mình sẽ giúp mình đến gần hơn
trong việc nhận ra mình là ai và điều gì quan trọng với mình. Để tìm ra giá trị
của mình, Ta sẽ cần dành thời gian suy nghĩ lại, phân tích xem điều gì quan trọng
và những giá trị nào làm nên con người mình. Bắt đầu xác định giá trị bằng cách
viết câu trả lời cho các câu hỏi sau:
Kể tên hai người mình ngưỡng mộ nhất. Những phẩm chất nào ở họ
khiến mình ngưỡng mộ? Người khiến mình ngưỡng mộ là người như thế nào?
Nếu ta chỉ có thể sở hữu ba món tài sản cho cuộc sống sau này của
mình, thì chúng là gì? Tại sao?
Những chủ đề, sự kiện, hay sở thích mà mình đam mê là gì? Tại
sao chúng lại quan trọng với mình? Những điều khiến mình đam mê là những điều
như thế nào?
Sự kiện nào khiến mình cảm thấy trọn vẹn và mãn nguyện nhất? Và
khoảng thời gian đó như thế nào? Tại sao?
“Không một ai có thể làm cho mình cảm thấy mình thấp kém nếu không có sự đồng ý của mình.”
3.Nhóm lại những giá trị cốt lõi của
mình.
Ta nên bắt đầu suy nghĩ về những điều quan trọng với mình và những
điều mình trân trọng. Thử nhóm những suy nghĩ, khoảnh khắc, hay những điều này
thành những giá trị cốt lõi để mình có ý nghĩ tốt hơn về niềm tin và lý tưởng cốt
lõi của mình. Một số ví dụ về giá trị cốt lõi bao gồm sự lịch sự, sự chân
thành, sự lạc quan, sự tự tin, tình mình, thành tựu, niềm tin, lòng tốt, sự
công bằng, sự tin cậy, và bình yên.
Dùng những giá trị cốt lõi này để hiểu biết về bản thân tốt hơn.
Những giá trị này còn giúp mình lựa chọn và xác định điều gì là quan trọng với
mình. Thông qua phân tích bản thân theo cách này, Ta sẽ đến gần hơn trong việc
mở khóa con người thật bên trong mình.
Ta có thể có nhiều nhóm giá trị. Điều này là bình thường vì con
người là loài phức tạp và cảm nhận nhiều thứ khác nhau. Ví dụ, Ta có thể coi trọng
sự chân thành, niềm tin, năng lực, và sự tự tin, những giá trị mà chúng không
nhất thiết phải nhóm lại với nhau. Nhưng những điểm này lại cho mình thấy những
loại sự việc và con người mà mình trân trọng xung quanh mình cũng như những điểm
mà mình có thể cố gắng đạt được cho bản thân.
“Chiến thắng bản thân là chiến thắng hiển hách nhất”
III.Khám phá Câu chuyện của mình
1.Viết ra câu chuyện của mình.
Viết câu chuyện cuộc đời có thể cho mình biết nhiều điều về bản
thân cũng như cách mình nhìn nhận những thử thách, niềm vui, và cố gắng trong
cuộc sống. Viết ra câu chuyện của mình có thể giúp mình hiểu những gì mình đã học
được thông qua trải nghiệm và cách những trải nghiệm này ảnh hưởng đến mình.
Bằng cách này, Ta có thể phân tích cách những trải nghiệm này đã
giúp tạo hình con người mình như thế nào, bao gồm giá trị, thái độ, niềm tin,
thành kiến, phản ứng của mình, và cách mình tương tác với thế giới của mình.
Nhớ rằng cho dù mình đã từng mắc lỗi lầm nhưng ta vẫn là một con
người toàn vẹn và hoàn hảo với giá trị vốn có.
“Đừng làm mòn giá trị của bản thân bằng việc so sánh mình với người khác, bởi mỗi người trong chúng ta đều là một sự khác biệt.”
2.Phân tích câu chuyện của mình.
Khi đã viết ra câu chuyện cuộc đời của mình, hãy phân tích bản
thân bằng cách hỏi những câu dưới đây:
Những chủ đề nào có trong câu chuyện của mình? Ta luôn là người
được giúp đỡ hay là người giúp đỡ người khác? Câu chuyện của mình có nói về sự
vô dụng hay năng lực không? Đó là chuyện tình yêu, chuyện hài, chuyện kịch, hay
một câu chuyện nào khác?
Nếu ta đặt tên cho câu chuyện của mình, thì nó sẽ tên là gì?
Chia câu chuyện của mình thành các chương. Tại sao những chương
này được phân chia theo nơi chúng xảy ra? Điều gì đã thay đổi? Ta đã học được
gì? Tên của các chương là gì?
Ta có mô tả bản thân mình trong câu chuyện? Ta có mô tả những
người khác? Những mô tả đó có ý nghĩa như thế nào với mình và chúng nói lên điều
gì về cách mình nhìn nhận bản thân, người khác, và cuộc sống?
Những từ nào mình dùng để mô tả bản thân mình, người khác, và cuộc
sống? Những từ miêu tả đó cho mình biết điều gì về câu chuyện của mình và cách
mình tạo nên nó?
“Hướng ngược gió càng hợp để bay, ta không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.”
3.Quyết định xem những phân tích của
mình có ý nghĩa gì.
Khi ta viết câu chuyện của mình, Ta cần quyết định xem nó có ý
nghĩa gì. Điều thú vị khi viết ra câu chuyện của riêng mình để phân tích, còn
được gọi là tường thuật trị liệu, là cho mình thấy những điều mình suy nghĩ là
quan trọng hoặc có tính quyết định đối với sự tồn tại của mình. Nó cho thấy những
khoảnh khắc trong cuộc đời mà mình cảm nhận được khá quan trọng hoặc đáng để
ghi nhớ. Nó cũng cho thấy cách mình nhìn nhận bản thân và hướng đi sau này.
Ví dụ, nếu ta viết cuộc đời mình dưới dạng kịch, Ta có thể cảm
thấy cuộc đời đầy bi thảm và dữ dội. Nếu ta viết dưới dạng hài, Ta có thể nghĩ
cuộc đời mình đã rất vui vẻ và lạc quan cho đến thời điểm này. Nếu ta viết như
một câu chuyện tình yêu, có thể mình là người vô cùng lãng mạng có một tình yêu
tuyệt vời hoặc đang mong đợi người tình trong tương lai.
“Cuộc sống sẽ chẳng khi nào thay đổi cho đến khi Ta thay đổi bản thân mình”
4.Hãy nhớ rằng cần có thời gian.
Thậm chí khi ta đã thực
hiện tất cả các bước, nhưng ta cũng cần nhận ra rằng việc này cần có thời gian.
Điều quan trọng là phải hiểu việc trở nên hiểu rõ mình là ai, hay phân tích bản
thân mình, cũng là một quá trình cần theo đuổi liên tục và suốt đời. Con người
mình hôm nay hay những gì mình tin tưởng hôm nay có thể sẽ thay đổi trong tương
lai.
“Đừng nghĩ tới việc tốt hơn những người đương thời hay những người đi trước, hãy nghĩ tới việc tốt hơn chính bản thân mình.”
Cách để các con Khám phá tài năng của bản thân
Nhận thức của chúng ta về bản thân rất phức tạp. Mỉa mai thay,
tương tự như chúng ta không thể trông thấy chiếc mũi của mình, chúng ta thường
không nhận thấy rõ điều mà chúng ta giỏi. Sẽ khó để xác định tài năng sáng chói
nhất của mình và chúng thường nằm ở lĩnh vực mà chúng ta ít trông chờ nhất.
Chúng ta thậm chí có thể giỏi thực hiện điều mà chúng ta cảm thấy rằng chúng ta
không giỏi. Có khá nhiều lý do khiến mình muốn khám phá tài năng của mình và
mình sẽ phải nỗ lực đôi chút.
“Thình thoảng Ta cần đi xa, không phải để ai đó nhận ra vị trí của mình trong lòng họ, mà để Ta nhận ra giá trị của chính bản thân mình.”
I.Nhìn lại chính mình
1.Cởi mở với mọi khả năng.
Vì mình thường không nhận
thấy tài năng thật sự của mình, việc đầu tiên cần làm khi đánh giá tài năng là
cởi mở trước mọi khả năng. Ta nên nhớ rằng tài năng không chỉ gói gọn trong việc
chơi đàn ghita hoặc khiêu vũ như một chuyên gia. Tài năng có nhiều hình dạng và
kích cỡ khác nhau và thuộc nhiều khía cạnh trong cuộc sống.
Ví dụ, có khả năng thấu hiểu cảm xúc một cách chính xác là tài
năng rất hữu ích.
“Khi Ta hiểu được không có thứ gì đáng giá hơn chính bản thân mình, thì có thứ gì mình không xứng đáng có được?”
2.Nhìn lại quá khứ.
Khi xem xét lại bản thân
để tìm kiếm tài năng, Ta nên bắt đầu bằng cách nhìn lại quá khứ của mình. Xem
xét điều mà mình đã làm, yếu tố mình yêu thích, khoảng thời gian mà mình thật sự
xuất sắc. Tự hỏi bản thân theo kiểu như "Mình tự hào nhất về điều gì mà
mình đã làm?", hoặc "Thời điểm nào mà mình cảm thấy tự hào đến nỗi
không quan tâm người khác nghĩ gì?".
Điều khá tốt mà mình nên suy nghĩ là về thời thơ ấu của mình. Ta
thường làm gì khi còn là một đứa trẻ? Ta thích gì? Ta nổi tiếng vì thứ gì? Đôi
khi, nó sẽ giúp tiết lộ một vài tài năng sâu sắc nhất của chúng ta và chắc chắn
sẽ cho chúng ta biết về sở thích mà chúng ta có thể khám phá nhiều hơn. Ta nên
suy nghĩ về sở thích của mình vì tính cách của mình được xây dựng từ chúng,
chúng sẽ là yếu tố mình thường xuyên thực hiện và tài năng tiềm ẩn của mình là
thứ mình có thể thực hiện tốt hơn bất kỳ người nào khác, vì vậy, hãy tập trung
vào sở thích của mình và cách thực hiện chúng.
Một yếu tố khác mà mình có thể suy nghĩ là khoảng thời gian mà
mình đã gặp thử thách trong cuộc sống. Suy nghĩ về tình huống khó khăn mình từng
phải đối phó. Thời gian thử thách thường có thể tiết lộ kỹ năng tiềm ẩn của
mình. Ví dụ, khi cha của mình bị đau tim, có thể mình đã giữ bình tĩnh và gọi
115. Duy trì sự tỉnh táo và bình tĩnh trong tình huống khẩn cấp thật sự là kỹ
năng hữu ích.
“Đừng bao giờ đánh mất niềm tin vào bản thân mình, chỉ cần tin mình làm được là mình lại có lí do để thực hiện nó.”
3.Suy nghĩ về điều mà mình yêu thích.
Điều làm mình vui cũng có thể tiết lộ về tài năng của mình. Ta
nên suy nghĩ về hoạt động mà mình thích làm. Có phải người khác từng khen ngợi
mình về nó? Họ có từng nhờ mình giúp đỡ với nó? Có lẽ mình không xem nó như tài
năng nhưng chắc chắn là vậy.
Ta có từng quên mất khái niệm về thời gian? Ta bắt đầu thực hiện
một công việc nào đó và mình chỉ đơn giản là không nhận thức được rằng thời
gian đang trôi qua? Đây có thể là dấu hiệu cho biết tài năng của mình. Ví dụ,
có lẽ Ta quên mất mọi thứ khi đang điều chỉnh trò chơi điện tử yêu thích. Nó có
thể là một trong những tài năng của mình.
Lắng nghe cách mình trò chuyện. Có bao giờ mình nhận thấy bản
thân huyên thuyên với gia đình hoặc người bạn thân về chủ đề có ý nghĩa rất lớn
với mình? Đây sẽ là dấu hiệu của tài năng mà mình sở hữu.
“Sai lầm lớn nhất mà mình có thể phạm phải là tin rằng mình đang làm việc vì người khác.”
4.Đánh giá yếu tố mình giỏi.
Vào lúc này, giữa thứ mình thích và thứ mình giỏi có sự khác
nhau. Có thể mình sẽ xem tài năng chỉ như là điều mà mình thích thực hiện,
nhưng ta cần phải nhớ rằng tài năng của chúng ta thường là điều mà chúng ta
không thích hoặc thậm chí không nghĩ đến. Đây là lý do vì sao mình cần phải xem
xét kỹ lưỡng về thứ mà mình thật sự giỏi.
Suy nghĩ về những yếu tố tìm đến với mình một cách tự nhiên. Thứ
mà mình không gặp khó khăn với chúng. Ta có từng nhận thấy bản thân nói với ai
đó rằng "Không có gì, sẽ dễ dàng hơn nếu tôi làm", hoặc "Để tôi
giúp mình làm nó"? Ta có bắt gặp bản thân chỉnh sửa người khác? Những hành
vi này thường là dấu hiệu cho mình thấy rõ điều mà mình giỏi và hiểu biết nhiều.
“Không ai có thể cho mình lời khuyên tốt hơn chính bản thân mình, nếu Ta nghe theo bản thân, Ta sẽ không đi sai”
5.Suy nghĩ về khoảng thời gian mình
thành công.
Nhìn lại cuộc sống và suy
nghĩ về khoảng thời gian mà mình thật sự thành công, thời điểm khi ta cảm thấy
đầy tự hào về thành công của mình. Nó có thể cho biết tài năng mà mình sở hữu.
Ví dụ, có lẽ Ta đã giúp sếp của mình tái sắp xếp, tái tổ chức
văn phòng và giúp cho mọi thứ tại nơi công sở vận hành một cách suôn sẻ. Có óc
tổ chức là tài năng hữu ích.
“Tôi tin rằng tôi không chịu trách nhiệm cho ý nghĩa hay sự vô nghĩa của đời, nhưng tôi phải chịu trách nhiệm với điều tôi làm cho cuộc đời tôi.”
6.Viết ra câu chuyện của đời mình.
Phương pháp này không chỉ giúp tiết lộ tài năng mà mình sở hữu
mà còn là tài năng mình nên cân nhắc phát triển. Viết về bản thân khi còn nhỏ,
hoạt động mình yêu thích trước và sau giờ học, môn học mình thích. Viết về giai
đoạn trưởng thành. Viết về thời điểm hiện tại trong cuộc sống. Bây giờ, hãy viết
về tương lai của mình. Viết ra nơi mình muốn đến. Viết về điều mà mình muốn người
khác phát biểu tại tang lễ của mình.
Biện pháp này sẽ giúp tiết lộ ưu tiên của mình và yếu tố mình thật
sự xem là quan trọng về bản thân.
Nó cũng sẽ tiết lộ điều mình muốn cho cuộc sống của mình, giúp
mình tập trung vào tài năng mình nên nuôi dưỡng nếu ta muốn đạt được ước mơ.
“Cái đẹp bắt đầu vào khoảnh khắc Ta quyết định là chính mình.”
7.Hỏi thăm xung quanh.
Ta cần phải tìm hiểu thêm quan điểm bên ngoài, người khác có thể
dễ dàng nhận thấy điều mà mình giỏi. Hỏi thăm và mọi người thường sẽ vui lòng
cho mình biết điểm mạnh của mình trong mắt họ. Ta nên nhớ trò chuyện với người
biết rõ mình cũng như người không biết rõ. Cả hai sẽ nhìn nhận mình theo cách
khác biệt và sự khác biệt mà họ nhận thấy có thể cho mình biết thêm nhiều điều
về bản thân.
“Khi ba mươi tuổi, người ta nên biết rõ mình như trong lòng bàn tay, biết rõ con số cụ thể của những khiếm khuyết và phẩm chất của mình, biết mình có thể đi xa bao nhiêu, đoán trước những thất bại - là chính bản thân mình. Và trên hết, chấp nhận những điều đó.”
II.Trải nghiệm cuộc sống
1.Dành thời gian cho yếu tố mới mẻ.
Cuộc sống cần phải có
không gian để mình khám phá tài năng của mình! Nếu ta dành cả ngày ngồi trên ghế
bành sau giờ học hoặc giờ làm, hoặc dành toàn bộ thời gian trong ngày cuối tuần
để tiệc tùng, Ta sẽ không có nhiều thời gian để khám phá. Tài năng của mình thường
ẩn chứa trong hoạt động mà mình chưa từng thử qua và nếu ta không dành thời
gian cho chúng, Ta sẽ không bao giờ có thể phát triển vượt xa hơn con người hiện
tại của mình.
Suy nghĩ về cách mình sử dụng thời gian trong hiện tại. Cân nhắc
ưu tiên của bản thân và sau đó tìm kiếm yếu tố mà mình có thể cắt giảm để có
nhiều thời gian hơn cho trải nghiệm mới mẻ.
“Mơ mộng về con người mà Ta muốn được giống là lãng phí con người thực chất của mình.”
2.Dành thời gian cho "chính
mình".
Trong khi người khác có
thể giúp mình tìm kiếm tài năng, Ta cũng nên dành thời gian cho riêng mình. Tự
khám phá đòi hỏi quá trình xem xét lại bản thân và nếu ta đang dành toàn bộ thời
gian để xem phim với bạn bè, Ta sẽ không có đủ thời gian để thật sự thấu hiểu
chính mình. Hãy dành một vài ngày riêng cho bản thân để thực hiện hoạt động mới
mẻ.
“Để trở thành một ngôi sao, Ta phải tự tỏa ánh sáng của riêng mình, đi theo con đường của riêng mình, và đừng lo lắng về bóng tối, bởi đó là khi sao sáng nhất.”
3.Phát triển kỹ năng hiện có.
Có thể mình sở hữu một
vài kỹ năng cơ bản. Bất kỳ kỹ năng nào mà mình có cũng có thể trở thành tài
năng thật sự, nhưng ta cần dành thời gian để phát triển nó và thật sự cố gắng
trải nghiệm mọi hoạt động khác biệt giúp ích cho tài năng đó. Có lẽ Ta chỉ đang
trải nghiệm một khía cạnh nhỏ trong tài năng mà mình có thể đang sở hữu và mình
cần phải trải nghiệm nhiều hơn nếu ta muốn nuôi dưỡng nó.
Ví dụ như mình khá giỏi thiết kế nội thất. Chắc hẳn Ta đã biến
căn phòng của mình trở nên khá dễ thương. Ta nên cố gắng phát triển kỹ năng này
thành tài năng toàn diện. Học hỏi thêm về thiết kế nội thất, vọc chương trình
thiết kế nội thất trên máy vi tính, và nuôi dưỡng tài khoản Pinterest tuyệt vời.
Bằng cách đầu tư vào kỹ năng này và khám phá nó nhiều hơn, Ta có thể biến kỹ
năng nhỏ nhặt của mình thành tài năng.
“Có hai nguồn động lực cơ bản: nỗi sợ hãi và tình yêu. Khi chúng ta sợ hãi, chúng ta quay lưng lại với cuộc đời. Khi chúng ta yêu, chúng ta mở lòng đón nhận tất cả những gì đời trao tặng với niềm nhiệt huyết, sự hào hứng và chấp nhận. Chúng ta cần học yêu bản thân đầu tiên, yêu tất cả những hào quang và khuyết điểm. Nếu chúng ta không thể yêu bản thân, chúng ta không thể mở ra toàn bộ khả năng yêu thương người khác hay tiềm năng sáng tạo. Sự tiến hóa và tất cả hy vọng cho một thế giới tốt đẹp hơn nằm ở tầm nhìn không biết sợ hãi và mở lòng của những người biết ôm lấy cuộc sống.”
4.Thử qua những thứ mà mình chưa từng
thử.
Đôi khi, chúng ta tự nói với bản thân rằng chúng ta không thể
làm một số điều nào đó. Có lẽ chúng ta nghĩ rằng chúng ta không đủ giỏi hoặc
không đủ thông minh. Thông thường, chúng ta xem bản thân "không phải là dạng
người đó". Nhưng vấn đề là mình không biết rằng mình chính là dạng người
đó cho đến khi ta bắt đầu trở thành người đó. Ta cần phải cho cuộc sống có cơ hội
tạo sự ngạc nhiên cho mình. Ta hoàn toàn có khả năng và là người thú vị hơn
mình nghĩ. Ta nên mạo hiểm và thử qua điều hoàn toàn khác biệt hơn mọi thứ khác
mà mình từng thử.
Ví dụ, thử leo núi, đi lặn, viết sách, bắt đầu kinh doanh. Những
hoạt động này đòi hỏi nỗ lực nhưng đối với nhiều người, đây là bản chất thật sự
của họ.
Thêm vào yếu tố mà mình biết rõ là mình làm tốt. Ví dụ, Ta biết
rằng mình thích chơi đùa cùng trẻ nhỏ. Điều này có thể cho biết có lẽ Ta sở hữu
bản tính vui vẻ, dễ hòa đồng. Có nghĩa là mình sẽ xuất sắc khi được làm việc
cùng động vật, vì đây là hoạt động tương tự và đòi hỏi một vài đặc tính tiềm ẩn
giống nhau.
“Ta phải yêu bản thân đủ nhiều để đặt ra một chuẩn mực cho cuộc đời mà mình không sẵn lòng thỏa hiệp. Nếu ta chấp nhận chuẩn mực của người khác, Ta sẽ không bao giờ hạnh phúc.”
5.Tham gia lớp học về chủ đề mình quan
tâm.
Nếu một môn học nào đó
khiến mình cảm thấy hứng thú và mình nghĩ rằng mình muốn phát triển nó thành
tài năng, Ta nên cân nhắc tham gia lớp học. Tìm hiểu thêm nhiều thông tin và
xác định trải nghiệm sẽ cho mình biết nếu ta thật sự có tài trong lĩnh vực nào
đó. Nó cũng sẽ giúp mình sở hữu kỹ năng cơ bản cần thiết để bắt đầu phát triển
tài năng nếu ta quyết định rằng nó là điều mình muốn làm.
Ta có thể tham gia lớp học trực tuyến miễn phí từ nhiều trang
web nếu ta không thể truy cập nguồn giáo dục. Tuy nhiên, nếu ta có thời gian và
tiền bạc để cống hiến cho một lớp học nào đó, Ta nên xem xét qua cộng đồng địa
phương và đại học kỹ thuật, cũng như các trung tâm trong khu vực.
“Chúng ta tin rằng cuộc sống là một chuyến hành trình, thường khó khăn và đôi khi tàn nhẫn không ngờ, nhưng chúng ta đều được chuẩn bị tốt cho nó nếu chúng ta biết nắm lấy tài năng của bản thân và cho phép chúng nảy nở.”
6.Du lịch để gia tăng trải nghiệm.
Du lịch là một trong những
trải nghiệm hiệu quả nhất mà mình có thể sở hữu. Nó sẽ thách thức Ta và dạy Ta
biết nhiều thứ về bản thân mình hơn mình nghĩ. Tuy nhiên, Ta không thể chỉ lựa
chọn con đường dễ dàng và đi trên du thuyền hoặc tham gia chuyến đi có người hướng
dẫn. Ta nên tự khám phá. Đi đến nơi khác biệt với bất kỳ nơi nào mình từng đến.
Đắm mình trong trải nghiệm. Thử qua điều mới lạ. Ta sẽ nhận thấy bản thân gặp
khó khăn trong một vài lĩnh vực nhưng ta cũng sẽ nhận thấy rằng còn có hoạt động
khác mà mình có thể thực hiện một cách dễ dàng hoặc khiến mình thật sự hạnh
phúc.
Du lịch có vẻ khá đắt đỏ nhưng còn tùy thuộc vào địa điểm mình đến,
thời gian và hoạt động mình sẽ làm. Không cần thiết phải tốn nhiều tiền để trải
nghiệm. Ta cũng có thể đi đến nơi gần nhà và thu thập một vài lợi ích. Ví dụ, nếu
ta sống ở quê, Ta có thể đi đến vùng quê ở Điện Biên hoặc du lịch bụi đến Đà Lạt.
“Cuộc sống này là của mình, con đường đang đi cũng chính do bản thân mình chọn. Dù có khó khăn như thế nào thì cũng phải cố mà bước đi. Chúng ta biết đấy, nếu không bước về phía trước thì ta sẽ chẳng bao giờ biết được con đường đó có những gì đang đợi mình. Không phải lựa chọn nào cũng đúng, không phải việc gì cũng thành công, chỉ có tiếp tục bước mới biết được, vì nếu không ngay cả nhận lại thất bại mình còn không có tư cách chứ đừng nói gì hai chữ thành công.”
7.Chấp nhận thử thách.
Khi chúng ta phải đấu
tranh, khi chúng ta bị loại ra khỏi môi trường thoải mái thông thường của mình,
là khi chúng ta học hỏi được nhiều thứ nhất về bản thân. Khi chúng ta thu mình
lại trước thử thách bằng cách gắn bó với cuộc sống êm đềm và không bao giờ rời
khỏi nhà, thậm chí là lùi bước khi mọi chuyện trở nên khó khăn hoặc chạy trốn vấn
đề của mình, chúng ta đang từ chối cơ hội để bản thân tỏa sáng. Hãy để thử
thách diễn ra, cố gắng giải quyết vấn đề, bước ra ngoài và tận hưởng cuộc sống
nhiều hơn đôi chút để mình có cơ hội chinh phục thử thách mà mình gặp phải.
Ví dụ, bà của mình đang bệnh và cần giúp đỡ. Hãy cố gắng giúp
bà. Ta có thể nhận thấy rằng mình giỏi kết nối và giúp người lớn tuổi.
“Hãy sống là chính mình, bình thường nhưng không tầm thường”
8.Tham gia hoạt động tình nguyện để
giúp bản thân thay đổi quan điểm.
Khi ta chỉ biết đến cuộc sống và thế giới riêng của mình, sẽ dễ
để mình thu mình lại trước những khả năng: khả năng về bản thân và khả năng về
người mà mình có thể trở thành. Khi ta giúp đỡ người khác một cách đáng kể và hữu
ích, Ta sẽ có thể nhìn nhận bản thân theo cách mới mẻ. Ưu tiên của mình sẽ thay
đổi. Ta thậm chí sẽ có cơ hội tỏa sáng với tài năng mà mình không nghĩ rằng
mình sở hữu, hoặc xây dựng tài năng mới thông qua công việc mình làm.
Ví dụ, phòng ban của công viên thường cần người giúp đỡ loại bỏ
cây xâm nhập hoặc trong xây dựng các công trình mới như sân chơi. Ta có thể
tình nguyện giúp đỡ và mình sẽ nhận thấy rằng mình rất giỏi xác định thực vật,
gia công gỗ, đọc kế hoạch xây dựng, hoặc tổ chức, động viên người khác.
“Khi Ta
đánh giá thấp điều mình làm, thế giới sẽ đánh giá thấp con người mình.”
Lời khuyên
Và trên hết, hãy là chính mình; đừng quan tâm người khác sẽ nghĩ
gì về mình.
Tự tin ở bản thân và đừng lo lắng về suy nghĩ của mọi người dành
cho mình. Ta nên thể hiện tài năng của mình với mọi người!
Ta là mình và đây là tất cả mọi thứ mà mình cần phải trở thành,
nếu ta muốn sở hữu tài năng, đừng hành động như các chuyên gia khác thường làm
với tài năng của mình.
Trò chuyện với bạn bè và hỏi thăm về điều mà họ yêu thích ở
mình.
Giúp bạn bè tìm kiếm tài năng của mình. Quá trình này có thể
giúp mình khám phá tài năng của bản thân!
Cảnh báo
Dù mình có làm gì, đừng nên gây hại cho người khác.
“Ai cũng có tài năng. Thứ hiếm là dũng khí để nuôi dưỡng nó trong cô độc và đi vào những nơi tối tăm mà nó dẫn đường.”
Cách để các con Tìm kiếm tài năng của bản thân
Đã đến lúc chúng ta cần suy nghĩ lại về khái niệm tài năng. Tài
năng có thể được biểu hiện trong nghệ thuật hoặc kỹ thuật, thuộc về trí não hoặc
thể chất, mang tính cá nhân hay xã hội. Ta có thể là một tài năng sống hướng
ngoại hoặc hướng nội. Tài năng của mình không nhất thiết phải đem lại lợi ích vật
chất, phải hữu dụng hoặc theo quan niệm truyền thống, nhưng nó luôn là của
riêng mình, là một phần tạo nên con người mình. Việc tìm ra tài năng rồi phát
triển thành kỹ năng và khả năng thực sự sẽ đòi hỏi mình phải nỗ lực, nhưng sự
sáng tạo trong cách thực hiện sẽ giúp mình khám phá những khả năng tự nhiên và
tìm ra tài năng thiên bẩm của mình.
“Không có đạo đức, và không có sự chính trực, những tài năng vượt trội nhất và những thành tựu rực rỡ nhất không bao giờ có thể nhận được sự tôn trọng và thu được lòng kính mến của nhóm người có giá trị nhất trong nhân loại.”
I.Tìm kiếm tài năng của bản thân
1.Đừng tiếp tục chờ đợi tài năng tự xuất
hiện.
Ta không thể biết mình có tài chơi ghi ta nếu chưa bao giờ thử
chơi ghi ta. Điều này cũng tương tự như thổi sáo, đan móc, chơi cầu lông và hát
đồng song thanh. Hãy chọn một tài năng có vẻ thú vị và tìm hiểu mọi khía cạnh về
nó. Khám phá xem nó đòi hỏi điều kiện gì và mình có sẵn tố chất gì. Nếu chưa
bao giờ thử thì mình cũng chẳng thể nào biết được. Làm sao mình có thể phát hiện
ra tài năng của mình nếu không thử? Ta chỉ có thể tìm ra những khả năng tự
nhiên, tài nghệ và năng khiếu của mình khi ta thử thách bản thân và tích cực đi
tìm những trải nghiệm mới. Hãy đương đầu với trở ngại và tìm kiếm những thách
thức để thấy được năng khiếu và tố chất bẩm sinh có thể còn ẩn sâu bên trong
mình.
Đặt mục tiêu mỗi tuần thử một điều mới mẻ. Có thể mình không tìm
ra được lĩnh vực mình “siêu giỏi”, nhưng đến một hôm mình có cảm giác thật thoải
mái khi cầm cây đàn ghi ta trong tay, và rồi Ta quyết định tìm hiểu sâu thêm về
nó. Biết đâu mình lại phát hiện ra mình có khả năng kết nối với loài vật khi đến
thăm nơi cứu trợ động vật, một trải nghiệm mà mình chưa từng có trong đời? Biết
đâu mình lại dễ dàng giành được điểm xuất sắc trong một hôm thử chơi game Star
Trek ở một tiệm game nào đó? Những trải nghiệm này chính là điểm khởi đầu của
tài năng.
Bước ra ngoài và thử nghiệm. Hãy phiêu lưu và trải nghiệm thế giới
xung quanh mình trong môi trường tự nhiên. Thử chơi nhiều môn thể thao, tham
gia các sở thích ngoài trời như câu cá, đi bộ đường dài, leo núi để khám phá ra
khả năng tự nhiên chưa được khai thác hoặc năng khiếu bẩm sinh của mình.
“Tài năng, kỹ năng hay tài hùng biện, dù nhiều bao nhiêu cũng không thể chống đỡ ta như sự chính trực, chí khí và thái độ.”
2.Thử làm những việc dễ dàng.
Điều gì đến với mình một
cách tự nhiên? Ta có thể làm việc gì mà không phải suy nghĩ? Ta yêu thích hoạt
động gì? Ngẫm nghĩ về những đam mê và nỗi ám ảnh để tìm kiếm tài năng tiềm ẩn của
mình. Nếu ta thích dành cả ngày say sưa với những nét vẽ vô định, mê mẩn với những
trang sách hoặc miệt mài với những điệu nhảy, vậy thì đừng nên mất thì giờ ao ước
mình có tài làm bánh. Khám phá những tài năng mình có bằng cách tập trung vào
những gì đến với mình một cách dễ dàng nhất.
Khi đi học, Ta thấy bài tập về nhà nào là dễ làm nhất? Môn học
nào ít khiến mình lo nhất? Đó có thể là một manh mối giúp mình tìm ra tài năng
tự nhiên của mình.
Để ý xem những người khác nhận ra mình có tố chất gì. Thường thì
những người ngoài sẽ tinh ý hơn mình trong việc này. Ta có thể hỏi gia đình, Bạn
bè và thầy cô giáo xem họ thấy mình làm việc gì có vẻ dễ dàng.
“Thậm chí khi có tài năng, văn hóa, tri thức, nếu không có sự chính trực, không thể đi đến gốc rễ mọi việc.”
3.Thử những lĩnh vực khó.
Ta sợ sân khấu, sợ nói
chuyện trước đám đông? Hay Ta sợ viết lách và hoàn thành một cuốn truyện? Hãy cầm
lấy micro và đặt bút lên giấy. Làm những việc khiến mình sợ hãi. Danh sách những
việc mình mong muốn hoàn thành là gì? Ta ước mình có thể làm tốt việc gì mà
không gặp khó khăn? Hãy đương đầu với những thách thức lớn và tìm hiểu xem mình
cần làm gì để giỏi về việc đó.
Bắt đầu tìm hiểu mọi mặt về những tài năng khác nhau để hiểu rõ
toàn bộ hành trình của nó. Việc luyện tập để chơi ghi ta điện được như Hendrix
dường như là nhiệm vụ bất khả thi, nhưng nếu không biết hợp âm sol trưởng ở đâu
thì mình làm sao biết được nó khó đến thế nào.
James Earl Jones, người lồng tiếng cho Darth Vader và nổi tiếng
với các vai diễn trong những vở kịch của Shakespeare có giọng nói trầm ấm như
thần thánh từng mắc tật nói lắp khi còn bé. Ngày còn đi học, ông rất sợ nói trước
lớp, và ông chỉ học được cách nói sao cho đúng nhờ đối mặt với nỗi sợ của mình.
Giờ thì ông đã được công nhận là một trong những diễn viên lồng tiếng tài năng
nhất thế giới.
“Chăm chỉ chiến thắng tài năng khi tài năng không chịu chăm chỉ”
4.Theo đuổi những nỗi ám ảnh của mình.
Ta thường kể về điều gì
say sưa đến nỗi người nghe phải phát chán? Điều gì khiến mình phải vất vả mới
thoát ra được? Hãy nghĩ về những thứ khiến mình bị mê hoặc để khám phá ra những
khả năng và năng khiếu có thể đang ẩn sâu bên trong mình.
Ngay cả khi ta đam mê một thứ dường như khó có thể liên tưởng đến
tài năng, ví dụ như xem truyền hình hoặc phim ảnh, Ta hãy cứ ghi nhận những điều
đó. Có thể mình có tài kể chuyện hoặc phân tích truyện. Có thể mình rất giỏi
đánh giá các góc máy quay. Mọi nhà phê bình phim đều bắt đầu y hệt như thế. Hãy
hướng niềm đam mê đó vào việc nghiên cứu lịch sử phim và cách làm phim.
“Thành công là gì? Ta nghĩ đó là sự trộn lẫn giữa có tài trong chuyện mình đang làm; biết rằng như thế là không đủ, và rằng mình phải chăm chỉ và có nhận thức nhất định về mục đích”
5.Ghi nhận những thành công nho nhỏ.
Nếu ta cảm thấy mình
không có tài, có thể đó là do mình đã bỏ qua những thành công của chính mình.
Ta hãy chú ý đến những điều mình đã đạt được dù lớn hay nhỏ để tìm ra những việc
mình làm giỏi. Hãy sáng tạo khi liên tưởng những thành quả nho nhỏ đó với những
tài năng lớn hơn.
Có thể mình vừa tổ chức thành công một buổi tiệc hoành tráng.
Nghe có vẻ như không liên quan đến tài năng, nhưng nếu ta có kỹ năng giao tiếp,
khả năng lên kế hoạch và tổ chức để hoàn thành được công việc, vậy thì mình hãy
ăn mừng điều đó như một thành công của mình. Có thể mình có tài lãnh đạo và kỹ
năng quản lý, và đó sẽ là điều hữu ích sau này .
“Ta tin rằng cuộc sống là một chuyến hành trình, thường khó khăn và đôi khi tàn nhẫn không ngờ, nhưng chúng ta đều được chuẩn bị tốt cho nó nếu chúng ta biết nắm lấy tài năng của bản thân và cho phép chúng nảy nở”
6.Đừng quan tâm đến các chương trình
truyền hình.
Những chương trình như
“Thần tượng âm nhạc” hay “Tài năng châu Á” có hàm ý rất hạn hẹp về tài năng. Nếu
ta không phải là một người trẻ tuổi và hấp dẫn với một câu chuyện sướt mướt và
một giọng hát phô trương, những chương trình như thế sẽ dẫn dắt khán giả tin rằng
bản thân mình không có tài năng gì. Sự thật không phải như vậy. Tài năng không
nhất thiết phải đồng nghĩa với nổi tiếng, hấp dẫn hoặc một thứ gì đó để trình
diễn. Tài năng là sự tận tâm, là suy nghĩ sáng tạo và sự chú ý đến từng chi tiết.
Tài năng là sự ham hiểu biết vô tận để phát triển những khả năng bẩm sinh của bản
thân thành những kỹ năng. Công việc của mình chỉ là tìm ra nó.
“Người suy nghĩ sáng suốt chẳng bao giờ kiêu ngạo vì tài năng của mình.”
II.Suy nghĩ sáng tạo
1.Làm bài trắc nghiệm tính cách.
Các bài trắc nghiệm tính cách thường được sử dụng trong các văn
phòng tìm việc để tìm ra khả năng bẩm sinh của mình. Đó cũng là một dạng tài
năng. Việc tìm hiểu sâu hơn về thiên hướng tự nhiên trong việc ủng hộ hoặc chống
lại những ý tưởng, thái độ và hành vi nhất định có thể giúp mình hiểu nhiều hơn
về những tài năng của mình. Những kiểu trắc nghiệm này không thực sự xác định
tài năng, nhưng chúng có thể cung cấp cho mình manh mối trong việc tìm kiếm.
Myers-Briggs có lẽ là bài trắc nghiệm tính cách nổi tiếng nhất,
theo đó người ta phân chia con người thành một trong 16 dạng tính cách, dựa
trên những câu trả lời cho một chuỗi những câu hỏi và nghiên cứu do Carl Jung
thực hiện.
Bảng phân loại tính khí Keirsey xếp con người vào các dạng tính
cách khác nhau, được xác định dựa trên những câu trả lời cho một loạt các kịch
bản và câu hỏi. Ta có thể tìm bài trắc nghiệm này trên mạng.
“Sự kiêu căng làm hỏng cả những thiên tài tốt đẹp nhất. Không nhiều mối nguy hiểm rằng tài năng hay những điều tốt đẹp thật sự sẽ không được chú ý; và thậm chí ngay cả trong trường hợp đó, nhận thức được mình có nó và sử dụng tốt nó nên thỏa mãn được ta, và sự quyến rũ lớn nhất của mọi quyền năng là tính khiêm tốn.”
2.Nói chuyện với bạn bè và gia đình.
Một trong những cách tốt nhất để phát hiện ra tài năng tiềm ẩn của
mình là nói chuyện với những người hiểu rõ mình nhất. Chúng ta thường không để
ý đến những kỹ năng và che lấp khả năng của bản thân, thường xuyên quên đi những
tố chất khiến chúng ta trở nên tuyệt vời. Nếu ta may mắn có gia đình và bạn bè
quan tâm, họ sẽ sẵn sàng giúp mình chỉ ra những tố chất đó.
“Những người không thể tự tìm động lực cho mình sẽ phải hài lòng với sự tầm thường, cho dù các tài năng khác của họ cao đến bao nhiêu”
3.Nhìn vào những ưu điểm và cả nhược
điểm để tìm kiếm những khả năng tiềm ẩn của mình.
Một cách để các con suy ngẫm về tài năng là nghĩ về một khả năng
siêu nhiên nào đó để khiến cho vấn đề này có vẻ dễ dàng. Nhưng một cách suy
nghĩ khác lại cho rằng tài năng là khả năng vượt qua trở ngại. Chẳng phải Blind
Willie Johnson được xem là nghệ sĩ ghi ta đặc biệt tài năng vì bị mù, diễn viên
James Earl Jones nổi tiếng hơn vì thuở bé nói lắp, hay Michael Jordan trở thành
cầu thủ xuất sắc hơn vì đã từng bị loại ra khỏi đội sao?
Đừng để những khuyết điểm hoặc những khó khăn mà mình cảm thấy
ngăn cản mình thử nghiệm những điều mới mẻ và phát triển tài năng. Hãy nhìn vào
những đặc điểm trong tính cách hoặc năng lực của mình mà những người khác có thể
cho đó là những trở ngại. Nếu là một người nhút nhát thì có phải Ta sẽ gây ấn
tượng mạnh mẽ hơn khi trở thành một ca sĩ nhạc rock 'n roll cừ khôi không? Nếu
là người có chiều cao rất khiêm tốn thì liệu mình có thể trở thành một cầu thủ
xuất sắc không?
“Tài năng thường được tỏa sáng trong
im lặng
Kém cỏi thường tự lan tỏa bằng âm thanh”
4.Định nghĩa tài năng cho riêng mình.
Một số người nghĩ rằng Hendrix là nghệ sĩ ghi ta vĩ đại nhất mọi
thời đại, nhưng ông không chơi được bản nhạc cổ điển nào vì không đọc được bản
nhạc. Nếu tập trung vào điều đó thì ông đã có thể làm được, nhưng một nhạc sĩ cổ
điển có thể nhìn Hendrix như một kẻ bất tài. Đừng để những người khác bảo mình
rằng một tay lái xe đẩy cừ khôi không phải là tài năng “thực sự”, hoặc việc làm
ra những chiếc bánh phô mai nướng ngon tuyệt kia cũng không được gọi là tài
năng.
Tài năng
do Chúa trời cho.
Hãy khiêm
tốn.
Danh vọng
do người khác cho.
Hãy biết ơn.
Tính tự
phụ do tự ta cho.
Hãy cẩn thận.
III.Phát triển tài năng
1.Quyết tâm phát triển tài năng thành
tài nghệ.
Ryan Leaf đã từng là một cầu thủ có một tương lai hứa hẹn. Anh
là một tiền vệ bóng bầu dục xuất sắc, từng vào chung kết tranh cúp Heisman, người
đừng thứ nhì trong danh sách các cầu thủ được chọn cho giải bóng bầu dục quốc
gia Hoa Kỳ. Vài năm trôi qua chóng vánh, và Leaf được xếp vào hàng thất bại nhất
mọi thời đại khi không trụ lại được ở thứ hạng cao. Tài năng thiên bẩm trong thể
thao sẽ chẳng là gì cả nếu ta không quyết tâm phát triển đến độ tài giỏi.
Khi phát hiện ra tài năng của mình, Ta hãy nghĩ về nó như một hạt
giống mình đang ươm trồng. Mặc dù đã có một khởi đầu tốt, nhưng ta vẫn phải tưới
nước, chăm bón và làm cỏ để đảm bảo hạt giống phát triển lên thành cây to khỏe.
Quá trình này đòi hỏi mình phải bỏ công sức vào đó.
“Người được trời ban tài năng nhiều nhất chưa chắc sẽ làm tốt hơn tất cả mọi người khác. Những người đi đến cuối cùng mới là người ưu việt.”
2.Tìm những con người tài năng khác.
Cũng như sắt có thể mài sắt,
người có tài có thể giúp người có tài khác trở nên sắc sảo hơn. Nếu ta có tài
năng, thậm chí chỉ hy vọng phát triển tài năng trong lĩnh vực nào đó, hãy tiếp
xúc với những con người tài năng khác và học tập những hành vi của họ, chú ý đến
những thói quen và thái độ về tài năng của họ. Học tập mọi thứ mà mình có thể học
được từ những con người tài giỏi khác.
Tìm một người thầy sẵn lòng chỉ dẫn và huấn luyện mình trong việc
phát triển những kỹ năng mới. Những tay chơi ghi ta có tương lai hứa hẹn cần có
những người thầy giỏi mà không chỉ dựa vào YouTube. Những ca sĩ tài năng cần
người chơi nhạc để đệm theo giọng hát của mình.
“Thanh niên phải có đức, có tài. Có tài mà không có đức ví như một anh làm kinh tế tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội mà còn có hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho người.”
3.Lưu tâm đến tính phức tạp của tài
năng.
Việc phát triển tài năng thành kỹ năng và phát triển kỹ năng
thành khả năng sẽ không dễ dàng. Càng nghiên cứu sâu về một chủ đề, một nhiệm vụ
hoặc một khả năng nào đó thì mình sẽ thấy độ phức tạp càng tăng. Ta hãy quyết
tâm học tất cả mọi khía cạnh trong lĩnh vực của mình và thách thức bản thân để
trở thành một bậc thầy. Biến tài năng của mình thành một điều gì đó thật đặc biệt
và hiện thực hóa những tài năng của mình.
Môn cờ vua không trở nên dễ dàng hơn với Magnus Carlsen chỉ vì
anh là một hiện tượng của làng cờ vua. Bây giờ anh đã biết trò chơi này phức tạp
đến thế nào. Càng tìm hiểu sâu về một bộ môn, một kỹ năng hay một lĩnh vực nào
đó thì mình càng có nhiều thứ để học. Điều này không bao giờ là dễ dàng.
“Nếu Ta đặt mục tiêu và theo đuổi chúng với tất cả lòng quyết tâm, tài năng sẽ đưa ta tới những nơi khiến mình phải ngạc nhiên.”
4.Thực hành.
Cho dù mình không có tài chơi đàn ghi ta, nhưng hai tiếng đồng hồ
tập luyện mỗi ngày sẽ giúp mình chơi tốt hơn nhiều. Những người thường xuyên
luyện tập, dù là trong thể thao, nghệ thuật hay bất cứ lĩnh vực nào khác, cũng
đều trở nên giỏi hơn những người không bao giờ cầm lên một nhạc cụ hay cây cọ vẽ,
những người không bao giờ luyện tập. Sự khổ luyện luôn vượt qua tài năng.
“Không có tài năng vĩ đại nào thiếu đi được ý chí mạnh mẽ.”
Lời khuyên
Đừng bao giờ đầu hàng, ngay cả khi thất bại!
Nhớ đến ba từ trong cuộc sống… Nắm bắt "Cơ hội" và tiến
hành "Lựa chọn" để đem lại "Thay đổi" trong cuộc sống.
Hãy kiên nhẫn. Có thể mình sẽ mất nhiều thời gian và nhiều lần
khởi đầu sai lầm để tìm ra lĩnh vực mà mình giỏi nhất.
Có cái nhìn thoáng về tài năng. Có thể nó sẽ không hoàn toàn giống
như mình nghĩ.
Thử nghiệm nhiều lĩnh vực khác nhau và đọc nhiều hơn về các lĩnh
vực đó. Nếu cảm thấy không hợp, Ta hãy bỏ qua; nếu hợp, Ta hãy khám phá thêm.
Đừng luôn cho rằng tài năng chỉ là ca hát, nhảy múa hoặc là thứ
mà chỉ bạn bè của mình mới có; tài năng có thể là cử chỉ an ủi người khác. Tài
năng có muôn màu muôn vẻ, và mình nên vui mừng vì có nó.
Khi ta cảm thấy mình thất bại, hãy lùi lại một bước và nhìn lại
mình. Ta đã làm đúng chưa? Luôn có không gian cho sự phát triển! Luôn luôn như
thế!
Động lực là yếu tố quan trọng để duy trì đam mê và giúp tài năng
phát triển rực rỡ.
Khi ta có một tài năng không có tầm quan trọng như tài năng của
những người khác, đừng so sánh mình với họ. Đừng nghĩ về những gì họ có, mà hãy
nghĩ về những gì mình có.
Đừng nghĩ một việc là bất khả thi chẳng ai làm được chỉ bởi vì mình thấy nó khó khăn.
Cách để các con Sử dụng và Cải thiện Khả năng của Bản
thân
Mỗi người chúng ta đều sở hữu kỹ năng và khả năng độc đáo khác
nhau để đóng góp cho nhân loại. Mặc dù đây là điều mà hầu hết mọi người đều biết,
sẽ khó để có thể xác định những kỹ năng đó là gì và cách để các con sử dụng
chúng một cách có hiệu quả. Cho dù mình có là một người rất giỏi về các con số,
Ta biết cách thêu thùa, hoặc mình vượt trội về mặt xã hội, có khá nhiều phương
pháp mà mình có thể thực hiện để tận dụng kỹ năng và cải thiện chúng trong quá
trình này!
“Gần như chẳng có gì bất khả thi trên thế gian này nếu mình chịu đổ tâm sức cho nó và giữ một thái độ tích cực.”
I.Nhận thức Kỹ năng của Bản thân
1.Nhận thức kỹ năng của bản thân.
Ta có thể sở hữu khá nhiều
loại kỹ năng mà mình không hề hay biết. Kỹ năng không chỉ đơn giản là về kiến
thức, nhưng là cách thức mà mình liên kết với thông tin và con người. Các dạng
kỹ năng có thể bao gồm kỹ năng chuyên môn, kỹ năng được chuyển nhượng, và kỹ
năng cá nhân. Kỹ năng chuyên môn cũng tương tự như “sách hướng dẫn”, chẳng hạn
như về việc sửa chữa hoặc chế tạo một vật dụng nào đó, và quản lý hoặc tuân
theo quy trình cụ thể, ví dụ như trở thành người thợ máy, y tá, họa sĩ, hoặc một
tay đua. Kỹ năng được chuyển nhượng là kỹ năng có thể giúp ích cho mình trong
nhiều tình huống, chẳng hạn như trong việc tổ chức, dịch vụ khách hàng, làm việc
nhóm, và lãnh đạo người khác, và có thể rất hữu ích cho nhiều ngành nghề và hoạt
động. Kỹ năng cá nhân bao gồm sự đáng tin, óc sáng kiến, biết lắng nghe nội
tâm/trực giác của bản thân, và tính cách năng nổ.
Xem xét lại kỹ năng của bản thân và thừa nhận rằng mình sở hữu rất
nhiều kỹ năng. Hãy nhớ lại về thời điểm mà chúng đã giúp đỡ mình trong quá khứ
(chẳng hạn như lên kế hoạch đám cưới hoặc thể hiện khá tốt trong buổi phỏng vấn)
và động não về phương hướng để sử dụng kỹ năng của mình trong tương lai.
“Điều ta có thể hay không thể thực hiện, điều ta coi là khả thi hay bất khả thi, hiếm khi là biểu hiện của khả năng thực sự ta có. Đúng hơn, nó là biểu hiện của niềm tin của ta về con người bản thân ta.”
2.Nhìn lại yếu tố khiến mình hạnh phúc.
Sử dụng và cải thiện kỹ
năng mà mình không yêu thích sẽ chỉ là hành động vô ích. Ngay cả khi ta hoàn
toàn vượt trội trong việc sử dụng nó, không nên lãng phí thời gian thực hiện những
điều không đem lại niềm vui cho mình. Ta nên nhớ rằng tiền bạc không thể mua được
hạnh phúc. Thay vào đó, hãy suy nghĩ về hoạt động khiến mình vui vẻ.
Có thể là mình là người rất dễ hòa đồng với mọi người, là một
con người có bản tính thuyết phục bẩm sinh, và yêu thích kết mình. Ta có thể
làm các công việc liên quan đến bán hàng hoặc hoạt động có sự tham gia của nhiều
người khác, chẳng hạn như các công việc tình nguyện. Hoặc có lẽ là mình thích
tháo rời mọi thứ và sau đó là lắp ráp chúng lại với nhau. Ta có thể sẽ muốn trở
thành thợ máy hoặc có sở thích sửa chữa đồ chơi cũ. Đây là kỹ năng mà mình có
thể sử dụng! Bằng cách hiểu rõ yếu tố khiến mình hạnh phúc, Ta có thể theo đuổi
nhiều lĩnh vực trong cuộc sống để kích hoạt kỹ năng của mình và cảm thấy vui vẻ
khi sử dụng chúng.
“Ta không bao giờ tìm kiếm thành công vì danh vọng và tiền bạc; tài năng và đam mê nằm trong thành công mới đáng quý.”
3.Thiết lập mục tiêu.
Người có mục tiêu rõ ràng
sẽ hạnh phúc hơn và đạt được nhiều thành tựu hơn. Suy nghĩ về yếu tố mà mình muốn
phát triển và lý do khiến mình muốn cải thiện kỹ năng của mình. Khi hình thành
mục tiêu, Ta nên chắc chắc rằng chúng là mục tiêu SMART (mục tiêu thông minh) với
các yếu tố sau: cụ thể (specific), có thể đo lường được (measurable), có thể đạt
được (achievable), tập trung vào kết quả (results-focused), và có thời hạn xác
định (timely).
Nếu mục tiêu của mình là chạy bộ, Ta nên biến nó trở nên cụ thể
hơn bằng cách xác định rằng mình sẽ tiến hành cuộc chạy đua half marathon đầu
tiên (chạy đua đường dài theo cự ly cụ thể). Tránh thiết lập mục tiêu chung
chung và cố gắng càng cụ thể càng tốt.
Tạo dựng mục tiêu có thể đo lường được bằng cách thiết lập ngày
tháng và khung thời gian cụ thể. Lựa chọn cuộc chạy đua half marathon trong
tương lai sẽ cho phép mình rèn luyện và chuẩn bị cho cuộc đua chính thức. Sau
đó, Ta có thể lập kế hoạch luyện tập.
Mục tiêu có thể đạt được là mục tiêu thách thức mình, nhưng vẫn
nằm trong tầm tay của mình. Trở thành người đầu tiên đi trên sao Hỏa có thể sẽ
là điều bất khả thi, nhưng học cách để các con chạy xe là mục tiêu mà mình hoàn
toàn có thể thực hiện, ngay cả khi ta đang cảm thấy khá sợ hãi.
Bằng cách tập trung vào kết quả, Ta có thể duy trì động lực
trong suốt quá trình. Hãy suy nghĩ về lợi ích trong việc hoàn thành mục đích,
và tập trung vào kết quả của nó.
Mục tiêu có thời hạn cụ thể sẽ được chuẩn bị sẵn thời điểm kết
thúc. Thay vì “Mình sẽ đi bộ đường dài”, mục tiêu có thời hạn cụ thể sẽ có sẵn
ngày kết thúc, chẳng hạn như “Mình sẽ hoàn thành chuyến đi bộ đường dài đến đỉnh
núi Fansipan vào ngày 16 tháng 8”.
Để biết thêm thông tin về việc thiết lập mục tiêu, Ta có thể
tham khảo bài viết Đặt Mục tiêu của chúng tôi.
“Học vấn do người siêng năng đạt được, tài sản do người tinh tế sở hữu, quyền lợi do người dũng cảm nắm giữ, thiên đường do người lương thiện xây dựng.”
4.Theo đuổi sự nghiệp học vấn.
Bằng đại học chính quy rất
được mọi người tôn trọng và đem lại sự tín nhiệm cho mình trong nhiều lĩnh vực.
Nếu ta muốn sử dụng và cải thiện kỹ năng trong lĩnh vực kỹ thuật, tin học, ngoại
ngữ, tâm lý học, v.v., có được một tấm bằng đào tạo chính quy sẽ rất có lợi cho
mình, đặc biệt nếu ta muốn tìm việc làm thuộc một trong các lĩnh vực này.
Nếu ta quan tâm đến việc theo đuổi tri thức chứ không phải là
nghề nghiệp, trường cao đẳng cộng đồng sẽ cung cấp cho mình nhiều lựa chọn phù
hợp với túi tiền của mình hơn và có khá nhiều lớp học cho nhiều loại sở thích
khác nhau.
Ta có thể tiến hành học nghề từ một người nào đó để học hỏi kỹ
năng chuyên ngành. Có thể là mình muốn trở thành hướng dẫn viên lướt sóng nhưng
ta không biết cách để các con dạy lướt sóng. Bằng cách học việc từ một người thầy
dạy lướt sóng, Ta có thể học hỏi kỹ năng dạy học.
“Hãy chậm rãi trong việc chọn bạn và càng chậm rãi trong việc thay bạn.”
5.Kết bạn/hình thành mạng lưới.
Hình thành mạng lưới xã hội có thể là sẽ khá có lợi cho kinh doanh
và kỹ năng cá nhân. Bằng cách sở hữu mạng lưới xã hội mạnh mẽ, Ta đang mở cửa
đón nhận thông tin, con người, và năng lực mới. Tìm cách để các con gặp gỡ những
người theo đuổi cùng lĩnh vực mà mình yêu thích, cho dù đó có là thông qua các
sự kiện, mạng xã hội, hoặc từ những người bạn của bạn bè mình.
Tham gia câu lạc bộ mà mình yêu thích hoặc đoàn thể chuyên nghiệp
có thể giúp mình gặp gỡ người có sở thích hoặc con đường sự nghiệp tương tự
mình.
Tận dụng bất kỳ một cơ hội nào để gặp gỡ người có cùng sở thích
với mình. Ta có thể tham khảo ý kiến của họ về cách họ cải thiện kỹ năng của bản
thân, cách họ đạt được thành công, và bất kỳ một yếu tố nào mà mình cần phải
tránh hoặc xem xét lại.
Nếu ta muốn học một kỹ năng nào đó, chẳng hạn như kỹ thuật hàn,
Ta nên tham dự lớp học về nó. Lớp học sẽ cung cấp cho mình môi trường để gặp gỡ
người có sở thích tương tự mình, và nó có thể cung cấp cho mình nhiều biện pháp
hơn để cải thiện kỹ năng của mình.
“Tri thức đạt được qua học hỏi; sự tin tưởng đạt được qua nghi ngờ; kỹ năng đạt được qua rèn luyện; tình yêu thương đạt được qua yêu thương.”
1.Tận dụng nguồn lực của chính mình.
Có thể mình thích ca hát,
nhưng ta lại không biết cách để sử dụng kỹ năng này. Có lẽ là mình thích viết
lách nhưng lại không thể tìm được cách để các con sử dụng kỹ năng đó. Kết nối với
mọi người sẽ giúp mình tìm ra phương pháp để tận dụng kỹ năng của mình. Ta có
thể tham khảo ý kiến bạn bè, gia đình, đồng nghiệp, và thành viên trong cộng đồng
tâm linh về cách để các con tận dụng kỹ năng của bản thân. Một vài trường cao đẳng
cộng đồng có cung cấp bài kiểm tra năng lực (aptitude test). Mặc dù mình có thể
(hoặc không thể) sử dụng bài kiểm tra này để tiến gần hơn đến mục tiêu nghề
nghiệp của mình, chúng chắc chắn có thể giúp mình xác định điểm mạnh và điểm yếu
của chính mình.
Bằng cách tìm hiểu xung quanh, Ta có thể nhận ra rằng nhà thờ
nơi mình sống rất vui nếu ta có thể tham gia vào ca đoàn. Ta cũng có thể sẽ nhận
thấy rằng mình có thể viết bài cho tòa sạn báo trong khu vực hoặc gửi những mẩu
chuyện của mình cho nhà xuất bản tại nơi mình sinh sống. Đừng sợ khi phải hỏi!
“Rõ ràng những suy nghĩ tiêu cực ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống hiện tại, chúng chính là những vật cản vô hình ngăn cản sự phát triển của bản thân mình. Khi ta gặp phải những suy nghĩ tiêu cực đó, hãy bình tĩnh dẹp tan chúng, đừng quan tâm tới chúng, và chỉ tập trung vào mục tiêu của bản thân.Hãy suy nghĩ tích cực, nghĩ về những điều mình có thể đạt được trong tương lai, chỉ có vậy ta mới có thể khẳng định giá trị bản thân, có được sự tự tin và thành công mà thôi.”
2.Chuyển nhượng khả năng.
Có thể là mình muốn thay
đổi công việc nhưng ta lo sợ rằng mình không có kinh nghiệm trong lĩnh vực mới.
Có lẽ là mình muốn đi làm trở lại sau khoảng thời gian ở nhà chăm con, nhưng ta
cảm thấy rằng mình không có năng lực gì cho công việc. Ta nên suy nghĩ về kỹ
năng mà mình thật sự sở hữu, và chú trọng vào chúng! Ví dụ, một người nội trợ sẽ
sở hữu kỹ năng tổ chức tuyệt vời, kỹ năng quản lý thời gian, chịu trách nhiệm,
duy trì sự bình tĩnh trước áp lực, và khả năng làm nhiều việc cùng một lúc. Ta
luôn có thể học hỏi thêm kiến thức, nhưng hãy nhớ trân trọng kỹ năng mà mình
đang có và cho mọi người biết về nó!
Thực hiện bài tập suy nghĩ về vai trò của bản thân: Ta có thể
suy nghĩ về vai trò hiện tại hoặc trước đây của mình trong cuộc sống, và viết
ra các kỹ năng liên quan đến vai trò đó. Quan sát xem kỹ năng nào trùng nhau, kỹ
năng nào thú vị nhất và kỹ năng nào giúp mình phát triển nhiều nhất.
“Học... học để là chính mình, và học để từ bỏ với vẻ thanh cao những gì không phải là mình.Hôm nay làm việc người khác không muốn làm, thì ngày mai mới có thể làm được việc người khác làm không nổi.”
3.Tình nguyện.
Một cách khác để sử dụng
kỹ năng của mình đó chính là thông qua công việc tình nguyện. Có khá nhiều tổ
chức phi chính phủ tuyệt vời giúp ích rất nhiều cho cộng đồng. Tình nguyện cũng
là một biện pháp khá hay để mình có thể khám phá kỹ năng của chính mình! Ngoài
ra, tình nguyện cũng giúp mình liên kết với người khác và phát triển kỹ năng của
bản thân. Tình nguyện rất tốt cho tinh thần và thể chất, cung cấp cho mình cảm
giác như mình có mục đích sống rõ ràng và tăng cường sự tự tin của mình.
Bắt đầu bằng việc tình nguyện tại trại động vật. Ta có thể sẽ nhận
thấy rằng mình rất thích chăm sóc động vật.
Một vài người lại chọn tham gia tình nguyện tại trại trẻ khuyết
tật và nhận ra rằng họ khao khát muốn giúp những đứa trẻ này thành công.
Nếu ta thích công việc hậu cảnh, Ta có thể lựa chọn tình nguyện
làm công việc quản lý ánh sáng và âm thanh cho buổi diễn kịch trong khu vực.
“Có dòng suối của tuổi trẻ: nó ở trong tâm trí mình, tài năng của mình, sự sáng tạo ta mang đến cho đời và cuộc sống của những người mình yêu. Khi ta học được cách lấy nước từ nguồn này, ta sẽ thực sự đánh bại tuổi tác.”
4.Đóng góp cho cộng đồng của mình.
Ngoài việc tham gia tình
nguyện, trở thành thành viên tích cực trong cộng đồng có thể sẽ khiến mình cảm
thấy trọn vẹn và có ích. Ta có thể làm việc hoặc tình nguyện tại trung tâm cộng
đồng, phục vụ cho bộ máy chính quyền địa phương, hoặc tham gia làm việc trong
nhà thờ hoặc các công việc có liên quan đến tôn giáo khác, dựa trên kỹ năng mà
mình muốn sử dụng hoặc cải thiện.
Nếu ta yêu thích thiết kế, Ta có thể làm tờ rơi cho trung tâm cộng
đồng; nếu ta thích ca hát, Ta có thể tham gia ca đoàn của nhà thờ. Có rất nhiều
phương pháp để mình sử dụng kỹ năng của mình!
“Ta yêu người có thể cười trong nghịch cảnh, có thể tìm sức mạnh trong sự khốn cùng và trở nên can đảm nhờ suy nghĩ. Những tâm hồn nhỏ bé có thể chùn bước, nhưng người có trái tim kiên định và được sự đồng thuận của luơng tâm sẽ theo đuổi những nguyên tắc của mình cho đến chết.”
5.Theo đuổi một nghề nghiệp nào đó.
Nếu ta đam mê và muốn vây quanh cuộc sống bằng hoạt động mà mình
yêu thích, hãy cố gắng phát triền nghề nghiệp từ nó. Nhiều họa sĩ biết rằng lối
sống của họ có thể sẽ khá khó khăn, nhưng họ vẫn cố gắng theo đuổi nó bởi vì họ
yêu nghề. Một khi kế sinh nhai của mình phải dựa trên việc sử dụng và cải thiện
kỹ năng, Ta sẽ tìm được nhiều con đường mới mẻ hơn để tiếp cận vấn đề cũng như
con đường khác nhau để sử dụng kỹ năng của bản thân một cách sáng tạo.
Nếu ta là người khá sáng tạo, Ta có thể theo đuổi nghề nghiệp
liên quan đến hoạt động diễn xuất, ca hát, khiêu vũ, hoặc nghệ thuật. Hoặc nếu
ta yêu thích lao động chân tay, Ta có thể trở thành thợ điện hoặc thợ hồ. Nếu
ta thích hoa, Ta có thể trở thành người bán hoa.
“Kỹ năng tốt nhất của tôi là sự cầu thị. Tôi là miếng bọt biển và năng nổ muốn học hỏi.”
III.Cải thiện Kỹ năng của Bản thân
1.Tham gia lãnh đạo.
Theo đuổi cơ hội để dẫn dắt
người khác bằng kỹ năng của mình. Trở thành người lãnh đạo sẽ tạo nên giá trị
cho kỹ năng mà mình đã phát triển và đem lại quyền hạn cho kiến thức và kinh
nghiệm của mình. Nếu mọi người xem Ta như là người lãnh đạo, họ có thể sẽ hy vọng
mình là trở thành một chuyên gia để có thể đưa ra quyết định, và đối phó với
tình huống khó khăn. Sở hữu trò này có thể giúp mình tiếp cận mọi việc theo hướng
khác và xem xét chúng dưới góc độ mới. Nếu ta có một ý tưởng nào đó, Ta không
nên chờ cho đến khi một người nào đó tình nguyện thực hiện nó trước, hãy tiến
hành!
Tham gia cơ hội tình nguyện ở nước ngoài hoặc tổ chức một buổi
phát đồ chơi cho trẻ em. Ta có thể mạnh dạn lãnh nhận thêm trách nhiệm khác
trong công việc hoặc hình thành chương trình mới.
“Phương pháp quan trọng, kỹ năng quan trọng, nhưng cảm hứng còn quan trọng hơn nữa.”
2.Trở thành người hướng dẫn.
Hướng dẫn người có cùng sở thích với mình là phương pháp tuyệt vời
để tiếp cận sở thích của bản thân theo cách mới mẻ hơn. Bây giờ, Ta đang đóng
vai trò của một người thầy và người hướng dẫn, điều này có nghĩa là mình sẽ có
cơ hội tiếp cận một cách sáng tạo để học hỏi theo phương hướng mới mẻ.
Nhận thức được rằng người khác đang dõi theo mình hoặc trông cậy
vào mình có thể thúc đẩy mình thực hiện công việc một cách tuyệt vời.
“Hãy nhìn ra thế giới xung quanh để thấy rằng mình vẫn còn rất hạnh phúc so với những đau khổ mà người khác đang phải gánh chịu.”
3.Tham gia vào cuộc thi đua thân thiện.
Cảm giác cạnh tranh là điều
tự nhiên và lành mạnh. Cạnh tranh có thể giúp chúng ta phát triển. Hãy tham gia
vào cuộc thi đua thân thiện với người nào đó có kỹ năng tương tự như mình.
Ta có thể thi đua xem người nào bán được nhiều bức tranh nhất
trong vòng 1 tháng hoặc tạo nên mẫu thiết kế độc đáo nhất.
Tìm kiếm đối thủ cạnh tranh trong kinh doanh và tìm hiểu xem liệu
họ có muốn thi đua với mình trong thời gian ngắn.
“Vượt lên phía trước là một công việc đòi hỏi lòng tin tưởng khát khao vào bản thân. Đó là vì sao vài người với tài năng tầm thường nhưng có chí tiến thủ lớn lao lại đi xa hơn nhiều những người với tài năng vượt trội hơn hẳn.”
4.Cân nhắc trong việc đón nhận sự phê
bình.
Sẽ dễ để mình quên đi tất cả mọi lời nhận xét tích cực khi ta phải
nhận lấy một lời phê bình tiêu cực. Ta nên ghi nhớ về niềm đam mê của bản thân
trong việc sử dụng kỹ năng, và tiếp tục cố gắng. Ta có thể tiếp cận sự chỉ
trích của người khác như là yếu tố mang tính xây dựng, lắng nghe điều họ nói,
không nên cảm thấy như bị xúc phạm, và nhận thức được rằng thất bại luôn đi kèm
với sự mạo hiểm.
Nhận thức được rằng có đôi khi, con người chỉ đơn giản là trở
nên xấu tính. Ta chỉ nên tin tưởng một phần vào lời phản hồi tiêu cực, sau đó,
xem xét yếu tố mà mình có thể cải thiện và tiến bước.
“Tất cả những cảm xúc thân thiện hướng tới người khác đều đến từ những cảm xúc thân thiện tự hướng tới bản thân mình.”
5.Tham gia một tổ chức nào đó.
Đây có thể là phương pháp
tuyệt vời để hình thành mạng lưới và cập nhật thông tin về lĩnh vực của mình.
Cho dù đó có là tổ chức chuyên nghiệp hay là hội nghị của những người có cùng sở
thích, tham gia với người khác trong bối cảnh trang trọng có thể giúp mình cải
thiện kỹ năng và duy trì sự “sắc bén” của chúng.
Tham dự hội thảo hoặc buổi diễn thuyết do một tổ chức nào đó
cung cấp. Hãy đắm chìm vào sự mở mang kiến thức.
“Chìa khóa cho mọi vấn đề là lòng kiên nhẫn”
6.Kiên nhẫn.
Ta có thể sẽ gặp phải thời
gian mà năng suất hoạt động của mình bị sụt giảm, hoặc cảm thấy như thể công việc
của mình đang trở nên trì trệ. Đừng bỏ cuộc. Ta có thể tìm kiếm phương pháp
sáng tạo hơn để tiếp cận khó khăn, và hãy tiếp tục tiến bước. Thực hiện nó,
thành thạo nó, và cải thiện nó.
“Tự tán thưởng và tự chấp nhận bản thân vào thời khắc hiện tại là chìa khóa chính để mở ra những thay đổi tích cực trong mọi mặt của cuộc sống.”
Cách để
các con Yêu Bản thân
Hầu như ai cũng hiểu thế nào là yêu một người khác. Mong ước
cháy bỏng, ngưỡng mộ và đầu tư tình cảm vào người khác có thể giống nhau trong
mọi trường hợp. Chúng ta dành nhiều công sức để nuôi dưỡng tình yêu đối với người
khác. Thế còn yêu bản thân thì sao? Có vẻ như đó là một khái niệm xa lạ đối với
nhiều người trong chúng ta. Yêu bản thân là tổng hợp của sự chấp nhận bản thân,
sự điềm tĩnh (khác với sự ám ảnh về bản thân), tự nhận thức, sự tốt bụng và tôn
trọng bản thân. Yêu bản thân vừa có nghĩa là nhận thức về việc mình xứng đáng
được tôn trọng và đối xử tử tế, vừa là hành động thể hiện sự yêu thương và chăm
sóc bản thân. Nói đơn giản, yêu bản thân là thái độ tích cực về bản thân được
thực hiện bằng hành động.
“Hãy tử tế. Hãy dịu dàng. Và hãy bắt đầu với bản thân mình.”
I.Cải thiện Suy nghĩ Bên trong của
mình
1.Vượt qua những suy nghĩ tiêu cực về
bản thân.
Nhiều người cảm thấy khó
bỏ qua những suy nghĩ tiêu cực về bản thân. Suy nghĩ đó thường bắt nguồn từ người
khác mà ý kiến của họ được ta đánh giá cao và từ những người mà ta cần được họ
yêu thương và chấp nhận.
“Nếu những người khác không hiểu được hành vi của ta - thì sao nào? Việc họ đòi hỏi rằng ta chỉ được làm điều họ hiểu là một nỗ lực để sai khiến ta. Nếu điều này nghĩa là "phi xã hội" hay "vô lý" trong mắt họ, thì mặc kệ họ đi. Họ hầu như căm ghét tự do và lòng can đảm muốn làm chính mình của ta. Ta không nợ ai lời giải thích hay phân trần, chừng nào hành động của ta không làm tổn thương và không xâm phạm tới họ. Có bao nhiêu cuộc đời đã bị hủy hoại bởi đòi hỏi phải "giải thích" này, thứ ám chỉ rằng lời giải thích phải "được hiểu" hay nói cách khác, được thừa nhận. Cứ để hành động của bạn bị phán xét, và từ hành động, là ý định thực sự của bạn, nhưng hãy nhớ rằng con người tự do chỉ nợ lời giải thích đối với chính mình - với lý trí và lương tâm của mình - và số ít người có thể có lý do xác thực yêu cầu lời giải thích”
2.Tránh cầu toàn.
Một số người gặp khó khăn
trong việc chấp nhận những gì còn chưa hoàn hảo của bản thân. Nếu ta thấy mình
có tính cầu toàn và suy nghĩ tiêu cực về bản thân vì không hoàn hảo, hãy thực
hiện ba bước đơn giản sau. Ngừng ngay dòng suy nghĩ hiện tại, tập trung nỗ lực
cần thiết để làm việc nhằm đạt được mục tiêu, và thường xuyên áp dụng nỗ lực đó.
Điều chỉnh mối quan tâm của mình từ kết quả cuối cùng (được đánh
giá bằng "sự hoàn hảo") sang nỗ lực thực hiện nhiệm vụ (khó để định
lượng là "hoàn hảo" hơn) có thể giúp mình hiểu rõ giá trị công việc
mà mình đã làm tốt.
“Có hai nguồn động lực cơ bản: nỗi sợ hãi và tình yêu. Khi chúng ta sợ hãi, chúng ta quay lưng lại với cuộc đời. Khi chúng ta yêu, chúng ta mở lòng đón nhận tất cả những gì đời trao tặng với niềm nhiệt huyết, sự hào hứng và chấp nhận. Chúng ta cần học yêu bản thân đầu tiên, yêu tất cả những hào quang và khuyết điểm. Nếu chúng ta không thể yêu bản thân, chúng ta không thể mở ra toàn bộ khả năng yêu thương người khác hay tiềm năng sáng tạo. Sự tiến hóa và tất cả hy vọng cho một thế giới tốt đẹp hơn nằm ở tầm nhìn không biết sợ hãi và mở lòng của những người biết ôm lấy cuộc sống.”
3.Từ bỏ việc lọc thông tin một cách
tiêu cực.
Chỉ tập trung vào điều
tiêu cực trong cuộc sống là một thói quen xấu. Tập trung quá mức vào sự kiện
không vui hoặc kém may mắn trong cuộc sống có thể khiến sự kiện đó trở nên
nghiêm trọng không đáng có. Nếu ta thấy mình phàn nàn rằng mọi thứ xảy ra với
mình đều tồi tệ, hãy tìm một chút dẫn chứng chứng minh điều ngược lại; mọi việc
không phải lúc nào cũng thực sự tồi tệ.
“Hãy suy nghĩ những ý nghĩ khiến mình hạnh phúc. Hãy làm những điều khiến mình cảm thấy tốt đẹp. Hãy ở bên những người khiến mình cảm thấy tốt đẹp. Hãy ăn những thứ khiến cơ thể mình thấy tốt lành. Hãy đi với tốc độ khiến mình thoải mái.”
4.Đừng bao giờ tự lăng mạ mình.
Tự lăng mạ mình là hạ thấp bản thân thành vật mình không mong muốn.
Nói “Mình là kẻ thất bại” sau khi bị đuổi việc là điều không
đúng và không công bằng với mình. Thay vào đó, hãy đưa ra bình luận tích cực
như: “Mình mất việc rồi, nhưng mình sẽ coi đó là kinh nghiệm để tìm và giữ cho
mình một công việc mới”.
Nói“Mình thật ngu ngốc” cũng không đúng và là hạ thấp mình. Nếu
ta cảm thấy ngốc nghếch, thì nhiều khả năng mình thiếu kiến thức về một điều
nào đó. Thay vì vậy, hãy nghĩ: “Mình không biết cách dọn dẹp nhà cửa một cách
đơn giản. Có lẽ mình nên tham gia một khóa học để biết cách làm việc đó trong
thời gian tới”.
“Không một ai có thể làm cho ta cảm thấy mình thấp kém nếu không có sự đồng ý của mình.”
5.Đừng cho rằng điều xấu nhất có thể xảy
ra.
Ta thường dễ dàng cho rằng
kết quả tồi tệ nhất sẽ xảy ra trong mọi tình huống. Tuy nhiên, thay đổi để suy
nghĩ bên trong trở nên thực tế và chân thực có thể giúp mình tránh tình trạng
vơ đũa cả nắm hay phóng đại, thói quen thường đi cùng với việc giả định những
điều tồi tệ nhất.
“Sống như chính mình trong một thế giới luôn cố biến mình thành người khác là thành tựu lớn nhất.”
6.Viết lại suy nghĩ của mình.
Khi ta nhận thấy mình đang nghĩ tiêu cực về bản thân, hãy thừa
nhận điều đó, xác định nguồn gốc gây ra cảm giác đấy, và viết lại suy nghĩ một
cách có chủ ý theo hướng tích cực hơn.
Ví dụ, nếu ta quên gửi một email quan trọng về công việc, Ta có
thể nghĩ: “Mình thật ngớ ngẩn! Sao mình có thể quên được nhỉ?”
Hãy dừng lại, và nghĩ: “Mình cảm thấy ngớ ngẩn bởi vì quên gửi
email. Lúc bé, mỗi lần mình quên làm gì, bố thường bảo mình là ngớ ngẩn. Đấy là
lời của ông ấy trong đầu mình, không phải lời của mình”. Và hãy nghĩ: “Mình là
nhân viên có năng lực, ai chẳng có lúc mắc lỗi. Mình sẽ cố gắng tự nhắc mình nhớ
làm việc này. Bây giờ mình sẽ gửi email cùng với lời xin lỗi vì đã quên gửi trước
đó”.
“Hãy yêu bản thân vô điều kiện, như là mình yêu những người thân thiết với mình bất chấp khuyết điểm của họ.”
II.Tập Yêu Bản thân
1.Liệt kê những đức tính tốt của mình
và suy ngẫm về chúng hàng ngày.
Điều này có thể khó với người có thói quen suy nghĩ tiêu cực về
bản thân, nhưng hãy cố gắng tìm một điều tốt đẹp về mình để đưa vào danh sách mỗi
tuần một lần. Cuối mỗi ngày, hãy dành thời gian suy ngẫm về danh sách đó.
Hãy liệt kê cụ thể. Thay vì dùng tính từ chung chung để mô tả bản
thân, hãy liệt kê hành động hay tính cách mô tả mình là ai và mình làm gì.
Ví dụ, thay vì nói đơn giản là: "Tôi là người hào
phóng", Ta có thể viết: "Bất cứ lúc nào biết bạn mình đang gặp khó khăn, tôi đều tặng cô ấy một
món quà nhỏ, ý nghĩa để thể hiện sự quan tâm. Điều đó khiến tôi cảm thấy mình
thật hào phóng".
Khi ta đọc và suy nghĩ về danh sách, hãy nhớ rằng mỗi tính cách
liệt kê trong danh sách, dù có vẻ như không quan trọng, là lý do khiến mình
đáng được tôn trọng và yêu thương.
“Đừng đặt tất cả niềm tin vào một ai đó. Hãy giữ lại một chút cho riêng mình. Để ngay cả khi mất niềm tin vào người mình yêu thương nhất, ta vẫn còn bản thân mình để tin.”
2.Hãy dành tặng bản thân món quà thời
gian.
Đừng cảm thấy tội lỗi khi
dành thời gian suy ngẫm về bản thân và cuộc đời mình. Dành cho mình thời gian
và cho phép mình yêu bản thân là rất quan trọng. Ta sẽ thấy bằng cách đó, Ta sẽ
dành thời gian quý báu để giúp đỡ người khác hơn.
“Có một điều mà chúng ta có thể làm được tốt hơn bất cứ ai khác: chúng ta có thể là chính mình.”
3.Ăn mừng và tự thưởng.
Đây là phần thú vị trong việc yêu bản thân: tự thưởng cho mình!
Nếu ta đạt được thành tích đáng kể, hãy ăn mừng bằng một bữa tối thịnh soạn tại
nhà hàng sang trọng mà mình yêu thích. Nghĩ về công việc vất vả mình làm hàng
ngày và tìm lý do để thưởng cho mình một điều gì đó tốt đẹp. Hãy mua một quyển
sách mới hay trò chơi điện tử mình từng để mắt đến. Thư giãn dưới vòi hoa sen
hay tắm bồn. Đi câu cá một mình hay đi mát-xa.
“Yêu nhau bên nhau trọn đời, là một khoảng thời gian quá dài, dài đến mức không ai dám đảm bảo mình có thể làm được. Phương pháp an toàn và thích hợp nhất vẫn là tự yêu chính bản thân mình trọn đời.”
4.Lên kế hoạch xử lý tình trạng thoái
trào hoặc tiêu cực.
Để ý điều gì khiến mình
chệch ra khỏi trạng thái yêu bản thân hiện tại, và tìm cách giải quyết vấn đề
này như thế nào. Hãy nhớ rằng mình không kiểm soát được lời nói và hành động của
người khác nhưng ta có thể kiểm soát lời nói và phản ứng của mình.
Ta có thể thấy bình luận tiêu cực của một người nào đó, như mẹ
hay sếp của mình, đẩy mình vào vòng xoáy của sự tiêu cực. Nếu điều đó diễn ra
thường xuyên, cố gắng tìm hiểu lý do vì sao.
Quyết định cách xử lý suy nghĩ tiêu cực của mình. Có thể mình cần
nghỉ ngơi để ngồi thiền hay hít thở. Thừa nhận cảm xúc của mình và điều chỉnh
phản ứng tiêu cực bằng những lời nhắc nhở tích cực về giá trị của bản thân.
“Phải đối xử tốt với chính mình vì đời người chớp mắt đã trôi qua, phải thương người yêu mình vì kiếp sau chưa chắc đã gặp lại.”
5.Gặp chuyên gia trị liệu.
Tìm hiểu những suy nghĩ
tiêu cực và xác định tác nhân gây ra cảm xúc đó có thể gợi lại kỷ niệm hay cảm
giác trong quá khứ, đây là việc rất khó làm.
Chuyên gia trị liệu, người có nhiều kinh nghiệm xử lý quá khứ
đau buồn, có thể giúp mình hồi phục mà không phải nhớ lại kỷ niệm buồn đã qua.
Văn phòng của chuyên gia trị liệu có thể là nơi tuyệt vời để học
cách kiểm soát suy nghĩ tiêu cực một cách hiệu quả và nhận biết giá trị tích cực
của mình.
“Đẹp là khi ta là chính mình. Ta không cần phải được chấp nhận bởi những người khác. Ta cần phải chấp nhận chính mình.”
6.Nhắc lại những khẳng định tích cực mỗi
ngày.
Tìm một vài suy nghĩ tích
cực giúp mình cảm thấy vui vẻ hơn và nhắc lại chúng mỗi ngày. Việc này ban đầu
có vẻ hơi ủy mị hay kỳ cục, nhưng khi thành thói quen, các suy nghĩ tích cực sẽ
ngấm dần vào mình, Ta sẽ tin chúng dù lúc trước không hề.
Một trong những khẳng định tích cực để thúc đẩy việc yêu bản
thân là: “Mình là một cá thể trọn vẹn, đáng được tôn trọng. Mình tôn trọng, tin
tưởng và yêu bản thân”.
Nếu ta thấy những lời khẳng định như vậy không có tác dụng, hãy
gặp chuyên gia trị liệu để có phương pháp điều trị ở những mức độ khác nhau với
các cách tiếp cận khác.
“Để lớn lên và sống đúng với bản thân mình đòi hỏi lòng can đảm.”
7.Làm những việc khiến mình thấy thoải
mái.
Nghĩ đến cảm giác vui vẻ
về thể chất, tình cảm và tinh thần. Làm những việc khiến mình thấy phấn chấn
theo nhiều cách khác nhau, như tập thể dục, thiền, khiêu vũ và viết nhật ký về
những điều tích cực. Hãy tìm công việc mình thích làm và thực hiện thường
xuyên.
“Ta phải yêu bản thân đủ nhiều để đặt ra một chuẩn mực cho cuộc đời mà mình không sẵn lòng thỏa hiệp. Nếu ta chấp nhận chuẩn mực của người khác, ta sẽ không bao giờ hạnh phúc.”
8.Suy ngẫm về tác động của việc yêu bản
thân.
Khi ta dành thời gian yêu thương và thưởng cho bản thân, Ta sẽ
thấy lợi ích của nó lan tỏa ở các khía cạnh khác của cuộc sống. Để ý xem mình
có được tiếp thêm năng lượng không, hay mình có tiếp xúc với mọi người nhiều
hơn không. Ta sẽ cảm thấy có trách nhiệm hơn với điều mình lựa chọn và kiểm
soát cuộc sống tốt hơn.
“Khi ta thực sự yêu bản thân, ta không có kẻ thù. Người ta có thể căm ghét mình, nhưng ta quá to lớn để căm ghét lại họ.”
III.Tập Thiền Tâm từ
1.Tìm hiểu về Thiền Tâm từ
(Loving-Kindness Meditation).
Thiền tâm từ là một dạng thiền phát triển cảm xúc nhân từ đối với
bản thân và người khác. Thiền tâm từ có thể cung cấp cho mình biện pháp cần thiết
để yêu bản thân một cách hiệu quả.
“Tôn kính bản thân, tự biết mình, tự kiểm soát mình; chỉ cần ba điều này là đủ để dẫn ta tới quyền năng vô hạn.”
2.Nắm bắt nguyên lý của Thiền tâm từ.
Thiền tâm từ là yêu thương không kỳ vọng, không điều kiện. Nó
khuyến khích mình yêu không phán xét (dù đó là bản thân hay người khác).
Phán xét bản thân và người khác thường gây tổn thương đến mối
quan hệ với mọi người hay tâm hồn của chính chúng ta. Học để yêu không phán xét
là học để yêu một cách vị tha.
Người ta
ghét mình vì một trong ba lý do:
1) Người
ta ghét bản thân mình.
2) Người
ta muốn được giống như ta.
3) Người ta coi mình là mối đe dọa.
3.Hít thở sâu.
Bắt đầu bằng hít thở sâu
và chậm. Ngồi thoải mái trên ghế và hít sâu để không khí tràn đầy lồng ngực, mở
rộng cơ hoành. Sau đó, thở ra chậm, rồi thở ra hết.
“Người ta cần phải yêu thương một ai đó, và được một ai đó yêu thương, rồi thông qua đó mà học cách tự yêu chính mình.”
4.Hỗ trợ bằng những khẳng định tích cực.
Trong khi hít thở sâu, hãy nhắc đi nhắc lại những khẳng định dưới
đây:
Liệu mình có thực hiện được những ước mơ, sống hạnh phúc và bình
yên.
Liệu mình có thể yêu thương người khác bằng cả trái tim.
Mình cầu mong gia đình và bản thân luôn được bình an.
Mình cầu mong gia đình, Bạn bè và bản thân luôn khỏe mạnh.
Liệu mình có học được cách tha thứ cho bản thân và người khác.
“Điều đau đớn nhất là đánh mất bản thân khi yêu người khác quá nhiều, và quên đi rằng chính bản thân bạn cũng đặc biệt.”
5.Xác định phản ứng tiêu cực của mình
đối với những khẳng định tích cực đó.
Nếu ta thấy mình nghĩ
tiêu cực trong khi nhắc lại những khẳng định trên, hãy nghĩ điều gì đã khiến
mình có suy nghĩ tiêu cực như vậy. Xác định người khiến mình cảm thấy khó có thể
yêu thương vô điều kiện. Nhắc lại những khẳng định trên và nghĩ về người đó.
“Người không biết yêu mình thì không thể yêu được người khác.”
6.Hãy để cảm xúc tích cực từ những lời
khẳng định lan tỏa hoàn toàn trong mình.
Nhắc lại những lời khẳng định mà không nghĩ về một người nào cụ
thể. Thay vào đó, tập trung vào cảm xúc tích cực có được từ những lời khẳng định.
Hãy để cảm xúc đó lan tỏa hoàn toàn trong mình, và trải rộng cảm xúc đó ra thế
giới bên ngoài.
“Thương yêu là khả năng chăm sóc, bảo vệ, nuôi dưỡng... Nếu mình không phát khởi được năng lượng đó cho chính mình, nếu mình không chăm sóc được mình, không nuôi dưỡng được mình, không bảo hộ được mình, thì khó mà chăm sóc cho kẻ khác.”
7.Kết thúc bằng việc đọc câu thần chú
về tình yêu thương.
Khi ta đã mở rộng cảm xúc
tích cực ra bên ngoài, hãy nhắc đi nhắc lại câu thần chú sau: “Chúc cho mọi người
được vui vẻ, hạnh phúc và khỏe mạnh”. Nhắc lại khẳng định này 5 lần để cảm nhận
từng lời thấm vào cơ thể và trải rộng cảm xúc đó ra thế giới bên ngoài.
“Cho dù chuyện gì xảy ra, hãy luôn luôn là chính mình.”
IV.Tìm hiểu về Yêu bản thân
1.Hiểu được mối nguy hiểm khi không
yêu bản thân.
Ta có thể đưa ra lựa chọn tai hại khi không yêu bản thân. Không
yêu bản thân giống như thiếu giá trị bản thân dẫn đến chủ ý hoặc vô tình hủy hoại
bản thân, đồng thời khiến mình không ủng hộ các nhu cầu thiết yếu của bản thân.
Không yêu bản thân có thể dẫn đến sự phụ thuộc quá mức vào người
khác để xác định giá trị của chính mình. Phụ thuộc vào người khác để xác định
giá trị bản thân thường khiến mọi người từ bỏ nhu cầu của mình để có được sự đồng
ý của người khác.
Không yêu bản thân cũng ngăn cản quá trình hàn gắn và tiến triển
về cảm xúc. Nghiên cứu cho thấy những người hay tự trách bản thân và thờ ơ với
chính mình thường có kết quả trị liệu tâm lý xấu hơn.
“Yêu thương bản thân, đó là khởi đầu của một mối tình suốt đời.”
2.Thừa nhận tầm quan trọng của kỷ niệm
thời thơ ấu đối với việc yêu bản thân.
Mối quan hệ cha mẹ-con cái có ảnh hưởng lâu dài đến việc phát
triển tính cách; những đứa trẻ không được đáp ứng nhu cầu thể chất, tình cảm và
tinh thần có thể gặp phải các vấn đề dai dẳng liên quan đến mức độ tự trọng thấp.
Những thông điệp tiêu cực được tiếp nhận thời thơ ấu - đặc biệt
là các thông điệp lặp đi lặp lại - thường ăn sâu vào trí nhớ và hình thành quan
niệm về bản thân sau này.
Ví dụ, một đứa trẻ thường bị bảo là “đần” hay “tẻ nhạt” khi trưởng
thành sẽ nghĩ rằng họ đúng là đần và tẻ nhạt thật, dù thậm chí thực tế ngược lại
(ví dụ như có nhiều mình, hay pha trò, hoặc có lối sống thú vị).
“Ai cũng nên coi thân thể của mình là một món quà vô giá đến từ người mà mình yêu thương nhất, một tác phẩm nghệ thuật diệu kỳ, cái đẹp không thể mô tả, và bí ẩn vượt qua nhận thức của con người, và mong manh đến mức một lời nói, một hơi thở, một cái nhìn, không, một ý nghĩ cũng có thể làm nó tổn thương.”
3.Tìm hiểu cách bố mẹ có thể hỗ trợ
lòng tự tôn.
Bố mẹ có thể làm theo lời
khuyên dưới đây để cải thiện suy nghĩ về giá trị bản thân của trẻ:
Lắng nghe con mình; điều này sẽ tăng giá trị bản thân của chúng.
Thật dễ dàng bắt một đứa trẻ hay nói phải "im miệng" bằng
cách không thực sự lắng nghe nó đang nói gì. Tuy nhiên, nếu ta lắng nghe và
tương tác với trẻ bằng cách đưa ra câu hỏi và đáp lại lời của chúng thì trẻ sẽ
cảm nhận được mình thấy giá trị của lời chúng nói.
Dạy trẻ theo cách không bạo lực (không đánh, quát, hay mắng mỏ)
để giúp ổn định cảm nhận của chúng về giá trị bản thân.
Ví dụ, nếu con mình đánh một đứa trẻ khác, Ta có thể kéo con ra
một chỗ và bình tĩnh nói với con không được đánh bạn vì có thể làm bạn đau. Nếu
cần, hãy để con mình nghỉ một lúc để bình tĩnh lại và nhắc nhở con trước khi
cho chơi tiếp.
Dành cho trẻ sự ấm áp, yêu mến, hỗ trợ và tôn trọng không điều
kiện để trẻ cảm nhận mình xứng đáng được yêu thương và chấp nhận.
Nếu con nói với mình rằng nó buồn vì một điều mà với mình nghe
có vẻ vớ vẩn (như mặt trời lặn chẳng hạn) thì đừng bỏ qua cảm xúc của con. Hãy
đồng ý với cảm nhận của con và nói rằng: "Bố/mẹ biết con rất buồn khi mặt
trời lặn". Tiếp theo, hãy cố gắng hết sức giải thích vì sao việc này không
thể khác được bằng cách nói: "Mặt trời lặn vào buổi tối vì trái đất quay
và những người sống ở phía bên kia Trái đất cũng cần ánh nắng. Còn mình cũng được
nghỉ ngơi để sẵn sàng cho ngày hôm sau". Cuối cùng, Ta hãy ôm hoặc âu yếm
con để làm con yên lòng và hiểu rằng mình đồng cảm với con dù mình không thể
thay đổi được điều đó.
“Nếu những người khác không hiểu được hành vi của ta - thì sao nào? Việc họ đòi hỏi rằng ta chỉ được làm điều họ hiểu là một nỗ lực để sai khiến ta. Nếu điều này nghĩa là 'phi xã hội' hay 'vô lý' trong mắt họ, thì mặc kệ họ đi. Họ hầu như căm ghét tự do và lòng can đảm muốn làm chính mình của ta. Ta không nợ ai lời giải thích hay phân trần, chừng nào hành động của ta không làm tổn thương và không xâm phạm tới họ. Có bao nhiêu cuộc đời đã bị hủy hoại bởi đòi hỏi phải 'giải thích' này, thứ ám chỉ rằng lời giải thích phải 'được hiểu' hay nói cách khác, được thừa nhận. Cứ để hành động của bạn bị phán xét, và từ hành động, là ý định thực sự của bạn, nhưng hãy nhớ rằng con người tự do chỉ nợ lời giải thích đối với chính mình - với lý trí và lương tâm của mình - và số ít người có thể có lý do xác thực yêu cầu lời giải thích.”
4.Hiểu ảnh hưởng của những nhận xét
bên ngoài đối với việc yêu bản thân.
Ta sẽ gặp những điều
không vui trong cuộc sống. Ta không thể thực hành tình yêu đối với bản thân
trong môi trường chân không mà không chịu ảnh hưởng của nhận xét bên ngoài cũng
như các yếu tố tiêu cực tiềm ẩn. Bởi vậy, Ta phải học cách xử lý tình huống
tiêu cực từ vợ/chồng, bố mẹ hay sếp của mình, thậm chí là người lạ gặp trên đường.
Ta có thể trang bị cho mình khả năng bỏ qua những điều tiêu cực
mà không ảnh hưởng đến cảm nhận giá trị bản thân mình.
“Khi người ta nhìn thấy một gương mặt tươi cười, thậm chí dù họ thấy ghen tị, gánh nặng của họ giảm đi phần nào. Nhưng đầu tiên hãy làm thế cho mình. Hãy cười và hãy dám yêu thương, bắt đầu bằng việc yêu chính mình.”
Lời khuyên
Nhắc bản thân rằng mình xứng đáng được yêu thương. Nhiều người
có xu hướng không tin vào bản thân khi trên thực tế tất cả chúng ta đều là con
người! Hãy luôn tin vào chính mình, tự tin và lạc quan.
Tránh những thứ cổ súy cho ý tưởng hình mẫu, như tạp chí sắc đẹp
chẳng hạn.
Hãy là chính mình và đừng quan tâm về những gì người khác nghĩ.
Hãy là phiên bản tốt nhất của bản thân mà mình có thể.
Là chính mình không có gì xấu cả. Chúng ta đều muốn trở thành
người tốt nhất nếu được. Nhưng hãy nhớ rằng nếu ta cố gắng để trở thành người
khác, hoặc mình cảm thấy giả tạo khi phải tỏ ra suy nghĩ tích cực dù cố gắng thực
hiện trong thời gian dài thì đó không phải cách để các con yêu chính MÌNH. Hãy
chấp nhận bản thân, xác định điều gì mình chưa có. Thử những điều mới mẻ và chế
ngự nỗi sợ. Ta sẽ ngạc nhiên về điều mà mình phát hiện ra!
























































































































































































































































